AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this article, after giving information about the mentioned works of Kefevî Hüseyin Efendi and Safvet, the refutations in these works are classified according to their subjects and explained with examples.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Sûdî Bosnevî, who lived in the 16th century, has gained a great reputation and respect in the field of Turkish Literature with the commentaries written to Bostan, Gülistan and Divan-ı Hafiz. Sûdî explained the works in terms of meaning and grammar in detail, and also examined the same works which were commented by the commentators before he did and wrote thousands of refutations to the errors and deficiencies he saw. Therefore, these works have become important sources in terms of tradition of refutation by going beyond the comment’s borders. Although Sûdî was an important searcher on comment, he was under some criticism by following commentators due to his explanations and commentaries on Gulistan. Safvet who wrote comment only on preamble of same work with Kefevî Hüseyin Efendi, who completely commented Gülistan both rejected Sûdî ‘s works by identifying the points which they thought they were wrong. In these refutations where grammar subjects are dominant, it is possible to reach many information reflecting the competition between the commentators, the perception of criticism in the tradition and the discipline of Ottoman scholars. In this article, after giving information about the mentioned works of Kefevî Hüseyin Efendi and Safvet, the refutations in these works are classified according to their subjects and explained with examples.
Özet
16. asırda yaşayan Sûdî-i Bosnevî, Bostan, Gülistan ve Di-van-ı Hafız’a yazdığı şerhlerle Türk şerh edebiyatı alanındabüyük bir şöhret ve saygı kazanmıştır. Sûdî, ele aldığı metinlerimana ve dil bilgisi açısından detaylı bir şekilde açıklamış ayrıcaaynı eseri kendinden önce şerh eden şarihlerin çalışmalarınıinceleyip bunlarda gördüğü hata ve eksikliklere binlerce reddiyeyazmıştır. Böylelikle bu eserler, şerhin sınırlarını aşıp reddiyegeleneği açısından da önemli birer kayn,ak haline gelmişlerdir.Sûdî, şerh konusunda önemli bir müdekkik olmasına rağmenGülistan şerhindeki açıklama ve yorumları nedeniyle sonrakişarihler tarafından birtakım eleştirilere maruz kalmıştır. Gülis-tan’ın tamamını şerh eden Kefevî Hüseyin Efendi ile aynı eserinyalnızca dibacesine şerh yazan Safvet, eserlerinde Sûdî’ninhatalı olduğunu düşündükleri yerleri tespit ederek bunlarıreddetmişlerdir. Dil bilgisi konularının ağırlıkta olduğu bureddiyelerde şarihler arası rekabeti, gelenekteki tenkit anlayışınıve Osmanlı bilginlerinin çalışma disiplinini yansıtan birçokbilgiye ulaşmak mümkündür. Bu makalede, Kefevî HüseyinEfendi ve Safvet’in söz konusu eserleri hakkında bilgi veril-dikten sonra bu eserlerdeki reddiyeler, konularına göre sınıflan-dırılıp örneklerle açıklanmıştır.