Vakfın Sosyal Yönü

Özet

Vakıf Nedir? Vakıf, toplumun veya insanlığın menfaati İçin şahsî servetin mülkiyetinden, sahipliğinden ve tasarruf hakkından tamamen ve ebediyen vazgeçmedir. Başka bir ifade ile, vakıf şahsî mal ve mülkün, Allah'ın rızasını ve toplumun duasını almak maksadıyla, hiçbir menfaat beklemeden toplum yararına gönüllü olarak kamulaştırılmasıdır. Bu tariflerden de anlaşılacağı üzere vakfın iki hedefi vardır: Birincisi toplumun maddî ve dünyevî ihtiyaçlarını gidermek, ikincisi ise ferdin manevî ve uhrevî saadetini temin etmektir. O halde, vakfın konusu, sosyal bir varlık olan insan ve toplumdur. Dolayısıyla vakıf müessesesi her yönüyle ve haliyle sosyal bir müessesedir. Böyle olunca da, vakıf müessesesi insanî, içtimaî ve nihayet millî boyutlara sahip bir müessese olarak karşımıza çıkmaktadır. Vakıf, insanî ve içtimaî bir müessesedir, çünkü vereceği hizmet her ferde ve her topluma, kısaca insanlığa dönüktür. Dinî bir müessesedir, çünkü ilhamını ve mânâsını, islâm dîninden almaktadır. Millî bir müessesedir, çünkü millî bir gelenek olarak Orta Asya'dan Rumeli'ye kadar Türklerle birlikte varlığını sürdürmüştür. Bu fikirlerden hareketle diyebiliriz ki, vakıf müessesesine İslâmiyet ruh, Türklük şekil verirken, yaptığj-ğötürdüğü hizmetler ise ona evrensellik-sosyallik boyutu kazandırmıştır.