Journals / 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi / 2021 / Cilt: 2 - Sayı: 3

GENETİK DETERMİNİZME DAİR KAVRAMSAL İNCELEME

Pages
660–674
Publication Date
2021-09-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Determinist bakış açısıyla gündeme gelen doğum öncesi testler, cinsiyet seçimi, gelecekte bebeklerin tasarlanması gibi konular da çeşitli etik tartışmalara sebebiyet vermektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnsanoğlunun geleceği bilme arzusu, genetik bilgiye olan merakını artırmış ve bu alanda çalışmalar yapmasının önünü açmıştır.
📊
Key Findings & Data:Bu da bireylerin kişisel özelliklerinin temelinde genlerin olduğunu savunan fikirlerin yaygınlaşmasında etkili olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Determinist bakış açısıyla gündeme gelen doğum öncesi testler, cinsiyet seçimi, gelecekte bebeklerin tasarlanması gibi konular da çeşitli etik tartışmalara sebebiyet vermektedir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Determinizm · İnsan Genom Projesi · Genetik Determinizm

Özet

İnsanoğlunun geleceği bilme arzusu, genetik bilgiye olan merakını artırmış ve bu alanda çalışmalar yapmasının önünü açmıştır. Genlerle ilgili her bilgi insanın derinliklerindeki gizeminin çözülmesine yardımcı olmuştur. Bu da bireylerin kişisel özelliklerinin temelinde genlerin olduğunu savunan fikirlerin yaygınlaşmasında etkili olmuştur. Genler bu noktada günlük söylem haline gelmiş ve sağlık, teknoloji gibi hayatın her alanında önemli bir yer edinmiştir. Genler üzerinde deterministik bakış açısı, bireylerin hayatında kendi bedenlerine farklı bakış açısıyla bakabilmesinin yolunu açmıştır. Aynı zamanda genetik hastalıkların çözüme kavuşmasında faydalı olurken, bir yandan da gen manipülasyonu gibi olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışmanın amacı, günümüz insanının birçok faktörden ziyade genlerine bağımlı olması sonucu ortaya çıkan, genlere kutsal bir özellik atfetmesi düşüncesine dayanan genetik determinizm kavramını incelemektir. Teorik nitelikli bu çalışmada, genetik determinizmin tanımı yapılmış olup, genetik determinizmin tarihsel gelişimi, türleri, açıklamaları ve bu kavrama ilişkin eleştirilere yer verilmiştir. Tüm bu bilgiler literatür bilgileriyle desteklenmiştir. Genlere aşırı anlam atfeden bakış açısı olan genetik determinizm, hayatın her anını kuşatmaktadır. Bireyler bu bakış açısıyla sahip oldukları özellikleri değiştirecekleri yönünde fikirler taşıyabilmektedirler. Örneğin bireyler daha güzel, daha zeki olma gibi birçok üstün özelliğe sahip olma kaygısı taşımaktadır. Bu kaygıyla gen pazarına boyun eğmekte, dolayısıyla gen manipülasyonu gibi birçok olumsuz durumlarla karşılaşmaktadırlar. Determinist bakış açısıyla gündeme gelen doğum öncesi testler, cinsiyet seçimi, gelecekte bebeklerin tasarlanması gibi konular da çeşitli etik tartışmalara sebebiyet vermektedir.

🔖

Cite This Article

GÜNGÖR, S., ERDEM, R. (2021). GENETİK DETERMİNİZME DAİR KAVRAMSAL İNCELEME. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 3, 660–674. https://ajindex.com/articles/435384

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Aivelo, T. ve Uıtto, A. (2015). Genetic determinism in the finnish upper secondary school biology textbooks. Nordına, 11(2), 139-152. doi: 10.5617/nordina.2042
  2. Allen, G. E. (1997). The social and economic origins of genetic determinism: a case history of the American eugenics movement 1900–1940 and its lessons for today. Genetica, 99(2-3), 77-88.
  3. Baylis, F. ve Robert, J. (2004). The inevitability of genetic enhancement technologies. Bioethics, 18, 1-26. doi: 10.1111/j.1467-8519.2004.00376. Canavan, G. (2013). Life without hope? huntington's disease and genetic futurity. English Faculty Research Publication, 1-31.
  4. Carroll, J., Johnson, A.J., Salmon, C., Christiansen, K.J., Clasen, M. ve Jonsson, E. (2017). A cross-disciplinary survey of beliefs about human nature, culture, and science. Esic, 1-31.
  5. Cebesoy, U. B. ve Karişan, D. (2019). Genetik ve genetik uygulamalarına yönelik tutum ve anlayış ölçeği: türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Başkent University Journal of Education, 6(2), 282-292.
  6. Cebesoy, U. B. ve Öztekin, C. (2018). Genetics literacy: Insights from science teachers’ knowledge, attitude, and teaching perceptions. International Journal of Science and Mathematics Education, 16, 1247-1268.
  7. Dahm, R. (2005). Friedrich Miescher and the discovery of DNA. Developmental Biology, 278(2), 274–288. doi:10.1016/j.ydbio.2004.11.028 Dawis, D. D. (2010). Genetic dilemnas: reproductive technology, parental choices, and children’s futures (2. bs.). America: Oxford University Press.
  8. Dawkins, R. (2007). Gen bencildir. Asuman Ü. Müftüoğlu (Çev). Ankara: Tübitak. De Melo-Martín, I. (2003). Biological explanations and social responsibility. Studies in History and Philosophy of Science, 34(2), 345–358. doi:10.1016/s1369-8486(02)00070-5.
  9. De Melo-Martin, I. (2005). Firing up the nature/nurture controversy: bioethics and genetic determinism. Journal of Medical Ethics, 31(9), 526–530. doi: 10.1136/jme.2004.008417. Ellison, T. H. G. ve Wet, D.T. (2018). Biological determinism. The International Encyclopedia of Biological Anthropology, 1-5. doi: 10.1002/9781118584538.ieba0056. Esposite, M. (2017). Expectation and futurity: the remarkable success of genetic determinism. Studies in History and Philosophy of Science, 62, 1-9.
  10. Gericke, N., Carver, R., Castéra, J., Evangelista, N. A. M., Marre, C. C. ve El-Hani, C. N. (2017). Exploring relationships among belief in genetic determinism. Genetics Knowledge, and Social Factors, Science & Education, 26(10), 1223-1259. G