Anadolu Selçuklu Devleti’nin eğitime verdiği önemin açıklandığı ve Konya’da inşa edilen medreselerin incelendiği bu çalışmada Selçukluların eğitim anlayışı açıklanmaya çalışılacaktır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Türklerde eğitim Orta Asya’ya kadar uzansa da Anadolu topraklarında sistemli eğitimin Anadolu Selçuklu Devleti ile birlikte yerleştiği bir gerçektir.
📊
Key Findings & Data:Uzun yıllar Anadolu Selçuklu Devleti’ne başkentlik yapmış Konya şehri ise Selçuklu döneminde bir eğitim mekânı haline gelmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Anadolu Selçuklu Devleti’nin eğitime verdiği önemin açıklandığı ve Konya’da inşa edilen medreselerin incelendiği bu çalışmada Selçukluların eğitim anlayışı açıklanmaya çalışılacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anadolu Selçuklu Devleti · Eğitim · Konya
Özet
Türklerde eğitim Orta Asya’ya kadar uzansa da Anadolu topraklarında sistemli eğitimin Anadolu Selçuklu Devleti ile birlikte yerleştiği bir gerçektir. Uzun yıllar Anadolu Selçuklu Devleti’ne başkentlik yapmış Konya şehri ise Selçuklu döneminde bir eğitim mekânı haline gelmiştir. Birçok medresenin inşa edildiği Konya’da Selçuklu döneminin izleri günümüzde bile hala ayakta durmaktadır. Anadolu Selçuklu Devleti’nin eğitime verdiği önemin açıklandığı ve Konya’da inşa edilen medreselerin incelendiği bu çalışmada Selçukluların eğitim anlayışı açıklanmaya çalışılacaktır.
Akok Mahmut, “Konya’da İnce Minareli Medresenin Rölöve ve Mimarisi”, Türk Arkeoloji Dergisi, Sayı:XIX-I, 1970
Akyüz Yahya, Türk Eğitim Tarihi, Pegem Yayınları, Ankara, 2007
Arabacı Caner, Osmanlı Dönemi Konya Medreseleri, Konya Ticaret Odası, Konya, 1998
Atçeken Zeki, “Konya Şer’iye Sicil Kayıtlarına Göre Konya Selçuklu Medreselerinde Osmanlılar Zamanında Görev Yapan Müderrisler”, İpek Yolu, Sayı: I, 1998
Atçeken Zeki, “Osmanlılar Zamanına Ulaşan Selçuklu Medreseleri ve Müderrisleri”, Türkler Ansiklopedisi, VII, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002
Baykara Tuncer, Türkiye Selçuklu Döneminde Toplum ve Ekonomi, Türkler, Ed: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek ve Salim Koca, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002
Baykara Tuncer, Türkiye Selçukluları Devrinde Konya, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1985
Biçer Bekir, “Kuruluş Devrinde Nizâmiye Medreselerinin Müderrisleri”, Tarih Okulu Dergisi, Yıl6, Sayı:16, 2013
Bozkurt Nebi, “Medrese”, İslam Ansiklopedisi, Cilt: 28, Türk Diyanet Vakfı Yayını, Ankara, 2003
Çelebi İlyas, “Kelâm Metodunun Ortaya Çıkışı Gelişim Süreci ve Yeni Metod Arayışları”, İslâmi İlimlerde Metodoloji Meselesi I, Ensar Yayınları, İstanbul, 2001
Dikici Recep, XIII. Yüzyılda Konya ve Çevresinde Kültür Faaliyetleri, III. Uluslararası Mevlâna Kongresi, 5-6 Mayıs 2003 Konya, Bildiri Kitabı, Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları, 2005
Eflaki Ahmet, Ariflerin Menkıbeleri II, Çev: Tahsin Yazıcı, Hürriyet Yayınları, İstanbul, 1973
Ergenç Özer, 1580-1596 Yılları Arasında Ankara ve Konya Şehirlerinin Mukayeseli İncelenmesi Yoluyla Osmanlı Şehirlerinin Kurumları Sosyo-Ekonomik Yapısı Üzerine Bir Deneme, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 1973
Furat Ayşe Zişan, “Eğitim-Mimarî İlişki Açısından Kuruluş Dönemi Osmanlı Medreseleri”, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 8, 2003
Güler İzzet, “Sırçalı Medrese”, İller Bankası Dergisi, Sayı: II, 1986
