Journals / Folklor/Edebiyat / 2020 / Cilt: 26 - Sayı: 102

Kazak, Türkmen ve Kıbrıs Türklerinin Halk İnançları ile Gelenekleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Pages
297–316
Publication Date
2020-05-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İnce- lemeler sonucunda inançların temelinde ağırlıklı olarak Türklerin inanmış olduğu eski dinler, inanç sistemleri ve İslamiyet’in bulunduğu görülmüştür.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnanç olgusu en eski devirlerden günümüze kadar insanların temel sosyal ihtiyaçla- rından biri olmuş ve tarih boyunca milletlerin kültürlerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
📊
Key Findings & Data:Türk kültür atlasının oluşumunda da çeşitli dinlerin, inançların ve inanç sistemlerinin etkisi olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:İnce- lemeler sonucunda inançların temelinde ağırlıklı olarak Türklerin inanmış olduğu eski dinler, inanç sistemleri ve İslamiyet’in bulunduğu görülmüştür.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kazak Türkleri · Türkmen Türkleri

Özet

İnanç olgusu en eski devirlerden günümüze kadar insanların temel sosyal ihtiyaçla- rından biri olmuş ve tarih boyunca milletlerin kültürlerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Türk kültür atlasının oluşumunda da çeşitli dinlerin, inançların ve inanç sistemlerinin etkisi olmuştur. Sözgelimi en eski çağlarda etkisini gösteren animizm, totemizm, daha sonraları Şamanizm, Gök Tanrıcılık ve en sonda da Müs- lümanlık kültürün şekillenmesinde önemli bir rol oynamış ve halk inançlarının temellerini oluşturmuştur. Çalışmanın araştırma alanı olarak belirlenen Kazakistan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs’ta da özellikle animizm, totemizm, Şamanizm, Gök Tanrıcılık ve Müslümanlığın halk inançlarına kaynaklık ettiği söylenebilir. Maka- lede her üç bölgenin halk inançları söz konusu çerçevede araştırılıp tespit edilme- ye çalışılmıştır. İnanç ve âdetlerin tespitinde öncelikle literatür taraması yapılmış, veriler doküman analizi tekniğiyle toplanmış ve tespit edilen verilerin doğrulan- masında kaynak kişilerle karşılıklı görüşmeler yapılmıştır. Karşılıklı görüşmelerde kaynaklarda tespit edilen inançların halen geçerliliğini koruyup korumadığı sorgu- lanmış ve sonuçlar çalışmada belirtilmiştir. Çalışmanın amacı Kazak, Türkmen ve Kıbrıs Türklerinin halk inançlarını karşılaştırmak, bunların benzerlik ve farklılık- larını belirlemek ve bu inançları yorumlamaktır. Bu amaçtan yola çıkılarak yapılan incelemede Kazakistan ve Türkmenistan’da halk inançları ve âdetlerin birçoğunun halen yaygın olarak toplum hayatında etkisini sürdürdüğü, Kıbrıs Türklerinde ise bunların uygulanmasında zayıflamalar ve kaybolmalar olduğu belirlenmiştir. İnce- lemeler sonucunda inançların temelinde ağırlıklı olarak Türklerin inanmış olduğu eski dinler, inanç sistemleri ve İslamiyet’in bulunduğu görülmüştür.

🔖

Cite This Article

YENİASIR, M., GÖKBULUT, B., ÖGER, A. (2020). Kazak, Türkmen ve Kıbrıs Türklerinin Halk İnançları ile Gelenekleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Folklor/Edebiyat, Cilt: 26 - Sayı: 102, 297–316. https://ajindex.com/articles/59800

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Akarsu, B. (1988). Felsefe terimleri sözlüğü. İstanbul:
  2. İnkılap. Arslan, A., Çelikkaya, Ş. ve Taşbaşı, A. (2016). Türk kültürü bağlamında Ağrı ili alkarısı inanmaları. Milli Eğitim Dergisi, S. 45 (212), ss. 201-210.
  3. Atasoy, A. (2011). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin nüfus coğrafyası/Population geography of Turkish Republic of Northern Cyprus. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 8(15), ss. 29-62.
  4. Bağışkan, T. (1997a). Çocuk yaşatmayan kadınlarla ilgili inançlar ve sağaltma uygulamaları. K. Kanol. (Haz.) Halkbilimi Sempozyumları II, Lefkoşa: KKTC. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı, ss. 33-110.
  5. Bağışkan, T. (1997b). Karşılaştırma yöntemiyle Kıbrıslı Tük ve Rumlarda ortak inanç ve uygulamalar. K. Kanol (Haz.) Halkbilimi Sempozyumları II, Lefkoşa: KKTC. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı, ss. 165-193.
  6. Bayat, F. (2006). Ana hatlarıyla Türk şamanlığı. İstanbul:
  7. Ötüken. Bilgin, V. (2005). Gelenek ve din: Türkmenistan’ın dinî hayatında geleneğin rolü. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, S. (2), ss. 101-124.
  8. Bozkurt, İ. & Arnaut, F. (2006). Yeniboğaziçi halk kültürü. Gazimağusa: Doğu Akdeniz Üniversites. Bozkurt, Ö. D., Hadimli, A. ve Sevil, Ü. (2014). Günümüzde lohusalıkta devam eden albasması ve kırklama uygulamaları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, S. 30 (1), ss. 111-126.
  9. Bulun, O. (2004). Bölgesel rivayetler inanç ve âdetlerimiz. Lefkoşa: Kansoy. Çeltikci, O. (2009). Türk dünyası kültüründe doğum üzerine ortak uygulamalar. Journal of Azerbaijani Studies, ss. 511-521.
  10. Çetindağ, G. (2007). Kazak Türklerinde evlenme geleneğine bağlı olarak gerçekleştirilen hediye alışverişi üzerine bir inceleme. Milli Folklor, S. 19 (76), ss. 218-231.
  11. Çıblak, N. (2004). Halk kültüründe nazar, nazarlık inancı ve bunlara bağlı uygulamalar. Türklük Bilimi Araştırmaları, S. (15), ss. 103-125.
  12. Çobanoğlu, Ö. (1998). Adalar Türklüğü folkloru: Kıbrıs ile Midilli, Girit, Sakız, İstanköy ve Rodos Türklerinin folklorundaki yapısal ve işlevsel ortaklıklar üzerine tespitler. Birinci Uluslararası Kıbrıs ve Balkanlar Türk Edebiyatları Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Gazimağusa: Doğu Akdeniz Üniversitesi, ss. 101-114.
  13. Dikici, M. (2005). Türklerde inançlar ve din. Ankara:
  14. Akçağ. Dinç, A., ve Çakır, R. (2008). Türkmen kültürü ve Türkmenlerin sosyo-iktisadi düşüncesi. İstanbul:
  15. Ayrıkotu. Duvarcı, A. (2000). Türklerde tabiat üstü varlıklar ve bunlarla ilgili kabuller, inanmalar, uygulamalar. Bilig, S. (32), ss. 125-144.
  16. Düzgün, Ü. K.