Journals / Marife Dini Araştırmalar Dergisi / 2008 / Cilt: 8 - Sayı: 3

Alewism and the Frame of Relations Between Alewism and Shi'A (Ca‘Feriyya/ Ithnā‘Ashariyyah')

Alevîliğin Neliği ve Şiîlik (Caferîlik) ile İlişkisinin Çerçevesi

Pages
205–238
Publication Date
2008-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

During this transfer some of these elements had been transformed, some of them had lost their meanings and some of them adapted to the Tasavvuf understanding of Alewism.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This paper examines the frame of relations between Alewism and Shi'a (Ca‘ferıyya/ Ithnā‘ashariyyah').
📊
Key Findings & Data:Alewism is a higher identity/an umbrella term.
💡
Conclusion & Impact:During this transfer some of these elements had been transformed, some of them had lost their meanings and some of them adapted to the Tasavvuf understanding of Alewism.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Alevîlik · Soya Dayalı Tarikatlar · Şiîlik (Caferîlik)

Abstract

This paper examines the frame of relations between Alewism and Shi'a (Ca‘ferıyya/ Ithnā‘ashariyyah'). Alewism is a higher identity/an umbrella term. This term indicates a social structure based on the "ancestry-clan-tribe" system and the communities who have a Tasavvuf (Islamic mysticism) understanding in harmony with this social structure. Alewism have a syncretic structure and dominant verbal culture. Communi-ties, which are described by Alewism today, have been influenced by Islamic mys-ticism and sect movements throughout the history. But all the perceptions of Alewism about the religious life have been shaped under the influence of Tasavvuf (Islamic mysticism). Since the first period of the Alewism, Yasawiyya and Hanafiyya-Maturidiyya traditions had important impact on it because Alewi communities shared same ge-ographical locations with Hanefi-Maturidi groups and its main stream school based on Yasawiyya. Current opinions and practices related to the faith principles and worship rituals clearly approve that influence. Since XVI cc. Alewi groups in Anato-lia had been influenced by Ithnā‘ashariyyah' Shi'a and they included some elements to their fabric. During this transfer some of these elements had been transformed, some of them had lost their meanings and some of them adapted to the Tasavvuf understanding of Alewism.

Özet

Bu çalışmada, Alevîlik-Şiîlik (Caferîlik) ilişkisinin çerçevesi ele alınmıştır. Alevîlik bir şemsiye kavramdır ve bu şemsiye altında "soy-boy-aşiret" sistemine da-yalı sosyal bir yapı ve bu yapıya uyarlanmış bir tasavvuf anlayışı sürdüren topluluk-lar yer almaktadır. Alevîlikte senkretik bir yapı söz konusudur ve sözlü kültür özellikleri baskın-dır. Günümüzde Alevî kelimesiyle nitelenen gruplar, tarihsel süreçte pek çok tasav-vufî ve mezhebî cereyandan etkilenmiştir. Ancak Alevîlikte dînî hayatla ilgili bütün telakkîler tasavvuf hayatı çerçevesinde şekillenmiştir. İlk dönemden itibaren daha çok Hanefî-Mâturîdî gruplarla aynı coğrafyayı paylaşmaları ve ana damarın Yesevîliğe dayanması neticesinde söz konusu gelene-ğin Alevîlik üzerinde önemli etkileri olmuştur. Gerek itikâd gerekse ibâdetler hak-kında var olan kabul ve uygulamalar bunu açıkça göstermektedir. XVI. yy.dan itiba-ren Anadolu’daki bu gruplar Oniki İmâm Şiîliği’nden etkilenerek bazı unsurları bün-yelerine katmışlardır. Ancak bunlardan bazısı aslî hüviyetinden çıkartılmış, bazısının içi boşaltılmış, bazısı da Alevîlikte hâkim olan tasavvuf anlayışına adapte edilmiştir.

