Yaşlıların İhtiyaçları, Beklentileri ve Karşılaştığı Sorunların Çözümünde Sosyal ve Politik Çevrenin Rolü: Konya İlinin Beyşehir ve Hüyük İlçeleri Örneği

Özet

Bu araştırma, Konya ilinin Beyşehir ve Hüyük ilçelerinde yaşayan yaşlıların ihtiyaçlarının, beklentilerinin ve sorunlarının belirlenmesini, sosyal ve kurumsal çevreyle etkileşimlerinin ve yaşam memnuniyetlerinin analiz edilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma tekniklerinin birlikte yürütüldüğü karma araştırma deseni uygulanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu oluşturan 65 yaş üstü 386 yaşlı ile anket, 33 yaşlı ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Sosyal ve politik çevrenin rolünü anlamak için araştırmaya farklı kurumlardan 71 kişi katılmıştır. Bu gruba dâhil edilen muhtarların tamamı ve imamların 24’ü ile yüz yüze görüşülerek cevaplamaları için soru formu iletilmiş ve cevaplamalar tamamlanınca geri alınmıştır. Ayrıca 1’i imam, 1’i üniversiteden bir uzman ve 2 sivil toplum kuruluşu yöneticisi ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Bunun yanı sıra araştırmaya katılan 2 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Müdürüne, 2 Belediye İlgili Birim Müdürüne ve 2 Sosyal Çalışmacıya cevaplamaları için mail üzerinden soru formu gönderilmiş ve cevap formu aynı şekilde mail üzerinden alınmıştır. Araştırma bulgularına göre yörede yaşlılar en fazla toplu ulaşım hizmetine, maddi desteğe, saygı, sevgi ve ilgi gösterilmesine ve sosyalleşebilecekleri alanlara ihtiyaç duymaktadır. Yakın sosyal çevrelerinden beklentileri; sağlıklı olmaları, saygı, sevgi ve ilgi göstermeleridir. Kurumsal çevrelerden beklentileri ise, toplu ulaşım, maddi yardım, saygı, sevgi, ilgi ve evde sağlık hizmetlerine yönelik taleplerden oluşmaktadır. Karşılaştıkları en önemli sorunların başında sağlık, ekonomik sorunlar, yalnızlık ve toplu ulaşım sorunları gelmektedir. Karşılaştıkları ve ivedilikle çözülmesini istedikleri sorunların ise ekonomik ve sağlık sorunları, toplu ulaşım ve yalnızlık sorunları olduğu tespit edilmiştir. Yaşlıların sosyal ve kurumsal çevrelerle ilişkilerinin çok iyi olduğu, ihtiyaç, beklenti ve sorunlarının giderilmesinde sosyal çevrelerinden en fazla çocuklarının rol üstlendiği, kurumsal çevrelerden ise Kaymakamlık, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Muhtarlıkların kurumsal rol üstlendikleri bulunmuştur. Yaşlıların yaşam memnuniyetlerinin ise yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmada yaşlıların beklentilerinin, sorun yaşama durumlarının, sosyal ve kurumsal çevre ile ilişkilerinin, sosyal ve kurumsal çevrenin rolünün ve yaşam memnuniyetlerinin sosyal ve demografik değişkenlere göre değiştiğini iddia eden hipotezleri destekleyen, ihtiyaçlarının ise sosyal ve demografik değişkenlere göre değiştiği hipotezini desteklemeyen sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına ilişkin öneriler araştırmanın sonucunda sunulmuştur.