FUZÛLÎ’NİN OSMANLI’YA BAKIŞI

Özet

Fuzȗlȋ, Osmanlı-Safevi savaşlarının sürdüğü bir zamanda ve Şii-Sünni çatışmalarının yoğun olduğu bir bölgede, Bağdat, Kerbela, Necef yöresinde yaşamıştır. Kendisi de Şii’dir. Bu çatışma ve savaşlara fiilen değilse de kültürel seviyede katılmıştır. Eserlerinden anlaşıldığı üzere bu çatışma ortamından büyük ölçüde etkilenmiştir. Bu etkinin ölçüsünü ve yönünü bir makalemde anlatmıştım. Bu çalışmada, yine divanındaki manzumelerinden ve Şikâyet-nameden hareketle, Fuzȗlȋ’nin Osmanlıya nasıl baktığını anlatmağa çalıştık. Kanuni’ye ve Osmanlı yöneticilerine yazdığı övgü manzumelerinde, övgü içerisine yergi gizlediğini fark ettik. Yer yer, alaycı, aşağılayıcı, yerici ifadeler koyduğunu gördük. Bu durumu hem Fuzȗlȋ’nin dili kullanmadaki ustalığını gösterdiği hem de bazı tarihi olayları yansıttığı için yazmağa değer bulduk.