Journals / Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi / 2017 / Sayı: 36

OSMANLIDA KULLANILAN VİLÂYET TABİRİ ÜZERİNE

Pages
240–268
Publication Date
2017-12-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu incelemede, ilk defa olarak “vilâyet” tabirinin değişik ve farklı anlamlarda kullanılmasını üç dönem olarak delirlemeye çalıştık.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı taşra teşkilatının, en küçük birimden en büyüğe doğru, köy, nahiye, kaza, sancak ve eyalet (vilayet / beylerbeylik) şeklinde kurulduğu bilinmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu örgütlenmede birleşmek kaydıyla köyler nahiyeleri, nahiyeler kazaları, kazalar sancakları, sancaklar da eyaletleri (vilayet / beylerbeylik) teşkil etmekteydi.624 yıl ayakta kalmış Osmanlı Devleti’nin idarî yapısı iç ve dış şartlara göre zaman zaman değişmiştir. “Vilâyet” tabirinin bu süreçte değişik idarî birimleri ifade ettiği şu üç dönemde görülmektedir:1.
💡
Conclusion & Impact:Bu incelemede, ilk defa olarak “vilâyet” tabirinin değişik ve farklı anlamlarda kullanılmasını üç dönem olarak delirlemeye çalıştık.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Beylerbeylik · Vilâyet · Eyâlet

Özet

Osmanlı taşra teşkilatının, en küçük birimden en büyüğe doğru, köy, nahiye, kaza, sancak ve eyalet (vilayet / beylerbeylik) şeklinde kurulduğu bilinmektedir. Bu örgütlenmede birleşmek kaydıyla köyler nahiyeleri, nahiyeler kazaları, kazalar sancakları, sancaklar da eyaletleri (vilayet / beylerbeylik) teşkil etmekteydi.624 yıl ayakta kalmış Osmanlı Devleti’nin idarî yapısı iç ve dış şartlara göre zaman zaman değişmiştir. “Vilâyet” tabirinin bu süreçte değişik idarî birimleri ifade ettiği şu üç dönemde görülmektedir:1. Beylerbeylik Sistemi Dönemi- 1326 - 1591 arası;2. Eyâlet Sistemi Dönemi- 1591 - 1864 arası; 3. Vilâyet Sistemi Dönemi- 1864-1922 arası. 624 yıllık uzun bir zamanda “vilâyet” tabirinin, “kasaba”, “nahiye”, “kaza”, “sancak”, “kale”, “şehir”, “ülke”, “baba yurdu”, “eyâlet” ve “il, vilâyet” anlamlarında kullanıldığı görülmüştür. Bu incelemede, ilk defa olarak “vilâyet” tabirinin değişik ve farklı anlamlarda kullanılmasını üç dönem olarak delirlemeye çalıştık.

🔖

Cite This Article

BEKADZE, I. (2017). OSMANLIDA KULLANILAN VİLÂYET TABİRİ ÜZERİNE. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Sayı: 36, 240–268. https://ajindex.com/articles/683577

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (7)

  1. TAPU-KADASTRO KUYÛD-I KADÎME ARŞİVİ, TTD. No: 130 (58). 3 Numaralı Mühümme Defteri (966–968 / 1558–1560), (1993), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın Nu: 12. Dîvân-ı Hümâyûn Sicilleri Dizisi I: Ankara. 82 Numaralı Mühümme Defteri (1026-1027 / 1630-1631 – 1632 ), (2000). T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın Nu: 47. Dîvân-ı Hümâyûn Sicilleri Dizisi VI. Ankara. 83 Numaralı Mühümme Defteri (1036-1037 / 1626–1628. (1993). T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın Nu: 54. Dîvân-ı Hümâyûn Sicilleri Dizisi VII). Ankara. 85 Numaralı Mühümme Defteri (1040-1041 / 1617-1631 – 1618 ), (2002). T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın Nu: 60. Dîvân-ı Hümâyûn Sicilleri Dizisi VIII: Ankara. 370 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Rûm-İli Defteri ( 937 / 1530 ) I (2001). T.C. Basbakanlık Devlet Arsivleri Genel Müdürlügü Osmanlı Arsivi Daire Baskanlıgı Yayın Nu: 55, Defter-i Hâkânî Dizisi: VII., Yayına Hazırlayanlar: Ahmet ÖZKILINÇ, Ali COŞKUN, Abdullah SİVRİDAĞ, Murat YÜZBAŞIOĞLU. Dizin ve Tıpkıbasım, ANKARA Hicrî 835 Tarihli Sûret-i Defter-i Sancak-i Arvanid (1987). Metni Bir Giriş İle Neşreden Halil İnalcık. 2. Baskı. Ankara.Türk Tarih Kurumu Basımevi. ABABAY, Feridun (1987). Çıldır Tarihi. Ankara.
  2. Kadıoğlu Matbaası. ABABAY, Feridun (2000). Çıldır’ın Yönetsel Örgüt Süreci: Kuzeydoğu Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası ile Osmanlı Taşra Örgütü. Ankara.
  3. Eda Matbaası. ACAR, Kadir (2013). Osmanlı Devleti’nde Bir İdarî Reform Denemesi: Tuna Vilâyeti (1864-1867). Doktora Tezi. T.C. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı. Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı. Ankara.
  4. AKGÜNDÜZ, Ahmed (1990). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri. 2. Kitap. II. Bâyezid Devri Kanunnâmeleri. İstanbul.
  5. Fey Vakfı. AKGÜNDÜZ, Ahmed (1991). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri. 3. Kitap. Yavuz Sultan Selim Devri Kanunnâmeleri.İstanbul.
  6. Fey Vakfı. AKGÜNDÜZ, Ahmed (1994a), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukâ Tahlilleri, 7/1. Kitap, Kanuni Devri Kanunnâmeleri (IV); 7/II. Kitap. II. Selim Devri Kanunnâmeleri, VI. Bölüm: Gürcistân Eyâleti Kanunnâmeleri. İstanbul. Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları.
  7. AKGÜNDÜZ, Ahmed (1994b). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri. 8/I. Kitap. III. Murad Devri Kanunnâmeleri. 8/II. Kitap. III. Mehmed Devri Kanunnâmeleri. İstanbul. Osmanlı Araştırmaları Vakfı. AKG