Journals / Tarih ve Tarihçi / 2022 / Cilt: 1 - Sayı: 1

Osmanlı Devleti’nde Müslüman Kadınların Mahkemeyi Kullanmaları Üzerine Bazı Bilgiler: XVII. Yüzyıl Sofya

Pages
53–72
Publication Date
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Cyril and Methodius National Library) şer‘iyye sicilleri kullanılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı Devleti’nde kadınları konu alan bazı çalışmalar yapılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Ancak Müslüman kadınların kadı mahkemesini kullanmalarına ilişkin çalışmalar az sayıdadır.
💡
Conclusion & Impact:Cyril and Methodius National Library) şer‘iyye sicilleri kullanılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sofya · kadın · şer‘iyye sicili

Özet

Osmanlı Devleti’nde kadınları konu alan bazı çalışmalar yapılmıştır. Ancak Müslüman kadınların kadı mahkemesini kullanmalarına ilişkin çalışmalar az sayıdadır. Bu çalışmada Sofya’da Müslüman kadınların kadı mahkemesini kullanma pratiği ele alınmıştır. Osmanlı Devleti’nde kadınlar daha çok evlilik, boşanma, mehir, nafaka, çocuk velayeti, miras gibi toplumsal konularda kadı mahkemesine başvurmuştur. Osmanlı tarihinde kadı mahkemesinde görülen davaların kayıtlarını ihtiva eden ve toplumsal hayat, ekonomi, hukuk ve benzeri konularda ana kaynak mahiyetindeki kadı sicillerinin önemi herkesin malumudur. Bu çalışmada ana kaynak olarak kullanılan Sofya mahkemesine ait şer‘iyye sicil defterleri günümüze seri halde ulaşmıştır. Şer‘iyye sicillerine göre evlenme, boşanma, miras, kefalet, nafaka, alım-satım, alacak-verecek gibi pek çok konuda kadınların kadı mahkemesine başvurduğu anlaşılmaktadır. Müslüman kadınlar genellikle vekil aracılığı ile mahkemede işlerini yürütürken zimmi kadınlar ise mahkemeyi doğrudan kullanmayı tercih etmişlerdir. Bu araştırmada Sofya’da Bulgaristan Milli Kütüphanesi’ndeki (St. Cyril and Methodius National Library) şer‘iyye sicilleri kullanılmıştır.

🔖

Cite This Article

ÇAKIR, İ. E. (2022). Osmanlı Devleti’nde Müslüman Kadınların Mahkemeyi Kullanmaları Üzerine Bazı Bilgiler: XVII. Yüzyıl Sofya. Tarih ve Tarihçi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 53–72. https://ajindex.com/articles/854656

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. Sofya Şer‘iyye Sicilleri St. Cyril and Methodius National Library of Sofia (NBKM), Oriental Department, Sofya, Bulgaristan. S 344 957/1550 S 1bis 1026-1027/1617-1618 S 308 1028-1029/1619 S 12 1082-1089/1671-1678 S 85 1090-1092/1680-1681 S 149 1094-1095/1683-1684
  2. Kaynak, Araştırma ve İnceleme Eserleri Abacı, Nurcan, Bursa Şehrinde Osmanlı Hukukunun Uygulanması, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 2001.
  3. Acar, Halil İbrahim, “İddet”, İslâm Ansiklopedisi, XXI, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 2000, s. 466-471.
  4. Aktan, Hamza, “İslam Aile Hukuku”, Sosyo-Kültürel Değişme Sürecinde Türk Ailesi II, T.C. Başbakanlık Aile Araştırmaları Kurumu Yayınları, Ankara 1993, s. 396-433. Ali Haydar Efendi. Dürerü’l-Hükkâm Şerh-i Mecelletü’l-Ahkâm, I, IV, İstanbul 1930.
  5. Argıt-İpşirli, Betül, “Osmanlı Hukuk Çalışmalarında Kadın”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, III/5, 2005, s. 575-621.
  6. Aydın, Mehmet Akif, “Mehir”, İslâm Ansiklopedisi, XXVIII, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2003, s. 389-391.
  7. Aydın, Mehmet Akif, İslam-Osmanlı Aile Hukuku, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 1985.
  8. Crampton, R.J, Bulgaristan Tarihi. (çev. N. Ekici), Jeo Politika Yayınları, İstanbul 2007.
  9. Çakır, İbrahim Etem, “Zimmi Kadınlar Kadı Mahkemesinde”, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 21, 2014, s. 41-66.
  10. Çakır, İbrahim Etem, 16. Yüzyılda Ayntab Şehri, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2015.
  11. Çakır, İbrahim Etem, “Osmanlı Taşrasında Elitler XVII Yüzyıl Sofya Örneği”, Archivum Ottomanicum, 33, 2016, s. 63-81.
  12. Çakır, İbrahim Etem, “Osmanlı Toplumu’nda Köle ve Cariyeler, Sofya 1550-1684”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 36, 2016, s. 201-216.
  13. Çakır, İbrahim Etem, “Sofya Şehrinde Kadın Giyim Kuşam Kültürü XVII Yüzyılın İkinci Yarısı”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 56, 2016, s. 1365-1386.
  14. Düzdağ, M.Ertuğrul, Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi Fetvaları Işığında 16. Asır Türk Hayatı, Enderun Kitabevi, İstanbul 1983.
  15. Ekinci, Ekrem Buğra, Osmanlı Hukuku Adalet ve Mülk, Arı Sanat Yayınları, İstanbul 2008.
  16. Erbay, Celal, “Nafak”, İslâm Ansiklopedisi, XXXII, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 2006, s. 282-285.
  17. Erdoğan-Kaçan, Meryem, “1166-1167/1752-1754 Tarihli (R 37 Numaralı) Rusçuk Şer‘iyye Sicili’nin Tanıtımı ve Fihristi”, Osmanlı İdaresinde Bir Balkan Şehri Rusçuk, (ed. Meral Bayrak Ferlibaş), Yeditepe Yayınları, İstanbul 2001, s. 443-478.
  18. Evliya Çelebi, Seyahatnâme, III, (haz. Seyit Al