Journals / ATEBE / 2019 / Sayı: 1

Riyâzî’nin Miʻrâciyyesi: Tanıtım ve Şerh

Journal
ATEBE
Pages
9–53
Publication Date
2019-06-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Diğer şairlere nazaran nispeten uzun sayılabilecek bir miʻrâciyye yazan, XVI-XVII. yüzyılda yaşamış Divan şairi ve Tezkire yazarı Riyâzî’nin miʻrâciyyesinin tanıtılacağı bu çalışmada miʻrâciyyenin tüm beyitleri şerh edilmek suretiyle İslâm tarihi kaynaklarında anlatılan miʻrâc ile bir şairin gönül penceresinden satırlara dökülen miʻrâc hadisesi karşılaştırılacak ve edebiyatçı gözüyle bir miʻrâc mevzuu anlatılacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Genel kabule göre milâdî 621 yılı Recep ayının 27. gecesi miʻrâc hadisesi gerçekleşmiş olup bu yolculukta Peygamber Efendimiz Mekke’deki Mescid-i Harâm’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’ya gelmiş ve ardından Sidre-i Müntehâ’ya yükselip huzûr-ı İlâhî’de Cenab-ı Allah ile görüşmüştür.
📊
Key Findings & Data:Peygamber Efendimiz’in hayatında yer alan bu hadise şair ve nâsirlerin kaleminde edebî bir neşveye bürünmüş ve miʻrâciyye ve miʻrâc-nâme türünün ortaya çıkmasını sağlamıştır.
💡
Conclusion & Impact:Diğer şairlere nazaran nispeten uzun sayılabilecek bir miʻrâciyye yazan, XVI-XVII. yüzyılda yaşamış Divan şairi ve Tezkire yazarı Riyâzî’nin miʻrâciyyesinin tanıtılacağı bu çalışmada miʻrâciyyenin tüm beyitleri şerh edilmek suretiyle İslâm tarihi kaynaklarında anlatılan miʻrâc ile bir şairin gönül penceresinden satırlara dökülen miʻrâc hadisesi karşılaştırılacak ve edebiyatçı gözüyle bir miʻrâc mevzuu anlatılacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk İslâm edebiyatı · miʻrâc · miʻrâciyye

Özet

Genel kabule göre milâdî 621 yılı Recep ayının 27. gecesi miʻrâc hadisesi gerçekleşmiş olup bu yolculukta Peygamber Efendimiz Mekke’deki Mescid-i Harâm’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’ya gelmiş ve ardından Sidre-i Müntehâ’ya yükselip huzûr-ı İlâhî’de Cenab-ı Allah ile görüşmüştür. Peygamber Efendimiz’in hayatında yer alan bu hadise şair ve nâsirlerin kaleminde edebî bir neşveye bürünmüş ve miʻrâciyye ve miʻrâc-nâme türünün ortaya çıkmasını sağlamıştır. Hz. Peygamber’le ilgili dinî edebî bir tür olan miʻrâciyyelerde konu Hz. Peygamber’in miʻrâc hadisesidir. O’nun miʻrâcda karşılaştığı, gördüğü, başına gelen her şey miʻrâciyyelerde işlenmiştir. Özellikle uzun beyitlerle yazılı olan miʻrâciyyelerde konu ayrıntılı işlenirken kısa miʻrâciyyelerde ayrıntıya girmeden miʻrâc hadisesine genel hatlarıyla temas edilmiştir. Diğer şairlere nazaran nispeten uzun sayılabilecek bir miʻrâciyye yazan, XVI-XVII. yüzyılda yaşamış Divan şairi ve Tezkire yazarı Riyâzî’nin miʻrâciyyesinin tanıtılacağı bu çalışmada miʻrâciyyenin tüm beyitleri şerh edilmek suretiyle İslâm tarihi kaynaklarında anlatılan miʻrâc ile bir şairin gönül penceresinden satırlara dökülen miʻrâc hadisesi karşılaştırılacak ve edebiyatçı gözüyle bir miʻrâc mevzuu anlatılacaktır.