🔖

Cite This Article

ÜÇER, C. (2008). Alewism and the Frame of Relations Between Alewism and Shi'A (Ca‘Feriyya/ Ithnā‘Ashariyyah'). Marife Dini Araştırmalar Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 3, 205–238. https://ajindex.com/articles/394364

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Alevi Kimliği, T. Olsson, E.Özdalga, C. Raudvere, çev:Bilge Kurt Torun, Hayati Torun, Tarih Vakfı Yurt Yay., İstanbul 1999.
  2. Allouche, Adel, Osmanlı-Safevî İlişkileri Kökenleri ve Gelişimi, çev.: Ahmed Emin Dağ, Anka Yay., İstanbul 2001.
  3. Arslanoğlu, İbrahim, Kul Himmet, Ekin Yay., İstanbul 1997. Baha Said, “Türkiye’de Alevî Zümreleri: Tekke Alevîliği-İctimâi Alevîlik”, Türkiye’de Alevî-Bektaşî, Ahi ve Nusayrî Zümreleri, haz.:İsmail Görkem, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 2000, ss. 111-122. Baha Said, “Sûfiyân Süreği Kızılbaş Meydanı”, Türkiye’de Alevî-Bektaşî, Ahi ve Nusayrî Zümreleri, haz.: İsmail Görkem, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara, 2000, ss. 123-148.
  4. Balcıoğlu, Tahir Harimi, Türk Tarihinde Mezhep Cereyanları, Kanaat Kitabevi,
  5. Ankara ty. Baloğlu, Adnan Bülent, İslam’a Göre Tekrar Doğuş Reenkarnasyon, Kitâbiyât, Ankara 2001.
  6. Birdoğan, Nejat, Anadolu’nun Gizli Kültürü Alevilik, Berfin Yay., İstanbul 1995.
  7. Birdoğan, Nejat, Alevi Kaynakları II, Kaynak Yay., İstanbul 1999.
  8. Birdoğan, Nejat, Şah İsmail Hatai, Yaşamı ve Yapıtları, Kaynak Yay., İstanbul 2001.
  9. Bolat, Ali, Bir Tasavvuf Okulu Olarak Melâmetîlik, İnsan Yay., İstanbul 2003.
  10. Bozkurt, Fuat, Çağdaşlaşma Sürecinde Alevîlik, Doğan Kitap, İstanbul 2000. Buyruk, haz.: Fuat Bozkurt, İstanbul 1982.
  11. Cahen, Claude, “Osmanlı’dan Önce Anadolu’da Şîîlik Problemi”, çev.: Sabri Hizmetli, AÜİFİİED, c.V, Ankara 1982, ss. 305-319.
  12. Cengiz, Recep, Çamiçi Beldesinde Dini Hayat; Alevilik Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi SBE, Elazığ 2000.
  13. Çelebi, Abdullah, Amasyalı Fedayî Baba Divanı, Can Yay., İstanbul 1991.
  14. Çelebi, Celalzâde Salih, Tarih-i Sultan Süleyman. Doğan, İsa, Türklük ve Alevîlik, Samsun 1997.
  15. Dönmez, İbrahim Kâfi, “Müt’a”, DİA, XXXII, İstanbul 2008, ss. 174-180.
  16. Ekinci, Mustafa, Anadolu Aleviliği’nin Tarihsel Arka Planı, Beyan Yayınları, İstanbul 2002.
  17. Encyclopedia of Islam, E.J. Brill, Leiden, (c.I, 1960; c. V, 1986; c. X, 2000). Erdebilli Şeyh Safi ve Buyruğu, haz.: Mehmet Yaman, İstanbul 1994.
  18. Erdoğan, Kutluay, Alevi-Bektaşi Gerçeği, İslamiyetin Türkmen Töreselliği İçinde Özümlenerek Anadolulaşması, Alfa Yay., İstanbul 2000.
  19. Eren, Selim, Sosyolojik Açıdan Ordu Yöresi Alevîliği, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Ün. SBE, Ankara 2002.
  20. Eröz, Mehmet, Türkiye’de Alevîlik Bektâşîlik, Otağ Matbaacılık, İstanbul 1977.
  21. Esin, Emel, “Türkler’in İslâmiyet’e Girişi”, Tarihte Türk Devletleri, I-II, AÜ Yay., Ankara 1987, ss. 287-320.
  22. Fığlalı, Ethem Ruhi, Türkiye’de Alevîlik Bekt