Journals / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2020 / Cilt: 16 - Sayı: 58

SİYASİ HÂKİMİYETİN KAYNAĞI MESELESİ VE OSMANLI TELAKKİSİ

Pages
13–35
Publication Date
2020-06-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çerçevede, meseleye realist bir perspektifle yaklaşmaya, meselenin siyasi ve sosyal hayat pratiğindeki izdüşümlerini, uygulamada ifade ettiği manayı tespit etmeye çalışacağız.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Hâkimiyet (egemenlik) çeşitli açılardan ele alınabilecek bir konudur.
📊
Key Findings & Data:Devletin unsurları arasında bulunan “hâkimiyet” ile devlet içinde buyurma yetkisi veren “hâkimiyet”in birbirinden farklı yönleri olduğunu belirtmek gerekir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çerçevede, meseleye realist bir perspektifle yaklaşmaya, meselenin siyasi ve sosyal hayat pratiğindeki izdüşümlerini, uygulamada ifade ettiği manayı tespit etmeye çalışacağız.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Siyasi Hakimiyet · Hakimiyetin Kaynağı · Egemenlik

Özet

Hâkimiyet (egemenlik) çeşitli açılardan ele alınabilecek bir konudur. Devletin unsurları arasında bulunan “hâkimiyet” ile devlet içinde buyurma yetkisi veren “hâkimiyet”in birbirinden farklı yönleri olduğunu belirtmek gerekir. Bu çalışmada, genel olarak hâkimiyet kavramı yerine, daha dar anlamda, devlet içinde siyasi iktidarın meşruiyetini kastederek, siyasi hâkimiyetin kaynağını ele alacağız. Siyasi hâkimiyetin kaynağı meselesi, yüzyıllardır tartışılan ve üzerinde kesin bir mutabakata varılamamış bir konudur. Bu çalışma da, konuyla ilgili son bir söz söylemeyi değil, sadece tartışmalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Hâkimiyetin kaynağı meselesini incelerken, önce bu meselenin doğduğu ve geliştiği dünyayı tanımak, sair kavramlarla olan münasebetlerini tespit etmek gerekmektedir. Siyasi hâkimiyet meselesi ve buna bağlı tartışmalar, teorik bir konu olarak Batı dünyasında, özellikle de Fransız hukuk ve siyaset literatüründe görülmektedir. Bu sebeple, tarihi arka planı vermeye çalışırken, Batı – Doğu veya İslam tarihi ayrımı yapmaya gerek görmüyoruz; tarihi arka plan, Batı’da, özellikle Fransa’da ortaya çıkan ve gelişen fikir ve olaylara münhasır olacaktır. Bir olgu olarak hâkimiyetin mevcudiyeti ile, teorik tartışmaların ve siyasi modellerin konusu olarak hâkimiyet meselesi ayrı değerlendirilmelidir. Bu çerçevede, meseleye realist bir perspektifle yaklaşmaya, meselenin siyasi ve sosyal hayat pratiğindeki izdüşümlerini, uygulamada ifade ettiği manayı tespit etmeye çalışacağız.

🔖

Cite This Article

ŞENTOP, M. (2020). SİYASİ HÂKİMİYETİN KAYNAĞI MESELESİ VE OSMANLI TELAKKİSİ. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Cilt: 16 - Sayı: 58, 13–35. https://ajindex.com/articles/59293

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Hüseyin Nail Kubalı, Anayasa Hukuku Dersleri, İstanbul, 1969. Recai Galip Okandan, “Devlet İktidarının Menşe ve Sahibi Hakkında ile sürülen Doktrinler”, İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası, C.17 (1951). Sadri Maksudi Arsal, “Teokratik Devlet ve Laik Devlet”, Tanzimat-I, Istanbul, 1940.
  2. Nakib Attas, İslam, Sekülerizm ve Geleceğin Felsefesi, trc.: Mahmut Erol Kılıç, İstanbul, 1995.
  3. C. Northcote Parkinson, Siyasal Düşüncenin Evrimi, trc.: Mehmet Harmancı, İstanbul, 1984. Leon Dugi (Duguit), Hukuk-ı Esasiye, trc.: Menemenlizade Edhem, C.1, İstanbul, 1339. Talip Türcan, Devletin Egemenlik Unsuru ve Egemenlikten Kaynaklanan Yetkileri, Ankara, 2001.
  4. Abdülkadir Donuk, Türk Devleti’nde Hâkimiyet Anlayışı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi, sy.10-11, (1979-1980).
  5. S. Hüseyin Nasr, Modern Dünyada Geleneksel Islam, Istanbul, 1990, sh.107-126.
  6. Jean Jacques Rousseau, Toplum Sözleşmesi, (trc. Vedat Günyol), İstanbul, 1984.
  7. Ibni Haldun, Mukaddime, (Thk. Dr. Ali Abdulvahid Vafi), C.2, Kahire, 1401/1981.
  8. Ahmet Akbulut, Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelami Problemlere Etkileri, İstanbul, 1992.
  9. Ilhan Arsel, Teokratik Devlet Anlayışından Demokratik Devlet Anlayışına, Ankara, 1975. M. Fuad Abdulbaki, el-Mu’cemu’- Müfehres li Elfazi’- Kur’ani’l-Kerim, Istanbul, 1987.
  10. Abdurrezzak Ahmed es-Senhuri, Fıkhu’l Hilafe ve Tetavvuruha, (Çeviren:Nadiye Abdurrezzak Senhuri), Mısır, 1989.
  11. Ahmed Suveylim Umeri, Mu’cemu’l-Ulumi’s Siyasiyyeti’l-Müyessere, Mısır, 1985. Alauddin Ebu Bekr b. Mes’ud el-Kasani, Bedaiu’s Sanai’ fi Tertibi’ş-Şerai’, C.7, Mısır 1910. Ebu’l Hasan Ali b. Muhammed b. Habib el-Maverdi, el-Ahkamu’s-Sultaniyye ve’l-Velayetu’d-Diniyye, (Thk.Ahmed Mübarek el-Bağdadi), Kuveyt, 1409/1989. (Seyyid Bey), Hilafet ve Hâkimiyet-i Milliye, Ankara.
  12. Ayrıca bkz. aynı müellif, Usul-i Fıkıh - Cüz-i Evvel: Medhal, Istanbul, 1333. İsmail Kara, Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi, C. I – II, İstanbul, 1987; aynı yazar, İslamcıların Siyasi Görüşleri, İstanbul, 1994.
  13. Bkz. Said Halim Paşa, Buhranlarımız, (Hazırlayan: M. E. Düzdağ), Istanbul, 1991.
  14. Muhammmed Ammara, İslam Devleti, (Çeviren: Ahmet Karababa-Salih Barlak), İstanbul. İlhami Güler, “Çağdaş Arap Düşüncesinde Din–Siyaset Tartışması (Hanefi, Cabiri ve Arkoun Bağlamında),” mTürkiye Günlüğü, sy.29, Temmuz-Ağustos 1994. Ebu’l-Feth Muhammed Abdülkerim eş-Şehristanî, el-Milel ve’n-Nihal, C. I, Kahire, 1387/1968.
  15. Ebu Hamid el-Gazzali, İtikad’da Orta Yol, trc.: Kemal Işık, Ankara, 1971. Ebu’l A’la El Mevdudi, Hilafe