🔖

Cite This Article

KELEŞ, R. (2019). Riyâzî’nin Miʻrâciyyesi: Tanıtım ve Şerh. ATEBE, Sayı: 1, 9–53. https://ajindex.com/articles/736900

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Açıkgöz, Namık. “Riyâzî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 35: 144-145. İstanbul: TDV Yayınları, 2008.
  2. Açıkgöz, Namık. Riyâzî Divanı’ndan Seçmeler. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1990.
  3. Açıkgöz, Namık. Riyâzî, Hayatı, Eserleri ve Edebî Kişiliği (Dîvân, Sâkî-nâme ve Düstûrü’l-Amel’in Tenkidli Metni). Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, 1986.
  4. Açıkgöz, Namık. Riyâzü’ş-Şuʻarâ, Riyâzî Muhammed Efendi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 1982. Ahmed Esʻad Efendi. Mir’ât-ı Muhammedî Yâhûd Safâ-yı Rûh. İstanbul: Maarif Matbaası, 1302. Akar, Metin. Türk Edebiyatında Manzum Miʻrâc-nâmeler. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1987.
  5. Alıcı, Feyzi. “Çevgân”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 294-295. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  6. Alpay, Gönül. “Riyâzî”. İslâm Ansiklopedisi. 9: 751-753. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi, ts. Bursalı Mehmed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. Ankara: Bizim Büro Basımevi, 2009.
  7. Çetin, Abdurrahman. “Ezan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12: 36-38. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  8. Ege, Hasan. İslâm Tarihi Sîret-i İbn-i Hişam Tercemesi. 4 cilt. İstanbul: Kahraman Yayınları, 2006. el-Aclûnî, İsmâil b. Muhammed. Keşfü’l-Ḫafâ ve Müzîlü’l-İlbâs. 2 cilt. Beyrut, 1351. el-Buhârî, Muhammed b. İsmâîl. el-Câmi’u’ṣ-Ṣaḥîḥ. Riyad: Mektebetü Dâri’s-Selâm, 1999. el-Cezûlî, Muhammed b. Süleymân. Şerh-i Delâ’ilü’l-Hayrât ve Şevâriku’l-Envâr. Şrh. Muhammed Kara Davud Efendi (İzmitî). Sad. M. Faruk Gürtunca. İstanbul: Huzur Yayınları, 2015. el-Hirevî, Muînuddîn Muhammed Emîn. Meʻâricü’n-nübüvve, Peygamberler Tarihi. Çev. Muhammed b. Muhammed Efendi (Altıparmak). Sad. A. Faruk Meyan. İstanbul: Berekât Yayınları, 1977. el-Meâfirî, Ebû Muhammed Abdülmelik b. Hişâm. es-Sîretü’n-nebeviyye. Thk. Cemâl Sabit - Muhammed Mahmud - Seyyid İbrahim. 2 cilt. Kahire: Dârü’l-Hadis, 2006.
  9. Erbaş, Ali. “Tûbâ”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 41: 316-317. İstanbul: TDV Yayınları, 2012. er-Râzî, Fahreddîn. Tefsîr-i Kebîr Mefâtîḥu’l-ġayb. Trc. Suat Yıldırım - Lütfullah Cebeci - Sadık Kılıç - C. Sadık Doğru. 23 cilt. Ankara: Akçağ Yayınları, 1992. Erzurumlu İbrahim Hakkı. Mârifetnâme. Sad. Cafer Durmuş - Kerim Kara. 3 cilt. İstanbul: Erkam Yayınları, 2011. İbn Saʻd. eṭ-Ṭabaḳātü’l-kübrâ. Thk. Muhammed Abdulkadir Atâ. 9 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiye, 1971.
  10. İpşiroğlu, Mazhar Şevket. İslâm’da Resim Yasağı ve Sonuçları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1973. Kâdî İyâz. Şifâ-i Şerîf Şerhi. Trc. Mehmet Yaşar Kandemir.