Journals / Akademik-Us / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

İslam Geleneğinde Mezhepleşme Algısı ve Mezhep Olgusu

Pages
43–70
Publication Date
2020-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bundaki amacımız sürecin anlaşılmasını kolaylaştırmaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İslam mezhepleşme geleneği karşısında pozitif bir tutum geliştirmemiştir.
📊
Key Findings & Data:İslamiyet'in ilk asrında vuku bulan siyasi ihtilaflar ve dini eğilimler sahabeler arasında farklı siyasi tutumların ortaya çıkmasına yol açar.
💡
Conclusion & Impact:Bundaki amacımız sürecin anlaşılmasını kolaylaştırmaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam · Mezhep · Ekol

Özet

İslam mezhepleşme geleneği karşısında pozitif bir tutum geliştirmemiştir. Bunun kültürel, sosyal, tarihi ve coğrafi sebeplerinden söz edilebilir. İslamiyet'in ilk asrında vuku bulan siyasi ihtilaflar ve dini eğilimler sahabeler arasında farklı siyasi tutumların ortaya çıkmasına yol açar. Bu siyasi tutumlar da süreç içinde kurumsallaşarak mezhepleri ortaya çıkarır. Mezhep ögesine karşı toplumsal ayrışma endişesi sebebiyle olumlu bir tavır gösterildiği söylenemez. Kurumsallaşma sürecinin bir sonucu olan mezhepler, kuruldukları merkezlerden taşraya doğru bir yayılım göstererek alanda etkili olmuştur. Bir mezhep, kültürel eğilim ve doku sebebiyle farklı bölgelerdeki yayılım hızı sosyal dokuya temas edebilmesi ile orantılı olmuştur. Öte yandan siyasal iktidara yakın görüşü olan mezhepler iktidarlar tarafından desteklenmişlerdir. Buna karşın muhalif söylemli mezhepler ise alandaki metinlerin etkisi ile dışlanmışlardır. Bu yaklaşımın bir sonucu olarak da İslam geleneğinde iktidara muhalif siyasal mezhep ve söylemler gelişme imkânı bulamamışlardır. Bu çalışmada İslam mezhep geleneğinin ortaya çıkma süreci ve sürecin sorunlarına eleştirel bir yaklaşımla değinilecektir. Bundaki amacımız sürecin anlaşılmasını kolaylaştırmaktır.

🔖

Cite This Article

ÇINAR, B. (2020). İslam Geleneğinde Mezhepleşme Algısı ve Mezhep Olgusu. Akademik-Us, Cilt: 4 - Sayı: 2, 43–70. https://ajindex.com/articles/824049

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Adiy, Yahya b. Makaletun fi't tevhid (thk. Halil Samir). Roma: el Mahedi el Babevî eş-Şarki, 1980.
  2. Ahmed Emin, Fecru'l- İslam. Çev. Ahmed Serdaroğlu. Ankara: Kılıç Yayınevi, 1976. Alî, Cevad. Cahiliye'den İslam'a ibadet tarihi. Çev. Muammer Bayraktutar. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2015.
  3. Anthony, Sean W. “Muḥammad, the Keys to Paradise, and the Doctrina Iacobi: A Late Antique Puzzle.”Der Islam 91/ 2 (2014), 243-265. Ay,Mahmut “Mu'tezile ve Siyaset İlişkisi.”Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, 2000. Bağdadî, Tahir b. Muhammed. el-Fark Beyne'l-Fırak, (thk. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamid). Beyrut: Mektebetu'l-Asriye, 1995.
  4. Basri, Hasan. “Hasan Basri’nin Kader Hakkında Hallife Abdülmelik b. Mervan’a Mektubu”. (çev. Lütfi Doğan,– Yaşar Kutluay).”Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 3/3 (1954), 75-84.
  5. Bryans, Robert T. “Christian theological attitudes vis-a-vis Islam: the effect on West-Muslim relations.”Naval Postgraduate School Master’s Thesis, December 2002.
  6. Cahız, Ebu Osman Amr b. Bahr. Resailu'l Cahızl (thk. Abdüsselam, Muhammed Harun). 4 cilt. Beyrut: Daru'l Ceyl, 1991.
  7. Cüveyni, İmâmü’l-Haremeyn. el-Gıyasi: Gıyasü’l-Ümem fi’ltiyasi’z-Zulem ( thk. Mustafa Hilmi- Fuad Abdülmün’im). İskenderiye: Daru'l Da'va, 1979.
  8. Ebu Zür'a, Abdurrahman b. Amr ed-Dımaşki. Tarihu Ebu Zür'a (thk. Halil Mansur). Beyrut: Daru’l Kutubu’l İlmiye, 1996. el-Bağdadî, Abdülkahir. el-Fark Beyne’l-Fırâk (thk.Muhammed Osman el-Huşi). Kahire: Mektebetü İbn Sina, ts. el-Belhî, Ebu'l-Kasıml, Abdülcebbar Kâdî, ve Hâkim el-Cûşemî. “Kitab Fadlu’l-İtizal ve Tabakâtu’l-Mu’tezile ve Mubayenetihim li Saîri'l -Muhalifin.”Kitab Fadlu’l-İtizal ve Tabakâtu’l-Mu’tezile (thk.Fuâd Seyyid) içinde, yazan Abdülcebbar Kâdî, 121. Beyrut: Dâru'l-Fârâbî, 2017. el-Cüşemî, Ebu Sa’d Muhassin b. Muhammed. Tahkiku'l- ûkûl Tashihu'l- Usul (thk. Abdus'selam Abbas el Vecih). Sen'a: Daru'l Kutubu'l Vataniye, 2002. el-Mâturîdî, Ebu Mansur. Kitâbu’t-Tevhîd ( thk. Bekir Topaloğlu, Muhammed Aruçi). Beyrut, İstanbul: Daru Sadr,Mektebetu’l İrşad, 2001.
  9. Eren, Muhammet Emin. Hadis Tarih ve Yorum: 73 Fırka Hadisi Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: Kuramer Yayınları, 2017. er-Râzî, Fahreddin. Esâsu’t-takdîs (thk.Ahmed Hicâzî es-Sekâ). Kahire: Mektebetü’l-Külliyyâti’l- Ezheriyye, 1986. Esen,Muammer. “Kur’an’ın Ehl-i Kitaba Bakışı.’ Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 51/1 (2010), 93-110. es-Semerkandi, Hakim. İslam İnançları ve Ehl-i Sünnet Yolu “es-Sevadu'l-Azam”. Çev. Ali Vehbi Cengiz