Journals / Türkbilig / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 32

Functions of -(X)k in Aktionsart, Modality and Voice Categories

(X)k EKİNİN KILINIŞ, KİPLİK VE ÇATI KATEGORİSİNDEKİ İŞLEVLERİ

Journal
Türkbilig
Pages
97–114
Publication Date
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

At the same time, some semantic changes brought about will also be analysed.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:It is seen that functional perspectives on the studies of Turkish suffixes do not seem common enough.
📊
Key Findings & Data:Therefore, which functions these suffixes gain according to which criterion and connect to a root/stem in various usages are not among the subjects discussed enough.
💡
Conclusion & Impact:At the same time, some semantic changes brought about will also be analysed.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

It is seen that functional perspectives on the studies of Turkish suffixes do not seem common enough. Therefore, which functions these suffixes gain according to which criterion and connect to a root/stem in various usages are not among the subjects discussed enough. When these suffixes are connected to a root/stem, some intralinguistic criteria come out. Especially in the nominalization suffixes, one of these criteria is aktionsart. Aktionsart types of Turkish verbs also limit the range of suffixes which can be connected to themselves. In addition to that, after being connected to a root/stem, some semantic restrictions, notably modality and voice also appear. In this paper, -(X)k suffix, which has been used actively from the old Turkic to Turkish as a nominalization suffix, and its connection criteria to verbs will be assessed. At the same time, some semantic changes brought about will also be analysed.

Özet

Türkçe ekler üzerine yapılan çalışmalarda işlevsel bakış açısının yeterince yaygınlaşmadığı görülmektedir. Bu nedenle eklerin çeşitli kullanımlarda hangi ölçütlere göre işlevler kazandığı, kök/gövdeye bağlandığı üzerinde yeterince tartışılan konulardan değildir. Ekler kök/gövdeye bağlanırken dil içi bir takım ölçütler belirmektedir. Özellikle fiilden isim yapan eklerde bu ölçütlerden birisi kılınıştır. Türkçe fiillerin kılınış türleri kendisine bağlanabilecek eklerin sınırını da çizmektedir. Bununla birlikte bu ekler kök veya gövdeye bağlandıktan sonra da kiplik ve çatı kategorisi başta olmak üzere bir takım anlamsal özellikler ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Türkçenin en eski dönemlerinden bu yana aktif olarak kullanılan fiilden isim türetme işlevine sahip -(X)k eki ve bunun fiillere eklenirken hangi ölçüt(ler)e göre eklendiği konusu değerlendirilecektir. Bununla birlikte eklenmeyle ortaya çıkan bazı anlamsal değişimler incelenecektir.

🔖

Cite This Article

HİRİK, E. (2022). Functions of -(X)k in Aktionsart, Modality and Voice Categories. Türkbilig, Cilt: 1 - Sayı: 32, 97–114. https://ajindex.com/articles/620450

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. ADAMOVIC, Milan, (1985). Konjugationsgeschichte Der Türkischen Sprache, Leiden, Brill. AKERSON, Fatma, (1994). "Türkçede Yüklem, Görünüş, Zaman ve Kip", İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, VIII. Dilbilim Kurultayı Bildiriler Kitabı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  2. AKSAN, Yeşim, (2003a). "Türkçe'de Durum Değişikliği Eylemlerinin Kılınış Özellikleri", Dilbilim Araştırmaları, 1-14, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  3. AKSAN, Yeşim, (2003b). "Kılınış Ulamına Yaklaşımlar ve Türkçede Kılınış", Günümüz Dilbilim Çalışmaları, 68-81, İstanbul:
  4. Multilingual Yayınları.
  5. AKSAN, Yeşim; AKSAN, Mustafa, (2005). "Birleşik Eylemler, Sıralı Eylemler ve Görünüş", M. Sarı & H. Nas (Ed.). Proceedings of the XIXth National Linguistics Conference, ss. 398-413, Şanlıurfa: Elif Printing House. AKSOY, Ömer Asım (1945).
  6. Gaziantep Ağzı, İstanbul:
  7. TDK Yayınları.
  8. AY, Özgür (2009). Türkiye Türkçesi Ağızlarında Fiil Çekimi, Ankara:
  9. TDK Yayınları.
  10. BACANLI, Eyüp, (2007). "Aspekt, Kılınış ve Taksis Çerçevesinde Tavas Ağızlarındaki Şimdiki Zaman İşaretleyicilerinin Değerlendirilmesi", Erdem, 16/48, 1-19,
  11. Ankara.
  12. BACANLI, Eyüp, (2008a). "Türkiye Türkçesindeki -miş Ekinin Dolaylılık ve Dolaylılık Dışı Kullanımlarında Zamansal Atıf", Bilig. 44: 1-22.
  13. BACANLI, Eyüp, (2008b). "Türkçede Durağan ve Sonuçsal Durum Bildiren Şekiller", 6. Uluslararası Türk Dili Kurultayı, ss. 568-580, Ankara:
  14. TDK Yayınları.
  15. BACANLI, Eyüp, (2014). Kılınış Kategorisi ve Altaycada Kılınış Belirleyicisi Olarak Art Fiiller, Ankara:
  16. TDK Yayınları.
  17. BANGUOĞLU, Tahsin, (2007).
  18. Türkçenin Grameri, Ankara:
  19. TDK Yayınları.
  20. BOGDAL, Klaus-Michael (2008). BA-Studium Germanistik: ein Lehrbuch, Rowohlt, Reinbek bei Hamburg. BURAN, Ahmet (1996). "-Ik ekinin Anadolu Ağızlarında Kullanılışı", TDAY- Belleten 1994: 11-18. BUßMANN, Hadumod, (2002). Lexikon der Sprachwissenschaft. 3. Auflage, Dritte, aktualisierte und erweiterte Aufl, Stuttgart: Alfred Kröner Verlag. BYBEE, Joan; PERKINS, Revere; PAGLIUCA, William (1994). The Evolution of Grammar: Tense, Aspect and Modality in the Languages of the World, University of Chicago Press,
  21. Chicago. CHRISTEN, Daniel, (2013). "Syntagma. A Linguistic Approach to Parsing", arXiv preprint arXiv:1303.5960. CHRISTEN, Daniel, (2015). "Syntagma Lexical Database", arXiv preprint arXiv:1503.05907. ÇÜRÜK, Selcen, (2010). "Olumsuzluk ve Kiplik Arasındaki İlişki: Bakış ve Yaklaşımlar", Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt 7, Sayı 2, s. 57-72,
  22. Ankara.
  23. DEMİR, Nurettin (1997). "Die Vergange