AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the developmental stages of this discipline contributed to clarifying the distinction between mutawātir and shādhdh readings and played a critical role in the preservation of the Qur’anic wording.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Tawjīh al-qirāʾāt is a scholarly discipline that establishes the different modes of Qur’anic recitation on linguistic, semantic, and exegetical grounds. This study aims to examine the emergence of the science of tawjīh al-qirāʾāt, its historical development, its defensive intellectual responses to grammatical criticism, its methodology, and its place within the relevant scholarly literature. The phenomenon of qirāʾāt gained diversity from the time of the companions (Ṣaḥābah), within the framework of the dispensations (ruḵṣa) granted to the Prophet Muḥammad. This diversity, particularly with the increasing linguistic critiques, created a need to ground the various recitational readings (wujūh al-qirāʾāt), thereby laying the foundations for the early formation of the discipline of tawjīh. The scope of this study is limited to the definition of this discipline, its objectives, stages of development, and its primary sources. The study employs a qualitative research method based on a literature review. It has been established that the science of tawjīh al-qirāʾāt developed as a defensive mechanism against linguistic objections directed at the canonical (mutawātir) readings, and that it is grounded in two methodological foundations: transmission-based (isnād) and language-based analysis. The isnād approach focuses on the authenticity of transmission, whereas the linguistic approach explains the various recitational readings through the principles of grammar (naḥw), morphology (ṣarf), and rhetoric (balāgha). Historically, this discipline evolved from individual scholarly preferences into an independent field situated at the intersection of tafsīr, grammar, and qirāʾāt literature. This transformation reflects the institutionalization of an approach that required Qur’anic readings to be justified not only through transmission but also through linguistic principles. The findings indicate that the developmental stages of this discipline contributed to clarifying the distinction between mutawātir and shādhdh readings and played a critical role in the preservation of the Qur’anic wording.
Özet
Tevcîhu’l-kıraat, Kur’ân-ı Kerîm’in farklı okuyuş biçimlerini dilsel, anlam bakımından ve tefsirî açılardan temellendiren bir ilimdir. Bu çalışma tevcîhu’l-kıraat ilminin ortaya çıkışını, tarihsel seyrini, dilbilgisel eleştirilere karşı geliştirdiği savunma reflekslerini, metodolojisini ve literatürdeki yerini incelemeyi amaçlamaktadır. Kıraat olgusu, Hz. Peygamber’e verilen ruhsat çerçevesinde sahabe döneminden itibaren çeşitlilik kazanmıştır. Bu çeşitlilik, özellikle dil merkezli eleştirilerin artmasıyla birlikte kıraat vecihlerini temellendirme ihtiyacını doğurmuş ve tevcîh ilminin erken dönemde şekillenmesine zemin hazırlamıştır. Çalışmanın kapsamı bu ilmin tanımı, amacı, gelişim aşamaları ve temel kaynakları ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi yöntemi kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Tevcîhu’l-kıraat ilminin mütevâtir kıraatlere yönelik dilsel eleştirilere karşı bir savunma yöntemi olarak geliştiği ve isnad ile dil temelli olmak üzere iki metodolojik temele sahip olduğu tespit edilmiştir. İsnad yöntemi rivayetlerin sıhhatini esas alırken, dil yöntemi kıraat vecihlerini sarf, nahiv ve belâgat kuralları doğrultusunda açıklamaktadır. Tarihsel süreçte bireysel tercihlerden müstakil bir disipline dönüşen bu ilim, tefsir, nahiv ve kıraat literatürünün kesişim noktasında yer almaktadır. Elde edilen bulgular, bu ilmin tarihsel süreçte geçirdiği evrelerin mütevâtir ve şâz ayrımının netleşmesine katkı sağladığını ve Kur’an lafızlarının korunmasında kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Çalışma, tevcîhu’l-kıraat ilminin yalnızca kıraat vecihlerini açıklayan bir disiplin değil, aynı zamanda mütevâtir kıraatlere yöneltilen dilbilgisel eleştirilere karşı gelişen ihtiyatlı ve kapsayıcı bir metodoloji olduğunu ortaya koyması bakımından literatüre katkı sunmaktadır.