AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn conclusion, the study argues that state–religion relations in Turkey cannot be adequately explained through a linear secularization or institutional restoration narrative.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article analyzes the transformation of state–religion relations in Turkey through Imam Hatip High Schools within the conceptual framework of “epistemic rupture” and “re-rooting.” It argues that the reforms implemented in the early Republican period were not merely administrative restructurings but constituted a structural epistemic intervention that redefined the production, legitimation, and authorization mechanisms of religious knowledge within a state-centered framework. With the Law on the Unification of Education (1924), the abolition of the madrasa system and the centralization of education marked a decisive shift, relocating religious knowledge from relatively autonomous scholarly networks to the normative and pedagogical mechanisms of modern public bureaucracy. This transformation did not eliminate religion from the public sphere; rather, it redefined and reorganized it under state authority. The study employs a qualitative research design based on historical source analysis. Official documents, educational legislation, scholarly literature, and contemporary policy texts are examined comparatively. Recent policy discourse, particularly within the framework of the Türkiye Yüzyılı Maarif Model, emphasizes notions such as “roots,” “civilization,” and “values.” The article contends that this orientation does not represent an epistemic reversal but rather a normative re-framing within the existing state-centered epistemic order. In conclusion, the study argues that state–religion relations in Turkey cannot be adequately explained through a linear secularization or institutional restoration narrative. Instead, it proposes a model characterized by structural epistemic continuity alongside discursive re-rooting, operating simultaneously within the same institutional framework.
Özet
Bu makale, Türkiye’de din–devlet ilişkisinin eğitim alanındaki dönüşümünü İmam Hatip Liseleri örneği üzerinden “epistemik kopuş” ve “yeniden köklenme” kavramsal ekseninde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, erken Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen reformların yalnızca idari bir düzenleme olmadığını; dinî bilginin üretim, meşruiyet ve yetkilendirme mekanizmalarını devlet-merkezli bir çerçevede yeniden kuran yapısal bir epistemik müdahale niteliği taşıdığını ileri sürmektedir. 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile medrese sisteminin tasfiyesi ve eğitim alanının merkezileştirilmesi, dinî bilginin geleneksel ilmî özerklik alanlarından çıkarılarak modern kamu bürokrasisinin normatif ve pedagojik mekanizmaları içine taşınması anlamına gelmiştir. Bu dönüşüm, dinin kamusal alandan bütünüyle dışlanmasından ziyade, devlet tarafından yeniden tanımlanması ve düzenlenmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Makale, nitel araştırma yöntemine dayanmaktadır ve tarihsel kaynak analizi esas alınarak hazırlanmıştır. Resmî belgeler, eğitim mevzuatı, literatür ve güncel politika metinleri karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Güncel dönemde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde öne çıkan “kök”, “medeniyet” ve “değer” vurguları, epistemik bir geri dönüşten ziyade mevcut devlet-merkezli epistemik çerçevenin normatif düzeyde yeniden anlamlandırılması olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’de din–devlet ilişkisinin doğrusal bir sekülerleşme ya da kurumsal geri dönüş anlatısıyla açıklanamayacağını; yapısal süreklilik ile söylemsel yeniden köklenmenin eşzamanlı işlediği bir model önerdiğini ortaya koymaktadır.