Güven İsmail, “Türkiye Selçuklularında Medreseler”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt:31, Sayı:1, 1998
İbn-i Bibi, El-Evâmirül-Âla’iye Fi’Umuri’l-Âla’iye; Selçuknâme, I-II, Çev: Mürsel Öztürk, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1996
İpşirli Mehmet, “Anadolu: Eğitim Öğretim”, İslam Ansiklopedisi, Cilt:3, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 1991
Karpuz Haşim, “Konya”, İslam Ansiklopedisi, Cilt:26, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2002
Kemaloğlu Muhammed, “XI.-XIII. Yüzyıl Türkiye Selçuklu Devletinde Eğitim Öğretim (Medreseler)”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:2, Sayı:5, 2015
Konyalı İ. Hakkı, “Bir Hüccet İki Vakfiye”, Vakıflar Dergisi, Sayı: 7, 1968
Konyalı İ. Hakkı, Abideleri ve Kitabeleriyle Konya Tarihi, Konya, 1964
Küçükdağ Yusuf ve Arabacı Caner, Selçuklular ve Konya, Selçuklu Belediyesi Yayını, Konya, 2004
Küçükdağ Yusuf, Türk Tasavvuf Araştırmaları, Çizgi Kitabevi, Konya, 2005
Kütükoğlu Mübahat, XX. Asra Yetişen Osmanlı Medreseleri, TTK Yayınları, Ankara, 2000
Muşmal Hüseyin, XVII. Yüzyılın İlk Yarısında Konya’da Sosyal ve Ekonomik Hayat (1640-1650), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2000
Mülayim Selçuk, “Karatay Medresesi”, İslam Ansiklopedisi, Cilt:24, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2001
Odabaşı Zehra, “Türkiye Selçukluları’ndan Osmanlı’ya Küçük Bir Miras: XIX. Yüzyılda Küçük Karatay (Kemâliye) Medresesi”, Vakıflar Dergisi, Sayı:44, 2015
Önder Mehmet, Mevlana Şehri Konya, Konya Valiliği, Konya, 1962
Özaydın Abdulkerim, “Nizâmiye Medresesi”, İslam Ansiklopedisi, Cilt: 33, Türk Diyanet Vakfı, Ankara, 2007
Özaydın Abdulkerim, “Nizâmülmülk”, İslam Ansiklopedisi, Cilt: 33, Türk Diyanet Vakfı, Ankara, 2007
Özkan Salih, Türk Eğitim Tarihi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2008
Roux Jean-Paul, Türklerin Tarihi, Çev: Aykut Kazancıgil, Kabalacı Yayınevi, İstanbul, 2004
Sözen Metin ve Tanyeli Uğur, Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2011
Sözen Metin, Anadolu Selçuklu Devri Medreseleri, I-II, İstanbul, 1970
Şeker Mehmet, “Müslüman Türklerde İlmi Gelişme”, Türk Medeniyeti Tarihi, Ed: Nesimi Yazıcı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını, 2005
Şimşir Zekeriya, Konya Selçuklu Medreseleri Çinilerinde Kullanılan Motifler, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya, 1990
T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Ahilik Ansiklopedisi, Ankara, 2014
Turan Osman, “Selçuklu Devri Vakfiyeler-Celaleddin Karatay Vakıfları ve Vakfiyeleri”, Belleten, XII., Ankara 1948
Turan Osman, Selçuklular Zamanında Türkiye:: Siyasi Tarih Alp Aslan’dan Osman Gazi’ye (1071-1318), Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2005
Uluçam Abdüsselam, “Sırçalı Medrese”, İslam Ansiklopedisi, Cilt:37, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2009
Ünal M. Ali, Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Fakülte Kitabevi, Isparta, 2007
Yavaş Doğan ve Çobanoğlu Ahmet Vefa, “İnce Minareli Medrese”, İslam Ansiklopedisi, Cilt:22, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2000
Yetkin S. Kemal, “Anadolu’ da Selçuklu Mimarisi”, Türk Mimarisi, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1970
Yıldırım Aysun, Konya Alâeddin Camii, Sırçalı Medrese ve Karatay Medresesindeki Çiniler, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum, 2013
Turan Osman, Selçuklular Zamanında Türkiye:: Siyasi Tarih Alp Aslan’dan Osman Gazi’ye (1071-1318), Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2005