Journals / Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 4

GAGAUZ TÜRKÇESİNİN SÖZ VARLIĞINDA TOY KELİMESİ ÜZERİNE

Pages
127–137
Publication Date
2019-04-13
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Gagauz yazı dilinde artık kullanılmayan toy sözünün tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerinde ve ağızlarında kullanım biçimleri, tarihi, yaygınlığı, kökeni ve anlamları ayrıntılı verilmiş, ardından Gagauz yazı dilindeki kullanımı ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Söz varlığı, sadece bir dilde birtakım seslerin bir araya gelmesiyle kurulmuş simgeler ya da dilbilimdeki terimler değildir.
📊
Key Findings & Data:Aynı zamanda, o dili konuşan toplumun simgeler dünyasını, maddi ve manevi kültürünü, dünya görüşünü yansıtan bir araçtır.
💡
Conclusion & Impact:Gagauz yazı dilinde artık kullanılmayan toy sözünün tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerinde ve ağızlarında kullanım biçimleri, tarihi, yaygınlığı, kökeni ve anlamları ayrıntılı verilmiş, ardından Gagauz yazı dilindeki kullanımı ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gagauz · söz varlığı · köken bilimi

Özet

Söz varlığı, sadece bir dilde birtakım seslerin bir araya gelmesiyle kurulmuş simgeler ya da dilbilimdeki terimler değildir. Aynı zamanda, o dili konuşan toplumun simgeler dünyasını, maddi ve manevi kültürünü, dünya görüşünü yansıtan bir araçtır. Söz varlığı, toplumun düşünce yapısını, olaylara ve dünyaya bakış açısını, kültürünü, gelenek ve göreneklerini yansıtmaya yarayan en önemli milli mirastır. Gagauz söz varlığı bir taraftan yeni sözcüklerin türetilmesiyle zenginleşirken, diğer taraftan bazı sözcükler çeşitli nedenlerle zaman içinde unutulmaya yüz tutmuştur. Bir dilde sözcüklerin yitirilmesinin en önemli nedeni; sözcüğün gösterdiği nesnenin, toplumun ve bireyin yaşamında artık yeri kalmaması, tanınmaz olmasıdır. Bugün çağdaş Türk yazı dillerinde eskiden beri kullanılagelen sözcüklerin bazıları Gagauz yazı dilinde ya az kullanılmakta ya yerini eşanlamlı sözcüklere bırakıp birkaç bölge ağzında korunmaya devam etmekte ya da tamamen unutulmuş durumdadır. İşte bu sözcüklerden biri üzerinde durduğumuz toy sözüdür. Gagauz yazı dilinde artık kullanılmayan toy sözünün tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerinde ve ağızlarında kullanım biçimleri, tarihi, yaygınlığı, kökeni ve anlamları ayrıntılı verilmiş, ardından Gagauz yazı dilindeki kullanımı ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir.

🔖

Cite This Article

ÖZAKDAĞ, N. (2019). GAGAUZ TÜRKÇESİNİN SÖZ VARLIĞINDA TOY KELİMESİ ÜZERİNE. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 4, 127–137. https://ajindex.com/articles/843595

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Akalın Ş. H. vd., Türkçe Sözlük, 11. Baskı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, (2011). Arat, R. R., Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig III, İndeks
  2. Baskı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1979. Arıkoğlu E., Kuular K., Tuva Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2003. Arslan Erol, H., Eski Türkçeden Eski Anadolu Türkçesine Anlam Değişmeleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2008. Atalay, B., Abuşka Lugati veya Çağatay Sözlüğü. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1970. Atalay, B., Kâşgarlı Mahmud, Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi
  3. Baskı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1999. Axundov, A. vd., Azǝrbaycan Dilinin İzahlı Lüğǝti. Bakı: Şǝrq-Qǝrb, 2006. Baboglu N. İ., Gagauz Folkloru. (2011 yılında Latin grafikasına geçirildi. Geçiren: Svetlana Frangu). Comrat: M. Maruneviç adına Bilim Aaraştırmaları merkeziGenel üüretmek müdürlü, 1969. Barthold, V. Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler, Ankara, 1975. Battal A., İbni-Mühennâ Lûgati
  4. Baskı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1997. Caferoğlu A., Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1968. Clauson G.Sir, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford, 1972. Çebotar P., Dron İ., Gagauzça-Rusça-Romınca Sözlük. Chişină: Pontus, 2002. Çebotar P., Sırf V., (Haz.), Dizi - dizi boncuklar: Gagauzların halk yaratmaları/ toplayan Gavril Gaydarcı. Comrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına BilimAaraştırma merkezi, 2017. Çiachir M., Dictionar gagauzo(tiurco) - român. Pentru gagauzii din Basarabia. Chişinău: Tirapul Moldovenesc, 1938. Çulha T., Karaycanın Kısa Sözvarlığı. Karayca - Türkçe Kısa Sözlük. İstanbul: Kebikeç Yayınları, 2006. Dilçin C., Yeni Tarama Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1983. Əhmǝdov B., Etimologiya Lüğǝti Araşdırmalar Mülahizǝlǝr, Bakı: Altun Kitab, 2015. Ercilasun A. B., Akkoyunlu Z., Kâşgarlı Mahmud, Dîvânu Lugâti’t-Türk (Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015. Eren H., Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü
  5. Baskı, Ankara. (1999). Ergin M., Dede Korkut Kitabı II. İndeks-Gramer
  6. Baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1991. Gabain von A.M., Eski Türkçenin Grameri. (Çev. M. Akalın), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995. Grønbech K., Komanisches Wörterbuch. Codex Cumanicus. Kopenhagen: Einar Munksgaard, 1942. Gülensoy T., Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü II, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2007. Gürsoy-Naskali E., Duranlı M., Altayca - Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil