THE CONCEPT OF EDUCATION IN THE LIGHT OF PHILOSOPHY

References (2)

1. 1 Aristoteles, Nikomakhos’a Etik, çev.Saffet Babür, Ayraç Yayınevi, Ankara 1997. 2 Betül Çotuksöken, Eğitim Kavramı Üzerine, avramlara Felsefe ile Bakmak, İnsancıl Yayınları, İstanbul 1998. 3 S.Sinanoğlu, Türk Hümanizmi, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1988. 4 Tek tek bilim alanlarıyla somutlaşan bir bütün olarak bilimi, her şeyden once onun bağımsız bir nesneye (objeye) sahip olup olmadığına gore tanımlayabiliriz. Bu “nesne” bizim karşımıza alıp araştı- rabileceğimiz bir şeydir. Eğitme ve eğitilebilme, insane denen canlı varlığın varolma koşullarından (“olanaklarından”) birisidir. Eğitim ise bir insane etkinliğidir. Eğitimin nasıl bir insan etkinliği olduğu bilim tarafından değil, felsefe tarafından yanıtlanabilecek bir sorudur. Böyle bir bağlamda eğitimin, bilimsel bilginin sürekli olarak kendisine gönderilebileceği bir nesnesinin olduğu söylenebilir mi?. 5 W.James, Pragmatism, Hocket Publ. Com., 1986. 6 John Dewey’in temsilcisi olduğu Instrumentalism, Pragmatismin bir ayrıntısından ibarettir. “Dü- şünme biçimlerinin, kuramların, mantık ve ahlâk biçimlerinin vb… yalnızca yaşamın değişik koşullarına uyma araçları olduğunu” savunur. (Ayrıca sözü geçen diğer izmler için bkz. Bedia Akarsu, Felsefe Terimleri Sözlüğü). 7 Zaman zaman retorikle de beslenen bu uzlaşmacı tavır, aritmetik ve mantık ilkelerine bile pek aldı- rış etmez. Daha çok sonuca bakar: Fakülte yıllarımızda, konuşması ve Türkçe’yi kullanmadaki ustalığıyla ünlü şair hocamızdan iki elma ve üç armutun toplamının beş meyva ettiğini öğrendiğimizde, bunun aynı cinsten olan şeylerin ancak ve ancak aritmetik işlemlerine tabi tutulabileceği kuralı- nı unutarak, böyle bir şeyi nasıl akıl edemediğimize hayret etmiştik. Ayrıca o zamanlar, retorik ve edebi değeri olabilecek bu tür söylemlerin bilerek veya bilmeden bilgisel Alana taşındıklarında, semantik kirlenme denebilecek bir dil kirlenmesine de yol açabileceğini görememiştik. 8 Böyle eğitim tanımı ve açılımları için Selahâttin Ertürk’ün Diktacı Tutum ve Demokrasi, Eğitimde Program Geliştirme, Eğitim Sorunlarımız gibi kitaplarına başvurulabilir. Ayrıca bu eğitim anlayışının bir eleştirisi için bkz. İoanna Kuçuradi, Felsefe Açısından Eğitim ve Türkiye’de Eğitim semineri açılış konuşması (Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları,
2. Ed. B.Çotuksöken, İstanbul 1996) ile Ahlâk ve Kavramları (Uludağ Konuşmaları, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara 1997) yazısına bakı- labilir 9 Karl Polanyi’nin düşünceleri için bkz. Hüseyin Özel, Globalleşme Çağında İnsan Hakları, 50 Yıllık Den