Journals / Folklor/Edebiyat / 2015 / Cilt: 21 - Sayı: 82

Büyü, Sivas ve Miras

Pages
171–190
Publication Date
2015-05-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İnsan ve çevresi, organikve güç açısından birbirine bağlı olup insanoğlu gücü büyü ile denetleyebileceğine inanmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu yazı, Sedat Veyis Örnek’in “Sivas ve Çevresinde Hayatın Çeşitli Safhalarıyla İlgili Batılİnançların ve Büyüsel İşlemlerin Etnolojik Tetkiki” adlı ilk bilimsel kitabını konu etmektedir.
📊
Key Findings & Data:İkinci bölümde, Örnek’inSivas’taki yaklaşımı, kendisinin farklı çalışmaları ve referans yaptığı araştırmacılar aracılığıylabiraz daha ayrıntılı olarak incelenmektedir.
💡
Conclusion & Impact:İnsan ve çevresi, organikve güç açısından birbirine bağlı olup insanoğlu gücü büyü ile denetleyebileceğine inanmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sedat Veyis Örnek · Sivas · eşik

Özet

Bu yazı, Sedat Veyis Örnek’in “Sivas ve Çevresinde Hayatın Çeşitli Safhalarıyla İlgili Batılİnançların ve Büyüsel İşlemlerin Etnolojik Tetkiki” adlı ilk bilimsel kitabını konu etmektedir. Yazınınamacı sadece bu kitabı tanıtmak değil, aynı zamanda yazarını eğitimi, bilimsel bakış açısı,geçiş evreleri ve öğrencilerine bıraktığı miras aracılığıyla yeniden keşfetmektir. Yazı üç bölümdenoluşmaktadır. İlk bölümde Sivas kitabı ana hatlarıyla tanıtılmaktadır. İkinci bölümde, Örnek’inSivas’taki yaklaşımı, kendisinin farklı çalışmaları ve referans yaptığı araştırmacılar aracılığıylabiraz daha ayrıntılı olarak incelenmektedir. Üçüncü bölümde Örnek’in Sivas’ta kullandığı yazımtarzına odaklanılmaktadır. Yazının sonuç bölümünde, Örnek’in DTCF halkbilimi bölümündekiizleri sürülmektedir. Sivas hakkında yapılan belirlemelerden bazıları şunlardır: Sivas, alan araştırmasınadayalıdır. Araştırma sahası seçimi ve veri toplama teknikleri, o dönemin bilimsel eğilimleriyleuyumludur. Tamamen şans ve duygularla ilgili belirsizlikler içeren geçiş dönemleri, büyü vebatıl inanmanın gözlemlenebileceği toplumsal olgular olarak seçilmiştir. Pozitivist bir yazım tarzıvardır. Sivas’ın iki amacı öne çıkmaktadır. İlki etnolojik bir kaygıyla geçiş evrelerindeki büyüve batıl inanmaları saptamaktır. Diğeri ise Türkiye’deki modernleşmenin önündeki engeller içinuygun tedbirlerin alınmasına katkıda bulunmaktır. Sivas’ta iki antropolojik kuramın etkisi vardır.Bunlardan biri 19.yy evrimciliği olup Sivas’ın üç ana terimine (ilkel zihin, büyü ve batıl inanma)anlamlarını vermiştir. Batıl inanma ve büyü uygulamalarına sahip olmanın nedenleri, işlevselcikuramın biyo-psikolojik ihtiyaçları ile açıklanmıştır. İşlevselciliğin tarihsizlik sorununu aşmaküzere uygulamaların kültürel kaynakları hakkında yorumlarda bulunulmaktadır. Etnolojinin karşılaştırmaamacına uygun olarak Sivas, farklı kültürlerle kıyaslanmaktadır. Sivaslılar, ilkel zihniyetesahip tüm topluluklar gibi madde ve gücü ayırt edememektedirler. İnsan ve çevresi, organikve güç açısından birbirine bağlı olup insanoğlu gücü büyü ile denetleyebileceğine inanmaktadır.

