Journals / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2020 / Cilt: 20 - Sayı: 2

RELIGIOUS SCHOOL IDENTITY AND SOCIO-POLITICAL CRITICISM OF BAHLŪL DĀNĀ IN TERMS OF HIS HUMOROUS STORIES

BEHLÜL DÂNÂ’NIN MİZAHÎ HİKÂYELERİ BAĞLAMINDA MEZHEBİ KİMLİĞİ VE SOSYO-POLİTİK ELEŞTİRİSİ

Pages
1041–1066
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is important to analyse some rumours suggested about his being a Shi’ite and to reveal his identity of religious school in terms of understanding socio-political criticism and opposition tradition in Islamic thought.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Someone with sense of humour reveals this characteristic of his in stories and narrations.
📊
Key Findings & Data:Parables and humorous stories take an important place in terms of expressing thoughts and beliefs, and of showing the negative aspects of imaginations of religion and world, which are objected to.
💡
Conclusion & Impact:It is important to analyse some rumours suggested about his being a Shi’ite and to reveal his identity of religious school in terms of understanding socio-political criticism and opposition tradition in Islamic thought.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Behlûl Dânâ · Şiîlik · Hikâye

Abstract

Someone with sense of humour reveals this characteristic of his in stories and narrations. Parables and humorous stories take an important place in terms of expressing thoughts and beliefs, and of showing the negative aspects of imaginations of religion and world, which are objected to. Especially in relation to people’s transmitting their own religious school’s understanding, stories and parables constitute the most important material in order to maintain continuity of ideas and beliefs in the historical process. The events experienced by remarkable figures in history are transmitted in story form, and belongingness to religious schools has been reconstructed through new stories and parables in time. In this sense, Bahlūl Dānā, who is a historical personage, is a person that became famous in the memory of Muslims with his jokes and stories. However, the criticism observed in his jokes caused him to be alleged as a member of Shi’a. It is important to analyse some rumours suggested about his being a Shi’ite and to reveal his identity of religious school in terms of understanding socio-political criticism and opposition tradition in Islamic thought.

Özet

Yaratılışında mizah yeteneği olan insan, bu özelliği hikâye ve anlatılarında ortaya koymaktadır. Düşünce ve inancın dile getirilmesi, karşı çıkılan din ve dünya tasavvurlarının olumsuz yönlerini göstermesi noktasında menkıbe ve mizahi hikâyeler önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle kişilerin kendi mezhep anlayışlarının aktarımı noktasında hikâye ve menkıbeler, tarihsel süreçte fikirlerin ve inançların sürekliliklerini sağlamak için en önemli malzemeyi oluşturmuştur. Tarihteki önemli şahsiyetlerin yaşadığı olaylar, hikâye formatında aktarılmış, zamanla yeni hikâyeler ve menkıbeler ile mezhebî aidiyetler yeniden inşâ edilmiştir. Bu bağlamda tarihi bir şahsiyet olan Behlûl Dânâ, Müslüman toplumların hafızasında latife ve hikâyeleri ile meşhur olmuş bir karakterdir. Ancak onun şakalarında ve hikâyelerinde görülen eleştiri, Şiîlik ile itham edilmesine sebep olmuştur. Onun Şiîliği hakkında ileri sürülen bazı rivayetlerin incelenmesi ve mezhebi kimliğini açığa çıkarılması, İslam düşüncesinde sosyo-politik eleştiri ve muhalefet geleneğinin anlaşılması noktasında önemlidir.

