Journals / Universal Journal of Theology / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Fıkıhta İnsan Davranışının Ölçülmesi

Pages
43–76
Publication Date
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmada kıyâsı şer’î delillerden biri olmaktan ziyâde “ölçme bilgisine sahip uzman fakîh tarafından kullanılan bir yöntem” olarak takdim eden usûlcülerin görüşleri mezkûr bakış açısını temellendirmek üzere kullanılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makalede insan davranışlarını araştırma konusu yapan bilim dalı sıfatıyla fıkıh, bir fıkıh kurumu olan mezhep ve onların bağlı bulunduğu üst yapı konumundaki din insanın bilişsel (fikrî), duyuşsal (ahlâkî), ve eylemsel (fiilî) edimlerinin nihâî amaçları durumundaki marifet ve ubûdiyyeti gerçekleştirmenin araçları olarak konumlandırılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Bu itibarla fıkıh bu çalışmada “amel ölçme bilgisi”, mezhep ise “amel ölçme aracı” olarak tasavvur edilmiş ve konu özellikle psikoloji ve sosyal psikolojide ölçme ve değerlendirme teknikleri ve ölçme araçlarıyla mukayeseli olarak tahlil edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmada kıyâsı şer’î delillerden biri olmaktan ziyâde “ölçme bilgisine sahip uzman fakîh tarafından kullanılan bir yöntem” olarak takdim eden usûlcülerin görüşleri mezkûr bakış açısını temellendirmek üzere kullanılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Fıkıh · Mezhep · Tutum

Özet

Bu makalede insan davranışlarını araştırma konusu yapan bilim dalı sıfatıyla fıkıh, bir fıkıh kurumu olan mezhep ve onların bağlı bulunduğu üst yapı konumundaki din insanın bilişsel (fikrî), duyuşsal (ahlâkî), ve eylemsel (fiilî) edimlerinin nihâî amaçları durumundaki marifet ve ubûdiyyeti gerçekleştirmenin araçları olarak konumlandırılmıştır. Bu itibarla fıkıh bu çalışmada “amel ölçme bilgisi”, mezhep ise “amel ölçme aracı” olarak tasavvur edilmiş ve konu özellikle psikoloji ve sosyal psikolojide ölçme ve değerlendirme teknikleri ve ölçme araçlarıyla mukayeseli olarak tahlil edilmiştir. Makalenin konu örgüsü içinde kıyâs “ölçme faaliyeti” anlamında kullanılmış, mezhep ise bu faliyetin kendisi üzerinden gerçekleştirildiği amel ölçme aracını ifade etmek üzere tarafımızdan ihdâs edilen “amel-ölçer” kavramıyla tasvîr edilmiştir. Çalışmada kıyâsı şer’î delillerden biri olmaktan ziyâde “ölçme bilgisine sahip uzman fakîh tarafından kullanılan bir yöntem” olarak takdim eden usûlcülerin görüşleri mezkûr bakış açısını temellendirmek üzere kullanılmıştır.

🔖

Cite This Article

KORUCU, B. (2020). Fıkıhta İnsan Davranışının Ölçülmesi. Universal Journal of Theology, Cilt: 5 - Sayı: 2, 43–76. https://ajindex.com/articles/820064

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Abdülazîz Buhârî. Alâüddîn Abdülazîz b. Ahmed b. Muhammed. Keşfü'l-esrâr an Usûli Fahrülislâm el-Pezdevî: Keşfü’l-esrâr fî şerhi Usûli’l-Pezdevî. İstanbul: 1308. Ahmet Âsım Efendi. el-Okyanus fî tercemeti’l- Kâmûsi’l- Muhît. İstanbul, 1305. Alıcı, Devrim vd. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Kocaeli: Pegem Akademi, 3. Basım, 2011. Ali el-Kārî, Ebü'l-Hasan Nureddin Ali b. Sultan Muhammed. Minahu’r-ravzı’l-ezher fî şerhi’l-fıkhi’l-ekber, Beyrut: y.y., 1997.
  2. Allport, W.G., Attidudes in C. Murchisoned, Handbook of Social Psychology. Clark University Press: 1935. Âmidî, Ebü'l-Hasan Seyfeddin Ali b. Muhammed b. Sâlim. el-İhkam fî usuli'l-ahkâm. Kahire: Matbaatu Muhammed, 1968.
  3. Arkonaç, Sibel Ayşen, Sosyal Psikoloj. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım: 2. Basım, 2001.
  4. Apaydın, H. Yunus. “İrâde”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12/ 384-387. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
  5. Apaydın, H. Yunus. “İrâde Beyânı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12/ 387-391. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
  6. Apaydın, H. Yunus. “Kıyas”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 25/529-539. İstanbul: TDV Yayınları, 2002.
  7. Arthur, W. Brian. Teknolojinin Doğası -Nedir ve Nasıl evrilir-, çev. İdil Çetin. İstanbul: Optimist Yay., 2011.
  8. Baysal, Ayşe Can, Sosyal ve Örgütsel Psikolojide Tutumlar. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayınları, 1981. Beyâzîzâde, Ahmed b. Hasan b. Sinânü’d-dîn, el -Usûlü’l-münîfe li’l-İmâm Ebû Hanîfe. thk. ve trc. İlyas Çelebi. İstanbul: Marmara Ünv. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2000. Bezzâzî, Hâfızüddîn Muhammed b. Muhammed el-Kerderî. Menâkıbü’l-İmâmi’l-Aʿzam, (Muvaffak b. Ahmed el-Mekkî, Menâkıbü Ebî Hanîfe içinde), Beyrut, 1981. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm Cu’fî. Sahihü'l-İmam el-Buhari = Camiü’s-sahih. Kahire: el-Matbaatü'l-Hayriyye, 1887. Bursevî, İsmail Hakkı. Şerhu şuabi’l-îmân: İman esaslarına Tasavvufî Bir Bakış, Trc. Yakup Çiçek. İstanbul: Darulhadîs Yay., 2000. Câbirî, Muhammed Âbid. Arap-İslâm Kültürünün Akıl Yapısı –Arap-İslâm Kültüründeki Bilgi Sistemlerinin Eleştirel Bir Analizi. trc. Burhan Köroğlu, Hasan Hacak, Ekrem Demirli. İstanbul: Kitabevi Yay., 2000. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî Râzî. Usûlü'l-fıkh: el-Füsûl fi’l-usûl. nşr. Uceyl Casim Neşemi. İstanbul: Mektebetü'l-İrşad, 1994. Cüveynî, İmâmü'l-Haremeyn Ebü'l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b. Abdullâh b. Yûsuf. el-Burhân fî usûli’l-fıkh, nşr. Abdülazîm Mahmûd ed-Dîb. Mansûra, 1997.
  9. Cüceloğlu, Doğan, İnsan ve Davranışı -Psikolojinin Teme