SavedAdd your journal

Journals / Etkileşim / 2022 / Sayı: 9

Covid-19 Pandemi Sürecinde Aşı Haberleri ve Haber Doğrulama Platformları: “Doğruluk Payı” ve “Teyit” Örnekleri

Mehmet YUMRUTAŞ
Journal
Etkileşim
Pages
194–222
Publication Date
2022-04-27
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Covid-19 aşılarıyla ilgili haberlerin; Türkiye’de Covid-19 vakaları görülmeden önce başladığı, aşılarla ilgili iddiaların neredeyse tamamına yakınının sosyal medya kaynaklı olduğu ve doğrulama neticesinde %92’sinin “Yanlış” olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dijital medya mecraları, “yanlış bilgi” ve/veya “sahte haber”in hızlı biçimde üretilerek kitlelere ulaşmasına aracılık etmektedir.
📊
Key Findings & Data:İçinden geçtiğimiz Covid-19 pandemi süreci göz önüne alındığında, hastalıktan korunmada en etkin metot olarak görülen aşılar ile ilgili birçok sahte haberin üretilmesi, “infodemi” olarak da adlandırılan olgunun öne çıkan örneklerinden birini oluşturmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Covid-19 aşılarıyla ilgili haberlerin; Türkiye’de Covid-19 vakaları görülmeden önce başladığı, aşılarla ilgili iddiaların neredeyse tamamına yakınının sosyal medya kaynaklı olduğu ve doğrulama neticesinde %92’sinin “Yanlış” olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Covid-19 aşıları · dijital medya · sahte haber

Özet

Dijital medya mecraları, “yanlış bilgi” ve/veya “sahte haber”in hızlı biçimde üretilerek kitlelere ulaşmasına aracılık etmektedir. İçinden geçtiğimiz Covid-19 pandemi süreci göz önüne alındığında, hastalıktan korunmada en etkin metot olarak görülen aşılar ile ilgili birçok sahte haberin üretilmesi, “infodemi” olarak da adlandırılan olgunun öne çıkan örneklerinden birini oluşturmaktadır. İnsanları doğru bilgilendirme misyonuyla hareket eden haber doğrulama platformları, yanlış bilgi ve/veya sahte haberlerin saptanması konusunda, “infodemi” ile mücadelede de önemli bir rol üstlenmektedir. Bu araştırmada, seçilen örnekler üzerinden, doğrulama platformlarının medyada yer bulmuş Covid-19 aşıları hakkındaki haberleri konu alan doğrulama faaliyetleri incelenmektedir. Covid-19 aşılarıyla ilgili haberlerin; Türkiye’de Covid-19 vakaları görülmeden önce başladığı, aşılarla ilgili iddiaların neredeyse tamamına yakınının sosyal medya kaynaklı olduğu ve doğrulama neticesinde %92’sinin “Yanlış” olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

YUMRUTAŞ, M. (2022). Covid-19 Pandemi Sürecinde Aşı Haberleri ve Haber Doğrulama Platformları: “Doğruluk Payı” ve “Teyit” Örnekleri. Etkileşim, Sayı: 9, 194–222. https://ajindex.com/articles/755655

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Akkuş, T. (2020). İnfodemi: S”algı”n 2.0. TRT Akademi, Salgın Yayıncılığı, 1-249.
  2. Artvinli, F. (2020). Salgınların tarihi: Toplumsal ve siyasal açıdan kısa bir bakış. Covıd-19 pandemisi altıncı ay değerlendirme raporu içinde s.43-59. Ankara: Türk Tabipleri Birliği Yayınları Brandtzaeg, P. & Folstad, A. (2017). Trust and distrust in online fact-checking services, Communication of the ACM, 65-71.
  3. Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür. Birinci cilt ağ toplumunun yükselişi. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 2. Baskı Creswell, J. W. (2016). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S.B. Demir, Çev. Ed.) Ankara: Eğiten Kitap yayınları, 2. Baskı Çavuş, G. (2020). Salgının en gözde yanlış bilgileri. https://teyit.org/salginin-en-gozde-yanlis-bilgileri 30.01.2022 Duke Reporters’ Lab (2022) Fact-checking https://reporterslab.org/fact-checking/ 20.01.2022
  4. Fake News (2022). Cambridge Dictionary https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/fake-news 25.01.2022
  5. Gönenç, Ö. (2018). Medyada algı yönetimi. İstanbul:
  6. DER Yayınları Kavaklı, N. (2019). Yalan haberle mücadele ve internet teyit/doğrulama platformları. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 663-682. DOI: 10.17680/453398 Kazaz, M. ve Akyüz, S. S. (2019). Sahte haber. Konya: Literatürk Yayınları Keten, E. T. (25 Ağustos 2019). Doğruluk kontrolü (fact-checking) endüstrisi ve yalanla “mücadele”. https://t24.com.tr/yazarlar/emre-tansu-keten-sosyal-medya/dogruluk-kontrolu-fact-checking-endustrisi-ve-yalanla-mucadele,23552. 10.01.2022
  7. Kırık, A.M. ve Özkoçak V. (2020). Yeni dünya düzeni bağlamında sosyal medya ve yeni koronavirüs (Covid-19) pandemisi. Sosyal Bilimler Dergisi/The Journal of Social Science, Yıl: 7, Sayı: 45, Nisan 2020, s. 133-154
  8. Neuman, W. L. (2011). Toplumsal araştırma yöntemleri: nitel ve nicel yaklaşımlar, I. Cilt (Çev. Sedef Özge). İstanbul: Yayın Odası Yayınları, 7. Baskı Resmi Gazete (1983). Sağlık Bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararname (181 Sayılı KHK). Resmi Gazete Sayısı; 18251 Soğukdere, Ş. ve Öztunç, M.(2020). Sosyal medyada koronavirüs dezenformasyonu. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi - Sayı 5 / Güz 2020 (s.59-85) Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi Süreli Elektronik Dergi Copyright - 2020 E-ISSN: 2667-727X Türk Tabipleri Birliği -TTB. (2018). Birinci basamak sağlık çalışanları için aşı rehberi (Etil