🔖

Cite This Article

KARA, Ç. (2015). Büyü, Sivas ve Miras. Folklor/Edebiyat, Cilt: 21 - Sayı: 82, 171–190. https://ajindex.com/articles/60124

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Akın, Galip (2011). Antropoloji ve Antropoloji Tarihi. Ankara:
  2. TİYDEM. Altuntek, N. Serpil (2009). ‘Yerli’nin Bakışı – Etnografya: Kuram ve Yöntem. Ankara:
  3. Ütopya Yayınevi.
  4. Atay, Tayfun (2000). Kavramlar Kargaşası Bilim Dalları Çatışması: Dünyada ve Türkiye’de ‘Sosyal İçerikli’ Antropolojiyi Adlandırma Sorunu. Folklor / Edebiyat, S. 22, s. 153-6.
  5. Auge, Marc (1997). Yer-olmayanlar. (çev.) T. Ilgaz, İstanbul:
  6. Kesit Yayıncılık. Asad, Talal (2008). Giriş. Antropoloji ve Sömürgecilik içinde. (Derl.) T. Asad, (çev.) A. Karınca, Ankara: Ütopya Yayınevi, s. 7-20.
  7. Balaman, Ali Rıza (1996). Sedat Veyis Örnek. Türk Toplumbilimcileri 2 içinde. (Ed.) E. Kongar, İstanbul: Remzi Kitabevi, s. 333-68.
  8. Birkalan, Hande A. (2000). Türkiye’de Halkbilimi ve Bazı Türk Halkbilimcileri. Folklor / Edebiyat, S. 24, s. 7-26. __________ (2013).Türkiye’de Antropolojilerin Kesişmesi: Avrupa Etnolojisi ve Amerikan Antropolojisi. Sınırlar, İmajlar ve Kültürler içinde. (Derl.) H. Birkalan-Gedik, Ankara: Dipnot Yayınları, s. 173-235.
  9. Cunningham, Keith (1997). Ethnography. Folklore – An Encyclopedia of Beliefs, Customs, Tales, Music, and Art, Vol. I, (Ed.) T. A. Green, Santa Barbara: ABC – CLIO, s. 247-250.
  10. Çetik, Mete (1998). Üniversitede Cadı Kazanı – 1948 DTCF Tasfiyesi ve Pertev NailiBoratav’ın Müdafaası. İstanbul:
  11. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  12. Erdentuğ, Nermin (1969). Türk Etnografya Çalışmaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, C. 2, S. 1, DOI:10.1501/Egifak_0000000266 __________ (1971). Modernleşme Çabalarında Dikkate Alınması Gereken Eğitim’e ilişkin Temel Hususlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, C. 4, S. 1, DOI: 10.1501/Egifak_0000000319 __________ (1977). Etnoloji Kürsüsünde Öğretim ve Araştırma Açısından Gelişme (Tarihçe). Antropoloji Dergisi, S. 10, DOI: 10.1501/antro_0000000142. Erdentuğ, S. Aygen (2000). Prof. Dr. Nermin Erdentuğ (25.12.1917 – 26.6.2000) Özgeçmişi ve Çalışmaları. Folklor/Edebiyat, S. 22, s. 7-11.
  13. Erdentuğ, S. Aygen ve Paul J. Magnarella (2000). Türkiye’deki Üniversitelerde ‘Sosyal Antropolojinin’ Dünü ve Bugünü: Biyo-Bibliyografik Bir Değerlendirme. Folklor/Edebiyat, S. 22, s. 43-104.
  14. Eriksen, Thomas Hylland (2009). Küçük Yerler Derin Mevzular. (Çev.) F. Adsay, İstanbul:
  15. Avesta. Eriksen, Thomas Hylland ve Finn Sivert Nielsen (2010). Antropoloji Tarihi. (Çev.) A. Bora, İstanbul:
  16. İletişim. Geertz, Clifford (1988). Works and Lives – The Anthropologist as Author. Stanford: Stanford University Press. __________ (2010).