SavedAdd your journal

Journals / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 19 - Sayı: 2

İslam İktisat Tarihinde İlkel Bir Bankacılık Örneği: Cehbezler

Yunus ARAZ
Pages
21–36
Publication Date
2018-12-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makale cehbezlerin tarihini ve faaliyetlerini ele alırken, bu faaliyetleri İslam hukuku açısından da değerlendirmektedir

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Cehbezler, özellikle Abbasîler döneminde ilkel bankacılık faaliyetleri yapan çoğunluğu Yahudilerden oluşan sarraflardır.
📊
Key Findings & Data:Asıl meslekleri para ayarını belirlemek ve paraların değiştirilmesinde aracılık yapmak olan cehbezler zamanla iktisadi hayatta gerek devlet gerekse halk nezdinde vazgeçilmeyecek bir rol almışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Bu makale cehbezlerin tarihini ve faaliyetlerini ele alırken, bu faaliyetleri İslam hukuku açısından da değerlendirmektedir
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam İktisadı · Sarraf · Cehbez

Özet

Cehbezler, özellikle Abbasîler döneminde ilkel bankacılık faaliyetleri yapan çoğunluğu Yahudilerden oluşan sarraflardır. Asıl meslekleri para ayarını belirlemek ve paraların değiştirilmesinde aracılık yapmak olan cehbezler zamanla iktisadi hayatta gerek devlet gerekse halk nezdinde vazgeçilmeyecek bir rol almışlardır. İslam’da başta faiz yasağı olmak üzere helal olmayan yollarla gelir elde edilmesinin yasak olması ve Müslümanların bu yasak çerçevesinde faaliyette bulunması sonucu piyasada faizli borç verme veya faizli işlem yapmak isteyenler için oluşan boşluğu Yahudi ve Hristiyan cehbezler doldurmuştur. Fakat özellikle IX. ve X. yüzyılda cehbezlerin çoğunluğunu Yahudiler oluşturmaktadır. Bu makale cehbezlerin tarihini ve faaliyetlerini ele alırken, bu faaliyetleri İslam hukuku açısından da değerlendirmektedir

🔖

Cite This Article

ARAZ, Y. (2018). İslam İktisat Tarihinde İlkel Bir Bankacılık Örneği: Cehbezler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 2, 21–36. https://ajindex.com/articles/230494

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Ak, Ayhan (2018), İslâm Borçlar Hukuku, Samsun: Üniversite Yayınları.
  2. Arslantaş, Nuh (2009), İslâm Dünyasında İktisadi ve İlmi Hayatta Yahudiler Abbâsî ve Fâtımîler Dönemi, İstanbul:
  3. İFAV Yayınları.
  4. Aybakan, Bilal (2009), “Sarf”, DİA, İstanbul, XXXVI. s. 137-140.
  5. Aykaç, Mehmet (1997), Abbasî Devletinin ilk Dönemi İdarî Teşkilatında Divanlar, Ankara:
  6. Türk Tarih Kurumu. Aydın, Aytaç (2001), İslam Hukuku Açısından Mali Piyasa ve Mali Piyasa Araçları, Doktora Tezi, Selçuk Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Barthold, W. (1984), İslam Medeniyeti Tarihi (6. Baskı), geniş izah, düzeltme ve ilave M. Fuad Köprülü, Ankara:
  7. Diyanet İşleri Başkanlığı. Canbaz, Mustafa (2016),
  8. Katılım Bankacılığı, İstanbul: Beta Yayınları. Cehşiyârî, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdus b. Abdullah el-Kufi (v.331/942)(1938), el-Vüzera ve'l-küttab, thk. Mustafa es-Sekka v.dğ, Kahire: Matbaatu Mustafa el-Babi el-Halebi. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî Râzî (370/981) (1995), Muhtasaru İhtilâfi'l-ulemâ’ I-V, thk. Abdullah Nezir Ahmed, Beyrut: Dârü'l-Beşairi'l-İslâmiyye. Chachı, Abdelkader (2005) “Origin and Development of Commercial and Islamic Banking Operations”, J.KAU: Islamic Econ., Vol. 18, No. 2, s.3-25. Cürcânî, Ali b. Muhammed Seyyid Şerif (816/1413) (2004), Mu’cemüt’t-ta'rifât, Tahkik ve Dirase: Muhammed Sıddık el-Minşâvî, Kahire: Dârü’l-Fazile. Çeker, Orhan (2011), Fıkıh Dersleri 1 (5. Baskı), Konya: Ensar Ensar Yayıncılık. Doğan, Ebubekir (2017), ‘Banka ve Bankacılık Kavramı’, Bankacılık Giriş ve İlkeler, Edt. Feridun Kaya, İstanbul:
  9. Beta Yayınları.
  10. Doğan, Öznur (2017), ‘Banka Türleri’, Bankacılık Giriş ve İlkeler, Edt. Feridun Kaya, İstanbul: Beta Yayınları. ed-Durî, Abdulaziz (1995), Tarihu’l-‘Irakı’l-İktisadî fi’l-Karni’r-Rabi’l-Hicrî, Beyrut: Merkezu Dirasat’il-Vahdeti’l-Arabiyye. El-Mevsuatu’l-fıkhiyye (1992), Süftece (سفتجة) maddesi, XXV. Fîrûzâbâdî, Ebü't-Tahir Mecdüddîn (v. 817/1415)(2005), el-Kâmûsü'l-muhît (8. Baskı), Beyrut: Müessesetü'r-Risâle. Goitein, S.D. (2004),
  11. Yahudiler ve Araplar, Çev. Nuh Arslantaş, Emine Buket Sağlam, İstanbul:
  12. İz Yayıncılık. Hammad, Nezih (2008), Mu’cemü’l-mustalahâti’l-mâliyye ve’l-iktisâdiyye fi luğâti’l-fukahâ’, Dımaşk: Daru’l-Kalem. Hizmetli, Mustafa (2010), “Abbasiler Döneminde Para Basımı”, İSTEM: İslâm San‘at, Tarih, Edebiyat ve Mûsikîsi Dergisi, Konya, Yıl 8, sayı: 15, s. 79-110.
  13. Hizmetli, Mustafa (2012),
  14. Tarihte Şehir ve Pazar, Ankara:
  15. Araştırma Yayınları.
  16. Hobson, John M. (2011), Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri (2. baskı), Çev. Esra