SavedAdd your journal

Journals / Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 9 - Sayı: 2

Geleneksel Diyarbakır Evlerinde Taş Figürler

Sahure YARİŞ
Pages
170–186
Publication Date
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu figürler ikonografik olarak anlatılarak Türk-İslam sanatı içerisinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Eski çağlardan beri Güneydoğu Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olan Diyarbakır, bulunduğu konumdan dolayı birçok medeniyetin buluştuğu şehir olmuştur.
📊
Key Findings & Data:Şehirde bu medeniyetlerin bıraktığı zengin maddi bir kültür birikimi vardır Bu birikimi oluşturan gruplardan biri evlerdir. 18-19. yüzyıllara ait evler mimari açıdan Anadolu’nun farklı yöreleri ile benzerlik göstermesinin yanı sıra süsleme anlayışıyla dikkat çekmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu figürler ikonografik olarak anlatılarak Türk-İslam sanatı içerisinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Diyarbakır · süsleme · figür

Özet

Eski çağlardan beri Güneydoğu Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olan Diyarbakır, bulunduğu konumdan dolayı birçok medeniyetin buluştuğu şehir olmuştur. Şehirde bu medeniyetlerin bıraktığı zengin maddi bir kültür birikimi vardır Bu birikimi oluşturan gruplardan biri evlerdir. 18-19. yüzyıllara ait evler mimari açıdan Anadolu’nun farklı yöreleri ile benzerlik göstermesinin yanı sıra süsleme anlayışıyla dikkat çekmektedir. Taş, ahşap, alçı ve maden gibi farklı malzemeden yapılan süslemelerde bitkisel, figüratif ve geometrik öğeler kullanılmıştır. Çalışmada geleneksel Diyarbakır evlerinde taş malzemeden yapılmış figürler üzerinde durulmuştur. Şehirdeki 443 ev incelenmiş bunlardan 14’ünde taş figür bulunduğu tespit edilmiştir. Bu figürler kadın ve erkek başı, boğa başı, kurt başının yanı sıra yürür vaziyette tasvir edilmiş aslan figürlerinden oluşmaktadır. Bu figürler ikonografik olarak anlatılarak Türk-İslam sanatı içerisinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

YARİŞ, S. (2020). Geleneksel Diyarbakır Evlerinde Taş Figürler. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 2, 170–186. https://ajindex.com/articles/744031

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Anonim (2000). Diyarbakır 2000
  2. Kültür Kılavuzu, Diyarbakır. Arslan, R. (1999). Diyarbakır Kentinin Tarihi ve Bugünkü Konum. Diyarbakır Müze Şehir. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 80-107.
  3. Baş, G. (2010), Diyarbakır’daki Geleneksel Konut Mimarisinde Süsleme Anlayışı, History Studies, 21 (1), 310-338.
  4. Baş, G. (2013). Diyarbakır’daki İslam Dönemi Mimarisinde Süsleme. Ankara:
  5. Türk Tarih Kurumu. Baş, G. (2017), Diyarbakır’da Türk Dönemine Ait Olması Muhtemel Figürlü Bir Kabartma, Yüzyüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.1, Özel Sayı-2, Van, 1-14.
  6. Bayhan, A. A. (2007). Ak Han (Goncalı Hanı), Anadolu Selçuklu Dönemi Kervansarayları, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 287-304. Bayhan A.A. & Salman, F. (2010). Adıyaman Yüzey Araştırması (2000-2004). Adıyaman: Adıyaman İl Özel İdaresi. Berkli, Y. (2010), Uygur Resim Sanatının Üslup Özellikleri, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 45 (10), Erzurum, 155-166.
  7. Beysanoğlu, Ş. (1963). Kısaltılmış Diyarbakır Tarihi ve Abideleri. İstanbul:
  8. İnkilap Yayınevi.
  9. Beysanoğlu, Ş. (1987). Anıtları ve Kitabeleriyle Diyarbakır Tarihi, I, II, III. Ankara:
  10. Neyir Matbaası. Beysanoğlu, Ş. (1999), Kuruluşundan Günümüze Kadar Diyarbakır Tarihi, Diyarbakır Müze Şehir. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 38-79.
  11. Bilici, K. (1983), Anadolu Taş Tezyinatında Hayvan Üslubu (Erken Devir Örnekleri Üzerine Bir Deneme), Sanat Tarihi Dergisi, 2(2), İzmir, 19-27.
  12. Bulut, L. (2000), Anadolu Selçuklu Sanatında Maske Şeklinde İnsan Başı Tasvirleri ve İkonografik Kaynağı Üzerinde Düşünceler, Sanat Tarihi Dergisi, S.10, İzmir, 21-41.
  13. Büyükmıhçı, G. (2000), Anadolu’da Konut VI, Urfa Evleri, Arkitekt, S. 482, İstanbul, 67-74.
  14. Büyükmıhçı, G. (2001),
  15. Diyarbakır Evleri Plan Oluşumları, Arkitet Dergisi, S. 486, İstanbul, 2001, s.69- 77. Büyükmıhçı, G. (2001).
  16. Gaziantep Evleri Plan Oluşumları, Arkitekt, S. 483, İstanbul, 64-75.
  17. Çakıl, D. (2005), Çağlar Boyu Konuk Habercisi: Kapı Tokmakları, 60 Yaşında Sinan Genim’e Armağan, İstanbul, 267-274.
  18. Çam, N. (1999). İslam’da Sanat Sanatta İslam. Ankara:
  19. Akçağ Yayınları.
  20. Çetin, Y. (2015), Ağrı İlindeki Mimari Eserlerde ve El Sanatlarında Görülen Figürlü Bezemelerin Türk Figürlü Bezeme Dünyası İçindeki Yeri ve Önemi, Tarih Okulu Dergisi, S.22, 475-491.
  21. Çıblak, N. (2004),
  22. Halk Kültüründe Nazar, Nazarlık İnancı ve Bunlara Bağlı Uygulamalar, Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), S. 15, Niğde, 103-125.
  23. Çoruhlu, Y. (2017). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Ya