Journals / Türkbilig / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 21

y Morpheme Used in Family and Relationship Nouns in Bashkir Turkish

Başkurt Türkçesinde Aile ve Akrabalık İsimlerinde Kullanılan -y Biçimbirimi

Journal
Türkbilig
Pages
87–112
Publication Date
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In the article, the functions of -y and what kind of semantic value it attaches to the family and relationship nouns are examined through the literary texts chosen from the Bashkir literature

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:There are many morphemes in the Bashkir Turkish used for the functions of diminution, affection, sympathy and intensifier.
📊
Key Findings & Data:These have been used in various Turkish dialects with some phonetic changes since the old periods.
💡
Conclusion & Impact:In the article, the functions of -y and what kind of semantic value it attaches to the family and relationship nouns are examined through the literary texts chosen from the Bashkir literature
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Aile isimleri · akrabalık isimleri · küçültme eki

Abstract

There are many morphemes in the Bashkir Turkish used for the functions of diminution, affection, sympathy and intensifier. These have been used in various Turkish dialects with some phonetic changes since the old periods. One of these various morphemes is -y used in family and relationship nouns in the Bashkir Turkish. It is noteworthy that the nouns with this morpheme can also be used without it, which means it has duality in usage. In the article, the functions of -y and what kind of semantic value it attaches to the family and relationship nouns are examined through the literary texts chosen from the Bashkir literature

Özet

Türkçede küçültme, sevgi, acıma ve pekiştirme işlevleri için kullanılan birçok biçimbirim bulunmaktadır. Bunlar Türkçenin tarihî dönemlerinden itibaren çeşitli Türk lehçelerinde birtakım ses değişiklikleri ile şekillenerek kullanılagelmiştir. Bu çok çeşitli biçimbirimlerden biri de Başkurt Türkçesinde aile ve akrabalık isimlerinde görülen -y biçimbirimidir. Söz konusu biçimbirimin eklendiği aile ve akrabalık isimlerinin bu biçimbirimi almadan da ikili bir şekilde kullanılıyor olması dikkate değerdir. Makalede, y biçimbiriminin Başkurt Türkçesindeki işlevleri ile eklendiği aile ve akrabalık isimlerine ne tür bir anlam ayrıntısı kattığı Başkurt edebî dilinden seçilen örnekler doğrultusunda incelenmiştir

🔖

Cite This Article

YAZICI, H. E. (2022). y Morpheme Used in Family and Relationship Nouns in Bashkir Turkish. Türkbilig, Cilt: 0 - Sayı: 21, 87–112. https://ajindex.com/articles/620518

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (31)

  1. AKMANOVA, R. S., (2008), “Terminı rodstva v başkirskom yazike”, Vestnik başkirskogo universiteta, 3: 589-591,
  2. Ufa. AKSAN, Doğan, (1998),
  3. Her Yönüyle Dil, Ankara.
  4. ALKAYA, Ercan, (2008),
  5. Sibirya Tatar Türkçesi, Ankara.
  6. ARIKOĞLU, Ekrem, (2007), “Tuva Türkçesi”, Türk Lehçeleri Grameri, (Ed. Ahmet B. ASLAN, Sema, (2002), “Türkiye Türkçesinde Küçültme ve Pekiştirme Kavramları ve -CIk Eki Üzerine”, Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, 2002/I, 603:224-228.
  7. ATALAY, Besim, (1991), Divanü Lûgat-it-Türk Dizini, Ankara.
  8. BERTA, A., (1998), “Tatar and Bashkir”, The Turkic Languages (Ed. Lars Johanson, Éva Á. Csató), London. BİNLER, Mehmet Ziya, (2007), Türk Dünyası Aile ve Akrabalık Terimleri Sözlüğü, İstanbul:
  9. Selenge Yayınları.
  10. BÖREKÇİ, Muhsine, (2005), “Türkçede Vurgu -Tonlama - Ölçü - Anlam İlişkisi”, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12: 187-207. BTH=Başkurt Tilinin Hüzligi, Moskva: Russkiy Yazık, 1993. BTH=Başkurtsa Russa Hüzlik, Moskva, 1996.
  11. CAFEROĞLU, Ahmet, (1972), “Kâşgarlı Mahmut'a Göre Akraba Adları”, Türk Dili Dil ve Edebiyatı Dergisi Divanü Lûgat-it-Türk Özel Sayısı, XXVII, 253: 22-26.
  12. CAFEROĞLU, Ahmet, (1993),
  13. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul:
  14. Enderun Kitabevi.
  15. CLAUSON, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford. ÇENGEL, Hülya, (2005),
  16. Kırgız Türkçesi Grameri, Ankara:
  17. Akçağ Yayınları.
  18. DEMİRCAN, Ömer, (2001),
  19. Türkçenin Ezgisi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
  20. DMİTRİYEV, Nikolay Konstantinoviç (1950),
  21. Başkurt Tilinin Grammatikahı, Ufa. EHMETOV, M. H., (1992),
  22. Başkurt Tilinin Morfemalar Hüzligi, Üfü: Başkurdistan Kitap Neşriyati. EREN Hasan, (1999),
  23. Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Ankara.
  24. ERGÖNENÇ AKBABA, Dilek, (2007), “Nogay Türkçesi” Türk Lehçeleri Grameri, (Ed. Ahmet B. Ercilasun), 679-748, Ankara:
  25. Akçağ Yayınları.
  26. ERSEN-RASCH, Margarete I., (2009),
  27. Baschkirisch, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. GÖMEÇ, Saadettin, (2001a), “Kök Türkçe Belgelerdeki Bazı Akrabalık İsimleri”, Türk Dünyası Tarih Dergisi, 173: 1-6.
  28. GÖMEÇ, Saadettin, (2001b), “Divanü Lügat-it- Türk’de Akrabalık Bildiren Kelimeler”, Türk Kültürü, 39/464: 133-142.
  29. GÜLENSOY, Tuncer, (1974), “Altay Dillerindeki Akrabalık Adları Üzerine Notlar”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 1973: 283-318.
  30. GÜLENSOY, Tuncer, (2007), Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  31. GÜNER DİLEK, Figen, (2007), “Altay Türkçesi”, Türk Lehçeleri Grameri, (Ed. Ahmet B. Ercilasun), 1009-1084, Ankara: Ak