Journals / Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 14

XVI. YÜZYILDA HERSİNİ NAHİYESİNDEKİ KİŞİ ADLARI

Pages
37–83
Publication Date
2020-11-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İslam dünyasında kullanılan bu ortak kişi adlarının yanında Aslan, Budak, Dede, Durak, Durmuş, Elvend, Kaplan, Kartal, Korkmaz, Kulu, Kurd Beğ, Sarı, Saruca, Saruhan, Tanrıverdi, Timur, Uğurlu gibi öz Türkçe adların da kullanıldığı görülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Hersini XVI. yüzyılda Harput sancağına bağlı 1518’de yedi, 1526’da sekiz ve 1566’da beş köyden oluşan bir nahiyeydi.
📊
Key Findings & Data:Hersini nahiyesine bağlı köylerde XVI. yüzyılda yaşayan kişilerin adları, 1518 ve 1566 tutulan Diyarbekir Vilayetinin Mufassal Tahrir defterlerinin Harput Sancağı kısmının Hersini nahiyesini içeren sayfalarda yer alan veriler kullanıldı.
💡
Conclusion & Impact:İslam dünyasında kullanılan bu ortak kişi adlarının yanında Aslan, Budak, Dede, Durak, Durmuş, Elvend, Kaplan, Kartal, Korkmaz, Kulu, Kurd Beğ, Sarı, Saruca, Saruhan, Tanrıverdi, Timur, Uğurlu gibi öz Türkçe adların da kullanıldığı görülmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hersini Nahiyesi · Kişi adları · Baskil

Özet

Hersini XVI. yüzyılda Harput sancağına bağlı 1518’de yedi, 1526’da sekiz ve 1566’da beş köyden oluşan bir nahiyeydi. Bu nahiye Ribat, Herdi, Zeyve (Zaviye-i Hersini), Parçikan, Şahaplı, Sanik, Arındik ve Görgüşan köylerinden ibaretti. Bu köylerden Ribat, Sanik ve Arındik köylerinde yaşayan halk Gayrimüslim idi. Müslüman köyler aşiret mensupları tarafından iskân edilmişti. Bu coğrafyadaki köylerde günümüzde de XVI. yüzyıldan beri bölgede yaşayan Herdi, Zeyve, Parçikan aşiretlerine mensup kişiler yaşamaktadır. Hersini nahiyesi günümüzde Elazığ ilinin Baskil ilçesinin sınırları dâhilindedir. Bundan dolayı bu çalışmamızda Baskil ilçesinin Cumhuriyet Dönemi’ndeki idari yapısı hakkında da bilgi verildi. Böylece XVI. yüzyıldaki Hersini nahiyesi ile XX. yüzyıldaki Baskil ilçesinin iskân durumunda meydana gelen değişikleri gösterme imkânı sunuldu. Hersini nahiyesine bağlı köylerde XVI. yüzyılda yaşayan kişilerin adları, 1518 ve 1566 tutulan Diyarbekir Vilayetinin Mufassal Tahrir defterlerinin Harput Sancağı kısmının Hersini nahiyesini içeren sayfalarda yer alan veriler kullanıldı. Adı geçen tahrir defterinden 1518 tarihli olanında üç yüz on beş (315) vergi mükellefinin, 1566 tarihli olanında bin beş yüz yirmi yedi (1527) vergi mükellefinin adı babasının adıyla beraber yer almaktadır. Tahrir defterlerinde yer alan bu kişi adları defterlerde verilen sıraya uyularak verildi. Hersini nahiyesindeki köylerde en çok tercih edilen ilk otuz (30) kişi adı sırayla Hüseyin, Hasan, Mehmed, Ali, Hıdır, Yusuf, Hamza İbrahim, Halil, Hacı, Abbas, Musa, İlyas, Cihanbeğ, Abdul, Davud, İsmail, Cafer, Süleyman, Maksut, Misafir, Şah Ali, Seydi, Memi, Ahmed, Kalender, Osman, Ömer, Kalo, Şah Kulu şeklinde olduğu tespit edildi. İslam dünyasında kullanılan bu ortak kişi adlarının yanında Aslan, Budak, Dede, Durak, Durmuş, Elvend, Kaplan, Kartal, Korkmaz, Kulu, Kurd Beğ, Sarı, Saruca, Saruhan, Tanrıverdi, Timur, Uğurlu gibi öz Türkçe adların da kullanıldığı görülmektedir.

