Journals / Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 2

ATTEMPTS BY THE ENTENTE POWERS TO OCCUPY THE MARDIN SANJAK AFTER THE WORLD WAR I

CİHAN HARBİ’NDEN SONRA İTİLAF DEVLETLERİNİN MARDİN SANCAĞI’NI İŞGAL GİRİŞİMLERİ

Pages
252–267
Publication Date
2021-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir.
💡
Conclusion & Impact:İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mardin · Nusaybin · Cizre

Özet

Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı. Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir. İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.

🔖

Cite This Article

ELDEM, F. T. (2021). ATTEMPTS BY THE ENTENTE POWERS TO OCCUPY THE MARDIN SANJAK AFTER THE WORLD WAR I. Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 252–267. https://ajindex.com/articles/819066

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (17)

  1. Inter-departmental Conference on Middle Eastern Affairs, Secretary's Note (1919), London İrade-i Milliye Tıpkı Basım ve Yeni Harflerle (2014), Sivas Belediyesi, 4. Baskı, Sivas Karte von Mesopotamien und Syrien (vorläufige Ausgabe): 3b. Mardin (1918), 1/400.000, Landesaufnahme, Kartogr. Ableitung der Kgl. Preuss, May Military Report on Iraq (Area 9). Central Kurdistan (1929),
  2. Air Ministry, London Military Report on Mesopotamia (Iraq).Area 1 (Northern Kurdistan).Provisional (1922), The General Staff British Forces in Iraq Military Report on Mesopotamia (Iraq).Area 8 (Western Kurdistan).Provisional (1923), The General Staff British Forces in Iraq Personalities (1923),
  3. Government Press, Baghdad TBMM Gizli Celse Zabıtları, (16/10/1921), Cilt. 2 TBMM Gizli Celse Zabıtları (22/7/1922), Cilt. 3 Akalın, M (2016), Millî Mücadelede Urfa, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, 5. Basım, Şanlıurfa Altan, B (2017), Kürdistan Teali Cemiyeti: Kuruluş, Amaç ve Faaliyetler, Mardin Artuklu Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Mardin Altuğ, S (2011), Sectarianism in the Syrian Jazira: Community, Land and Violence in the Memories of World War I and the French Mandate (1915- 1939),
  5. University of Utrecht, Yayımlanmamış Doktora Tezi Ayabakan, L (2020), Kürt-İngiliz İlişkilerinde Özerklik Sorunu 1918-1925,
  6. Googlebooks Aydın, S., Emiroğlu, K., Özel, O., Ünsal, S (2019),
  7. Mardin Aşiret-Cemaat-Devlet, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 3. Baskı,
  8. İstanbul Beyoğlu, S (1996), "Millî Mücadele Başlarken Güneydoğu Anadolu (1919)", Tarih İncelemeleri Dergisi, 11: 125-135
  9. Bozan, O (2021), Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele Döneminde Mardin, Çizgi Kitabevi,
  10. Konya Demir, E (2017), Vazgeçilmeyen Topraklar Misak-ı Milli, Post Yayın, İstanbul Dolapönü, H (1972),
  11. Tarihte Mardin, Hilal Matbaacılık, İstanbul Henning, B (2018), Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts, University of Bamberg Press,
  12. Bamberg İğdemir, U (2020),
  13. Heyet-i Temsiliye Tutanakları, TTK, 2. Baskı,
  14. Ankara Jwaideh, W (2006),
  15. The Kurdish National Movement, Syracuse University Press,
  16. New York Kara, A., S (2011), Osmanlı Devleti’nin Son Yüzyılında Müftülük: Müftülerin Eğitim, Tayin, Azil ve Sosyal Hayattaki Konumları, İstanbul Üniversitesi,
  17. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kayalan, F (2013), Mürsel Paşa (Bakü)’nın Askerî ve Siyasî Faaliyetleri, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek