BİR TANZİMATÇININ TANZİMAT'I TENKİDİ

Özet

Son dönemlerinde "Hasta Adam" durumuna düşürülen Osmanlı Devleti'nin, bu hastalıktan kurtulması için bir takım reçeteler sunulmuştur. Kimi yerli, kimi de yabancı bir mühür taşıyan bu reçetelerin içinde uygulama alanına geçirilen ve üzerinde en çok durulan -hiç şüphesiz- Tanzimat'tır.Osmanlı Devleti'ni içinde bulunduğu buhranlı durumdan kurtarmak için ileri sürülen diğer bütün görüş ve tedbirlerin (hareket ve fikirlerin) hepsi Tanzimat'ın gölgesinde kalmış, yeşerip filizlenme imkânı bulamamıştır. Her ne kadar "Asıl mimar Mustafa Reşit Paşa'dır" dense de, Tanzimat'ın gerçek mimarı Reşit Paşa değil, onun fikir membası olan İngiltere ve Fransa gibi Batılı ülkelerdir. Bu ülkelerin yanında Reşit Paşa ikinci planda kalır. Denilebilir ki, Türk tarihinin dönüm noktalarından biri olan Tanzimat, yerli düşüncenin değil, yabancı etki (veya etkilenme)nin bir sonucudur.