SavedAdd your journal

Journals / Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi / 2017 / Sayı: 42

XIV./XV. Asır Hasankeyf’inde Bir Müzikoloji Risalesi: Muzaffer Haskefi’nin El-Keşşâf Fî ‘İlmi’l-Engâm Adlı Eseri

Muhammet Fatih KILIÇ
Muhammed AYDIN
Pages
33–67
Publication Date
2017-08-21
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Eserinde ritim bahsine yer vermeyen Haskefi; aralıklar, aralıklar arası nispetler, uyumlu-uyumsuz aralıklar gibi musiki nazariyatının temelini teşkil eden bahislere de değinmemiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makale, XIV. asrın sonlarında ve XV. asrın ilk yarısında Hasankeyf Eyyübileri’nin hâkim olduğu bölgede yaşayan Muzaffer Haskefi’nin kaleme aldığı el-Keşşâf fî ‘ilmi’l-engâm adlı eserinin klasik musiki nazariyatı içindeki yerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
📊
Key Findings & Data:Onun müzik teorisi, selefi ve çağdaşı olan nazariyatçılardan Safiyyüddin Urmevi (ö. 693/1294), İbn Kurr (ö. 759/1357), Şemseddin Saydâvi ve Cemaleddin Mardini’yle (ö. 809/1406) irtibatlı bir çerçevede gelişmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Eserinde ritim bahsine yer vermeyen Haskefi; aralıklar, aralıklar arası nispetler, uyumlu-uyumsuz aralıklar gibi musiki nazariyatının temelini teşkil eden bahislere de değinmemiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Haskefi · Arap Müzikolojisi · Saydâvi

Özet

Bu makale, XIV. asrın sonlarında ve XV. asrın ilk yarısında Hasankeyf Eyyübileri’nin hâkim olduğu bölgede yaşayan Muzaffer Haskefi’nin kaleme aldığı el-Keşşâf fî ‘ilmi’l-engâm adlı eserinin klasik musiki nazariyatı içindeki yerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Onun müzik teorisi, selefi ve çağdaşı olan nazariyatçılardan Safiyyüddin Urmevi (ö. 693/1294), İbn Kurr (ö. 759/1357), Şemseddin Saydâvi ve Cemaleddin Mardini’yle (ö. 809/1406) irtibatlı bir çerçevede gelişmiştir. İlişkide olduğu söz konusu isimlerden farklı olarak Haskefi, makamların oluşumunda, mahiyeti yeterince aydınlatılmamış olan ve kendisinin beyt adını verdiği yapıların rol aldığını belirtmektedir. Ayrıca kendisine has üslubuyla bazı makamların seyirlerini de vermektedir. Haskefi’nin eserinin müzik felsefesine ayrılan son kısmında dikkat çekici bir diğer husus da müziğin etkisine ilişkin tasavvuf referanslı açıklamalarıdır. Eserinde ritim bahsine yer vermeyen Haskefi; aralıklar, aralıklar arası nispetler, uyumlu-uyumsuz aralıklar gibi musiki nazariyatının temelini teşkil eden bahislere de değinmemiştir.

🔖

Cite This Article

KILIÇ, M. F., AYDIN, M. (2017). XIV./XV. Asır Hasankeyf’inde Bir Müzikoloji Risalesi: Muzaffer Haskefi’nin El-Keşşâf Fî ‘İlmi’l-Engâm Adlı Eseri. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Sayı: 42, 33–67. https://ajindex.com/articles/657998

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Baluken, Yusuf. “Hasankeyf Eyyûbîleri (630-866/1232-1462).” Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2016.
  2. Can, M. Cihat. “XV. Yüzyıl Türk Mûsikîsi Nazariyatı.” Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2001.
  3. Çetinkaya, Yalçın. “Mevlevilikte Müzik Felsefesi.” İnsan ve Toplum 1/2 (2011): 57-85.
  4. Düzenli, Pehlül. İslâm Kültür Tarihinde Musîki. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2014. Farabi. Kitâbü’l-mûsîka’l-kebîr. Haz. G. A. Haşebe. Kahire: Dârü’l-Kitâbi’l-‘Arabî li’t-Tıbâ‘ati ve’n-Neşr, 1967.
  5. Farmer, Henry G. The Sources of Arabian Music. Leiden: Brill, 1965.
  6. Fazlıoğlu, İhsan. “Cemâleddin Mardinî.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 28: 52. Ghrab, Anas. “Livre de la générosité dans la connaissance des modes.” Yüksek Lisans Tezi, Univertsité Lumière-Lyon, 2002.
  7. Haskefi, Muzaffer. el-Keşşâf fî ‘ilmi’l-engâm. Bibliotheca Lindesiana, Oriental MS Collection, istinsah tarihi 987/1491, no. 676: 1b-7a. –––. el-Keşşâf fî ‘ilmi’l-engâm. Berlin Staatsbibliothek, istinsah tarihi: 990/1494, no. 1738: 113b-127a. –––. el-Keşşâf fî ‘ilmi’l-engâm. Universitäts und Forchungbibliothek, Erfut/Gotha, no. 1350/8: 27a-47b. –––. Mukaddime fî ‘ilmi’l-mûsîkıyye. Universitäts und Forchungbibliothek, Erfut/Gotha, no. 1353/1: 1b-8b. İbn Kurr. “Gâyetü’l-matlûb fî ‘ilmi’l-edvâr ve’d-durūb.” Music Theory in Mamluk Cairo. Haz. Owen Wright. Burlington: Ashgate, 2014: 290-361. İbn Sina. Mûsikî. Çev. A. H. Turabi. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2013.
  8. Levendoğlu, N. Oya. “XIII. Yüzyıldan Günümüze Kadar Varlığını Sürdüren Makamlar ve Değişim Çizgileri.” Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 2002.
  9. Mardini, Cemâleddin. Urcûze fî’l-Mûsîkî. Milli Kütüphane, Samsun İl Halk Kütüphanesi Koleksiyonu, no. 55Hk 970/19: 101b-103a. Saydâvi, Şemseddin. “Kitâbü’l-İn‘âm fî ma‘rifeti’l-engâm.” Livre de la générosité dans la connaissance des modes. Haz. Anas Ghrab. Yüksek Lisans Tezi, Univertsité Lumière-Lyon, 2002: 27-108.
  10. Shehadi, Fadlou. Philosophies of Music in Medieval Islam. Leiden: Brill, 1995.
  11. Shiloah, Amnon. Music in the World of Islam a Socio-Cultural Study. California: Wayne State University Press, 1995. –––. The Theory of Music in Arabic Writings (c. 900-1900). München: Henle 1979. –––. “The Study of Arabic Musical Sources: A Quest for Concealed and Symbolic Meaning.” Iskusstvo Muzïki Teoriya i Istoriya 9 (2014): 53-61. Sühreverdî, Şehabbedin. ‘Avârifü’l-me‘ârif I. Haz. Ahmed A. es-Sâyih ve Tevfik A. Vehbe. 2 cilt. Kahire: Mektebetü’s-Sekâfeti’d-Dîniyye, 2006.
  12. Uludağ, Süleyman. İslam Açısından Müzik ve Semâ. İstanb