🔖

Cite This Article

ERPOLAT, M. S. (2020). XVI. YÜZYILDA HERSİNİ NAHİYESİNDEKİ KİŞİ ADLARI. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 14, 37–83. https://ajindex.com/articles/758120

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. 64 Numaralı Diyarbekir Vilâyeti Mufassal Tahrir Defteri (TD), 200 Numaralı Diyarbekir Vilâyeti Mufassal Tahrir Defteri (TD) 106 Numaralı Çemişgezek, Harput Mufassal Tahrir Defteri (TD); 332 Numaralı Çemişgezek-Harput İcmal Defteri (TD) 142 Numaralı Malatya Sancağı Mufassal Tahrir Defteri (TD) 387 Numaralı Muhasebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530) II, T.C. Başbakanlık Arşiv Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 36, Ankara 1997. 998 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Diyâr-ı Bekr ve Zü’l-Kâdiriyye (937/1530) I (Dizin ve Tıkıbasım), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu. 39, Ankara 1998. Divan-ı Hümâyûn Sicilleri Diyarbekir Ahkâm Defterleri 1, (Ed. Ahmet Zeki İzgöer), Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayın No: 37, Diyarbakır 2016. Divan-ı Hümâyûn Sicilleri Diyarbekir Ahkâm Defterleri 2, (Ed. Ahmet Zeki İzgöer), Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayın No: 41, Diyarbakır 2016. Divan-ı Hümâyûn Sicilleri Diyarbekir Ahkâm Defterleri 3, (Ed. Ahmet Zeki İzgöer), Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayın No: 43, Diyarbakır 2016. 3- Araştırma İncelemeler Açıkel, Ali; “Artukabad Kazasında Türk Kişi Adları (1455-1520)”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13/2, Elazığ 2003, ss. 305-335.
  2. Aksın, Ahmet; 19. Yüzyılda Harput, Ceren Ofset ve Matbaacılık, Elazığ 1999. ___________; 218 Numaralı Harput Şer‘iyye Sicili H. 1246-1256 M. 1833-1840, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ 1990. Ali Cevâd, Memâlik-i Osmaniyenin Tarih ve Coğrafya Lugatı, Mahmud Beğ Matbaası, Der-Saadet (İstanbul) 1313. Andreasyan, Hrand D.; Polonyalı Simeon’un Seyahatnamesi 1608-1619,
  3. Baha Matbaası, İstanbul 1964.
  4. Ayverdi, İlhan; Kubbealtı Misalli Türkçe Sözlük, Kubbealtı Yayınları,
  5. İkinci Baskı, İstanbul 2011. Şemseddin Sami; Kâmûsu’l-‘Alâm, C. VI, Mihrân Matbaası, İstanbul 1311. Aşan, Muhammet Beşir; Elazığ, Tunceli ve Bingöl İllerine Türk İskân İzleri (XI-XIII. Yüzyıllar), Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, (İkinci Baskı), Ankara 1992. ____________________;“Fırat Kenarında Bir Horasan Ereni Şeyh Ahmed Dede”, I. Uluslararası Türk Dünyası Eren ve Evliyaları Kongresi Bildirileri 13-16 Ağustos 1998, Ankara 1998, ss. 53-62.
  6. Çakar, Enver; Elazığ Baskil Yöresi Aşiretleri, Ankara 2012. ______________; “Osmanlı Döneminde Harput’ta Kırsal Yerleşme: Baskil Örneği”, Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi Geçmişten Geleceğe Harput Sempozyumu, Elaz