A Review on “Cahiliye’den Islam’a İbadet Tarihi”

Özet

İslâm’ı doğru anlama çabaları hemen hemen her dönemde makes bulmuştur. Günümüzde de çalışmalar bu yönde artarak devam etmektedir. Bu gaye ile yola çıkan araştırmacıların, Kur’an-ı Kerim’in nazil olduğu ortam ve cahiliye dönemi gibi daha çok ilk dönem konularına yoğunlaştıkları görülmektedir. Cevâd Ali’nin (ö. 1987) kaleme aldığı Târîhu’s-sâlât fi’l-İslâm adlı çalışmanın bu türden bir gayenin tezahürü olarak ortaya çıktığı söylenebilir. Tarih sahasındaki çalışmalarıyla tanınan Cevâd Ali, Irak’ın yetiştirdiği önemli âlimlerdendir. Çalışmalarını İslâm öncesi dönem merkezinde sürdürmüştür. Doktora eğitimini Almanya’da tamamladıktan sonra görev yaptığı Bağdat Üniversitesinde profesörlük payesine yükselmiştir. Ayrıca bir dönem Amerika’da bulunan Harvard Üniversitesinde misafir profesör olarak dersler vermiştir. 1947 yılında Bağdat’ta kurulan el-Mecma‘u’l-‘İlmiyyü’l-‘Irâkî’nin kurucu üyeleri arasında yer aldığı bu müessesede genel sekreterlik vazifesini üstlenmiştir. Aynı kurumun çıkardığı dergide birçok ilmî makale kaleme almıştır. Bu arada Târîḫu’l-‘Arab ḳable’l-İslâm (I-VIII, Bağdat 1950- 1960) adlı eserini daha da genişleterek, el-Mufassal fî Tarîhi’l-‘Arab Kable’l-İslâm (I-X, Beyrut 1968-1973)’dan başka, Târîḫu’l-‘Arab fi’l-İslâm: es-Sîretü’n-nebeviyye (Bağdat 1961) ve Esnâmü’l-‘Arab (Bağdat 1967) gibi eserlerini telif etmiştir.