Journals / Folklor/Edebiyat / 2019 / Cilt: 25 - Sayı: 97

Edebiyat Öğretiminde Muhafazakâr Kanon

Pages
95–132
Publication Date
2019-02-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Anılan yazar ve şairler sanatsal ya da politik duruş bakımından muhafazakâr bir çizgidedirler ya da Cumhuriyet öncesi dönemine ait sanatçılardır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Edebiyatta kanon, otoritelerin belirlediği ölçülerdeki yazar ve şairlerin bir arada anılması ve onlara benzeme koşuluyla başkalarının da bu kümeye alınmasıyla oluşur.
📊
Key Findings & Data:Buna göre Cumhuriyet’ten sonra Türkiye’de hazırlanan toplam yedi dil ve edebiyat dersi öğretim programı incelenmiştir. 1950 öncesindeki öğretim programlarında yazar ve şair adı bulunmamaktadır. 1950 itibariyle dil ve edebiyat dersi öğretim programlarında politik ve sanatsal bakımdan yenilikten değil gelenekten yana olan, muhafazakâr yazar ve şairlerin daha çok anıldığı bulgulanmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Anılan yazar ve şairler sanatsal ya da politik duruş bakımından muhafazakâr bir çizgidedirler ya da Cumhuriyet öncesi dönemine ait sanatçılardır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:kanon · muhafazakârlık · muhafazakâr kanon

Özet

Edebiyatta kanon, otoritelerin belirlediği ölçülerdeki yazar ve şairlerin bir arada anılması ve onlara benzeme koşuluyla başkalarının da bu kümeye alınmasıyla oluşur. Edebiyat öğretiminde kanon, toplumun edebiyat algısının politik bir süzgeçten geçerek oluşmasına yol açar. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de oluşturulan dil ve edebiyat dersi öğretim programlarında en sık hangi yazar ve şairlere yer verildiğini araştırmak; bu şair ve yazarlardan bir kanon oluşturulup oluşturulmadığını ortaya koymaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Buna göre Cumhuriyet’ten sonra Türkiye’de hazırlanan toplam yedi dil ve edebiyat dersi öğretim programı incelenmiştir. 1950 öncesindeki öğretim programlarında yazar ve şair adı bulunmamaktadır. 1950 itibariyle dil ve edebiyat dersi öğretim programlarında politik ve sanatsal bakımdan yenilikten değil gelenekten yana olan, muhafazakâr yazar ve şairlerin daha çok anıldığı bulgulanmıştır. Çalışmanın sonunda Türkiye’deki dil ve edebiyat dersi öğretim programlarında adı en sık geçen sanatçıların sırasıyla Yahya Kemal Beyatlı (20), Mehmet Akif Ersoy (17) ve Necip Fazıl Kısakürek (16) Ahmet Hamdi Tanpınar (15), Ahmet Haşim (15), Namık Kemal (13), Yunus Emre (11) ve Peyami Safa (10) olduğu görülmüş tür. Anılan yazar ve şairler sanatsal ya da politik duruş bakımından muhafazakâr bir çizgidedirler ya da Cumhuriyet öncesi dönemine ait sanatçılardır.

🔖

Cite This Article

ÇELİK, T. (2019). Edebiyat Öğretiminde Muhafazakâr Kanon. Folklor/Edebiyat, Cilt: 25 - Sayı: 97, 95–132. https://ajindex.com/articles/59917

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Akyüz, K. (1995). Modern Türk edebiyatının ana çizgileri. Ankara:
  2. İnkılap. Alptekin, T. (2015). Tanpınar’ın ölümü. İstanbul:
  3. Yapı Kredi. Anar, T. (2013). Türk edebiyatında edebiyat kanonu: Kanon, kanona girmek ve kanona müdahale, FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi,1, 40-78.
  4. Baki, E. (2016). Ulusun inşası ve resmi edebiyat kanonu (2. Baskı). İstanbul:
  5. Libra. Banarlı, N. S. (1997). Resimli Türk edebiyatı tarihi II. İstanbul:
  6. Milli Eğitim. Beyatlı, Y. K. (2017). Edebiyata dair. İstanbul:
  7. İstanbul Fetih Cemiyeti. Bloom, H. (2014). Batı kanonu. (Ç. Pala Mull. Çev.) İstanbul:
  8. İthaki. Belge, M. (2004). Türkiye’de kanon, YKY Kitaplık Dergisi, 68, 54-59.
  9. Bora, T. Onaran, B. (2013). Nostalji ve muhafazakârlık-mazi cenneti. A. Çiğdem (Ed), Modern Türkiye’de siyasi düşünce cilt 5/muhafazakârlık (ss 234-260). İstanbul:
  10. İletişim. Caiani, A. A. (2017). Re-inventing the ancien regime in post-napoleonic Europe. European History Quarterly, 47(3) 437–460.
  11. Celine, L. F. (2013). Profesör Y ile konuşmalar. (A. Erkay. Çev.) İstanbul:
  12. YKY. Chen W. Oin, L. (2012). La littérature à l’école en Chine, Revue Internationale d’Education Sevres, Dossie Ensegnement et Literature dans le Monde, 62, 47-58.
  13. Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler. Çetin, H. (2014). Muhafazakârlık: Kaosa karşı kozmos. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 1(1), 87-119.
  14. Çıkla, S. (2004). Türk edebiyatında kanon ve inkılap kanonu. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 4 (13-14), 47-68.
  15. Çiğdem, A. (2013). Sunuş. A. Çiğdem (Ed), Modern Türkiye’de siyasi düşünce. Cilt 5/ muhafazakârlık (ss.13-19). İstanbul:
  16. İletişim. Damrosch, D. (2009). Dünya edebiyatı nasıl okunmalı? (D. Çetinkasap. Çev.) İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  17. İstanbul.
  18. Dellaloğlu, B. (2016). Modernleşmenin zihniyet dünyası: Bir Tanpınar fetişizmi. Ankara:
  19. Kadim. Duman, F. (2004). Edmund Burke muhafazakârlık, aydınlanma ve siyaset, Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 1(1), 31-53.
  20. Eco, U. (2012).
  21. Ortaçağ-barbarlar, Hristiyanlar, Müslümanlar. (L. Tonguç Basmacı. Çev.) İstanbul:
  22. Alfa Tarih. Enginün, İ. (1994). Şiirimizin klasik şairi Yahya Kemal Beyatlı. Doğumunun yüzüncü yılında Yahya Kemal Beyatlı, (ss. 51-55). Ankara:
  23. Atatürk Kültür Merkezi. Enginün, İ. (2011). Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı. İstanbul: Dergâh. Ergil, D. (1986). Milliyetçilik, muhafazakârlık, halkçılık. Ankara:
  24. S. Ertuğrul, K. (2003). Türkiye modernleşmesinde toplumsal ve bireysel özerklik sorunu: Oğuz Atay ve Orhan Pamuk’la birlikte düşünmek. Doğu Batı De