🔖

Cite This Article

SEVER, M. (2022). RELIGIOUS SCHOOL IDENTITY AND SOCIO-POLITICAL CRITICISM OF BAHLŪL DĀNĀ IN TERMS OF HIS HUMOROUS STORIES. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 2, 1041–1066. https://ajindex.com/articles/489058

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Ahmet Cevdet. Kısas-ı Enbiya. çev. Mahir İz. 6 Cilt. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 2000.
  2. Altınay, Ramazan. “İslâm Mizahının Ortaya Çıkışı ve İlk Örnekleri I”. Nüsha: Şarkiyat Araştırmaları Dergisi IV/15 (2004), 77-96.
  3. Asad, Talal. Dinin Soykütükleri. İstanbul: Metis Yayınları, 2015. Âsım Efendi, Ahmed. el-Okyânûsü’l-basît fî tercemeti’l-Kâmûsi’l-muhît. İstanbul: Darü’t-Tıbaa, 1815. Askalanî, İbn Hacer el-. Lisânü’l-Mîzân. 10 Cilt. Beyrut: Mektebetü’l-Matbûâtü’l-İslamiyye, 2002. Askalanî, İbn Hacer el-. Ta’cîlü’l-Menfe’a bi Zevâidi Ricâli’l-Eimmeti’l-Erbaa. 4 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1996.
  4. Atalan, Mehmet. Şiiliğin Farklılaşma Sürecinde Ca’fer es-Sadık’ın Yeri. Araştırma Yayınları, 2005. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdü’l-Kāhir b. Tâhir b. Muhammed. el-Farḳ beyne’l-fıraḳ. Kahire: Mektebetü İbn Sînâ, ts. Bauer, Thomas. Müphemlik Kültürü ve İslam. çev. Tanıl Bora. İstanbul: İletişim Yayınları, 3. Basım, 2020. Câhız, Ebû Osmân Amr b. Bahr el-. el-Beyân ve’t-Tebyîn. 2 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-Âlemî, 2003. Câmî, Abdurrahman. Baharistan. çev. M.Nuri Gençosman. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1985.
  5. Cihan, Sadık. Uydurma Hadislerin Doğuşu ve Sosyo-Politik Olaylarla İlgisi: Hz. Peygamber Devrinden Abbasi Halifesi Mu’tasım Dönemine Kadar. Samsun: Etüt Yayınları, 1997. http://ktp2.isam.org.tr/detayzt.php?navdil=tr&idno=176289&wYazarlar=sad%C4%B1k+cihan
  6. Clot, Andre. Harun Reşid ve Abbasiler Dönemi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2007. Ebu’l-Ferec İbnü’l-Cevzî. “Sıfatü’s-Safve”. Kahire: Dârü’l-Hadîs, 2000. Basım, ts. Emîn, Muhsin el-. Ayânü’ş-Şîa. Beyrut: Dârü’t-Teârüf, 1983. Esbehânî, Muhammed Bâkır el-Musevî el-. Ravzatü’l-Cennât fî Ahvâli’l-Ulemâi ve’s-Sâdât. Tahran, ts. Eşʿarî, Ebu’l-Hasen. Maḳālâtü’l-İslâmiyyîn ve İḫtilâfü’l-Muṣallîn. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2005.
  7. Ezabi, Shereen el. “Al-Naysaburi’s Wise Madmen: Introduction / ﺍﻟﻨﻴﺴﺎﺑﻮﺭﻱ: ﻋﻘﻼﺀ ﺍﻟﻤﺠﺎﻧﻴﻦ”. Alif: Journal of Comparative Poetics 14 (1994), 192-205. https://doi.org/10.2307/521772 Gazâlî, Ebu Hâmid el- - İmran, Seyyid. İhyâu Ulûmi’d-Dîn. 5 Cilt. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2004.
  8. Georgeon, François - Irene Fenoglio (ed.). Doğu’da Mizah. çev. Ali Berktay. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2000. “Buhlūl”. The Encyclopaedia of Islam. ed. H.A.R. Gibb vd. 1/1288-1289. Leiden, 1986.
  9. Girard, Rene. Romantik Yalan ve Romansal Hakikat/Rene Girard/Edebi Yapıda Ben ve Öteki. çev. Arzu Etensel İldem. Metis Yayınları, 3. Basım, 2013.
  10. Gül, Mehmet Nezir. Geçmişten Günümüze Latifeler Hikmet