Journals / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 21

A Debatable Saj’ Type: Saj’- Al Mutawazin

Tartışmalı Bir Seci’ Türü:Sec’-iMütevâzin

Pages
589–604
Publication Date
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Inthisarticleafterreviewingtheapproachesofrhetoricbooks, literary theory sources and literary dictionaries to saj’ al-mutawazin, we will examine the place of this type in Qur’an that is centre of attraction and adress of referenceinthisissue.Wealsosearchtheimplementations of this type of saj’ in Sinan Pasha’s works those are acceptedasthezenithofTurkishrhymedprose.Finally,we will some new detections and evaluations from theoritical to a practical level in saj’ al-mutawazin that is seen ambiguous.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:OneofthemainharmonyelementsinClassicalTurkishprose is “saj’ ”.
📊
Key Findings & Data:As it is seen in all topics of rhetoric, the sourceofsaj’isinimitablewordsofQur’an,i’jazal-Quran in other words.
💡
Conclusion & Impact:Inthisarticleafterreviewingtheapproachesofrhetoricbooks, literary theory sources and literary dictionaries to saj’ al-mutawazin, we will examine the place of this type in Qur’an that is centre of attraction and adress of referenceinthisissue.Wealsosearchtheimplementations of this type of saj’ in Sinan Pasha’s works those are acceptedasthezenithofTurkishrhymedprose.Finally,we will some new detections and evaluations from theoritical to a practical level in saj’ al-mutawazin that is seen ambiguous.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

OneofthemainharmonyelementsinClassicalTurkishprose is “saj’ ”. As it is seen in all topics of rhetoric, the sourceofsaj’isinimitablewordsofQur’an,i’jazal-Quran in other words. There have been various definitions and evaluationsinnumeroussourcesfromoldtypesofrhetoric bookstocontemporaryworks.However,itdrawsattention that since before now especially one type of saj’ has been debatable. While some sources do not mention this type at all,somerecallitwithvariedtermsandsomeotherdefine it in several ways. In fact, saj’ al-mutawazin is comple- tely different from other types of saj’ in that the words are similar in metre but different in the final sound(s) called “revî“. Inthisarticleafterreviewingtheapproachesofrhetoricbooks, literary theory sources and literary dictionaries to saj’ al-mutawazin, we will examine the place of this type in Qur’an that is centre of attraction and adress of referenceinthisissue.Wealsosearchtheimplementations of this type of saj’ in Sinan Pasha’s works those are acceptedasthezenithofTurkishrhymedprose.Finally,we will some new detections and evaluations from theoritical to a practical level in saj’ al-mutawazin that is seen ambiguous.

Özet

Klasik Türk nesrinin en önemli ahenk unsuru “seci”dir.Belâgatin hemen bütün konularında olduğu gibi seci için de kaynak Kur’ân-ı Kerim’in icaz yüklü elfazı olmuştur. En eski belâgat kitaplarından çağdaş çalışmalara kadar seci türlerine dair değişik tanım ve değerlendirmeler yapılmıştır. Seci türleri arasında özellikle birinin, öteden beri tartışma konusu olduğu dikkatçekmektedir.Kimikitaplarbusecitürünehiçyervermez- ken kimilerinde farklı adlarla takdim edilmiş, kimilerinde ise tanımı değişik yapılmıştır. “Sec’-i mütevâzin” veya Türkçe söyleyişle “ölçülü seci” diyebileceğimiz bu seci, kelimelerin revîlerinin (kafiye harfi) ayrı, sadece vezinlerinin aynı olması bakımından diğer seci türlerinden büsbütünfarklıdır.Bumakalede,belâgatkitapları,edebiyatsözlükleriveedebi-yat nazariyesi kitaplarının sec’-i mütevazine yaklaşımına göz atıldıktan sonra, bu türün belâgat kurallarının referans ve cazibe merkezi olan Kur’an’daki yeri ile müsecca nesrimizin zirvesikabuledilenSinanPaşa’nıneserlerindekitatbikatıaraş- tırılacaktır. Nihayet, muğlak görünen bu seci türü üzerine teoriden pratiğe uzanan bir vasat üzerinde tespit ve değerlen- dirmelerdebulunulacaktır.

🔖

Cite This Article

KÖKSAL, M. F. (2022). A Debatable Saj’ Type: Saj’- Al Mutawazin. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 21, 589–604. https://ajindex.com/articles/489744

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. ABDUNNÂFİ İFFET (1289), en-Nef’u’l-muavvel fî Tercemeti’t-Telhîs ve’l-Mutav- vel, İstanbul: Matbaa-i Âmire. AHMED CEVDET (1298), Belâgat-i Osmâniye, İstanbul: Matbaası. Mahmûd Bey AHMED HAMDÎ (1293), Belâgat-i Lisân-i Osmânî, İstanbul: Matbaa-i Âmire. ALİ NAZÎMÂ (1308), Muhtıra-i Belâgat, İstanbul:
  2. Kasbar Matbaası. ATEŞ, Ahmet (1997), “Sec’“, İslâm Ansiklopedisi, 10. cilt, Eskişehir: MEB Yayını. BİLGEGİL, M. Kaya (1989), Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Belâgat), Ankara: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  3. BOLELLİ, Nusreddin (2001), Belâgat -Beyân-Me’ânî-Bedî’ İlimleri- Arap Edebiyatı, İstanbul:
  4. M.Ü. İlahiyat Vakfı Yayınları.
  5. BULUT, Ali (2015), Belâgat Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınlar. COŞKUN, Menderes (2007), Sözün Büyüsü Edebî Sanatlar, İstanbul: Dergâh Yayınları. DÂD, Sîmâ (1378), Ferheng-i Istılâhât-ı Edebî, Tehran: İntişârât-ı Morvârîd. DURMUŞ, İsmail (2009), “Seci”, İslâm Ansiklopedisi. C. 36, İstanbul: TDV Yayınları, s. 273-27. HATÎB EL-KAZVÎNÎ (trsz), Telhîs ve Tercümesi – Kur’ân’ın Eşsiz Belâgati. Hazırlayanlar: Nevzat H. Yanık, Mustafa Kılıçlı, M. Sadi Çöğenli, İstanbul: Huzur Yayın-Dağtım. İBN MANZÛR (1981), Lisânu’l-Arab, Tah.: Abdullah Ali el-Kebîr, Muhammed Ahmed Hasebullah, Haşim Muhammed eş-Şâzli, Kahire: Dâru’l- Maarif. İSMÂÎL-İ ANKARAVÎ (1284), Miftâhü’l-belâga ve Mısbâhu’l-fesâha, İstanbul: Tasvîr-i Efkâr Matbaası. KÖKSAL, M. Fatih (2014), “Nesir ve Seci”, Klasik Osmanlı Nesri, Haz. Cihan Okuyucu, Ahmet Kartal, M. Fatih Köksal, İstanbul:
  6. Kesit Yayınları.
  7. KUTLU, Mustafa (1990), “Seci”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, C. 7, İstanbul: Dergâh Yayınları, s. 479-481.
  8. KÜLEKÇİ, Numan (1999), Açıklamalar ve Örneklerle Edebî Sanatlar, 2. Baskı, Ankara: Akçağ Yayınları. MEHMED TÂHİR SELÂM (1257), Terceme-i Mîzânü’l-edeb, İstanbul: Takvîmhâne-i Âmire Matbaası. RECÂÎZÂDE MAHMÛD EKREM (1299), Ta’lîm-i Edebiyât, İstanbul: Mihrân Matbaası. SHREEF, Mohammed Ali (2015), El-Hatîb El-Kazvînî’nin Telhîsu’l-Miftâh Eseri Işığında Klâsik Türk Edebiyatı Belâgat Terimlerinin Tasnîfi, Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi. SÜLEYMÂN PAŞA (1289), Mebâni’l-inşâ, İstanbul: Mekteb-i Fünûn-ı Harbiye- i Şâhâne Matbaası. SÜYÛTÎ: İmam Celaleddin es-Suyuti (1983?), el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’an -Kur’an İlimleri Ansiklopedisi-, 2 cilt, Tercüme edenler: Sakıp Yıldız, Hüseyin Avni Çelik, İstanbul:
  9. Madve Yayınları.
  10. TULUM, Mertol (1971), Sinan Paşa Tazarru’nâme, İstanbul:
  11. MEB Yayınları.
  12. TULUM, Mertol (2013), Sinan Paşa Maârif-nâme (Özl