KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 2

CİHAN HARBİ’NDEN SONRA İTİLAF DEVLETLERİNİN MARDİN SANCAĞI’NI İŞGAL GİRİŞİMLERİ

ATTEMPTS BY THE ENTENTE POWERS TO OCCUPY THE MARDIN SANJAK AFTER THE WORLD WAR I

Fatih Turgay ELDEM
Sayfa
252–267
Yayın Tarihi
2021-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mardin · Nusaybin · Cizre

Özet

Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı. Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir. İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ELDEM, F. T. (2021). CİHAN HARBİ’NDEN SONRA İTİLAF DEVLETLERİNİN MARDİN SANCAĞI’NI İŞGAL GİRİŞİMLERİ. Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 252–267. https://ajindex.com/articles/819066

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Inter-departmental Conference on Middle Eastern Affairs, Secretary's Note (1919), London İrade-i Milliye Tıpkı Basım ve Yeni Harflerle (2014), Sivas Belediyesi, 4. Baskı, Sivas Karte von Mesopotamien und Syrien (vorläufige Ausgabe): 3b. Mardin (1918), 1/400.000, Landesaufnahme, Kartogr. Ableitung der Kgl. Preuss, May Military Report on Iraq (Area 9). Central Kurdistan (1929),
  2. Air Ministry, London Military Report on Mesopotamia (Iraq).Area 1 (Northern Kurdistan).Provisional (1922), The General Staff British Forces in Iraq Military Report on Mesopotamia (Iraq).Area 8 (Western Kurdistan).Provisional (1923), The General Staff British Forces in Iraq Personalities (1923),
  3. Government Press, Baghdad TBMM Gizli Celse Zabıtları, (16/10/1921), Cilt. 2 TBMM Gizli Celse Zabıtları (22/7/1922), Cilt. 3 Akalın, M (2016), Millî Mücadelede Urfa, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, 5. Basım, Şanlıurfa Altan, B (2017), Kürdistan Teali Cemiyeti: Kuruluş, Amaç ve Faaliyetler, Mardin Artuklu Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Mardin Altuğ, S (2011), Sectarianism in the Syrian Jazira: Community, Land and Violence in the Memories of World War I and the French Mandate (1915- 1939),
  5. University of Utrecht, Yayımlanmamış Doktora Tezi Ayabakan, L (2020), Kürt-İngiliz İlişkilerinde Özerklik Sorunu 1918-1925,
  6. Googlebooks Aydın, S., Emiroğlu, K., Özel, O., Ünsal, S (2019),
  7. Mardin Aşiret-Cemaat-Devlet, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 3. Baskı,
  8. İstanbul Beyoğlu, S (1996), "Millî Mücadele Başlarken Güneydoğu Anadolu (1919)", Tarih İncelemeleri Dergisi, 11: 125-135
  9. Bozan, O (2021), Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele Döneminde Mardin, Çizgi Kitabevi,
  10. Konya Demir, E (2017), Vazgeçilmeyen Topraklar Misak-ı Milli, Post Yayın, İstanbul Dolapönü, H (1972),
  11. Tarihte Mardin, Hilal Matbaacılık, İstanbul Henning, B (2018), Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts, University of Bamberg Press,
  12. Bamberg İğdemir, U (2020),
  13. Heyet-i Temsiliye Tutanakları, TTK, 2. Baskı,
  14. Ankara Jwaideh, W (2006),
  15. The Kurdish National Movement, Syracuse University Press,
  16. New York Kara, A., S (2011), Osmanlı Devleti’nin Son Yüzyılında Müftülük: Müftülerin Eğitim, Tayin, Azil ve Sosyal Hayattaki Konumları, İstanbul Üniversitesi,
  17. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kayalan, F (2013), Mürsel Paşa (Bakü)’nın Askerî ve Siyasî Faaliyetleri, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek