AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIt is therefore recommended that each theory be applied to Turkish vocabulary through separate dedicated studies.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to systematically examine semantic field theories, which have not been addressed at a theoretical level in Turkish scholarly literature, in terms of their historical development, methodological approaches, and the linguistic relations they focus on. Drawing on the foundational contributions of Humboldt and Saussure, the study comparatively analyzes Trier's paradigmatic mosaic model, Porzig's syntagmatic field theory, Weisgerber's neo-Humboldtian approach, Coseriu's structural semantics framework, Katz and Fodor's componential analysis, Lyons and Lehrer's relational semantics, and the cognitive theories of Rosch, Fillmore, and Lakoff & Johnson. A review of the semantic field literature in Turkey reveals that in 28 theses completed between 2005 and 2026, as well as in numerous journal articles, the term "semantic field" has been used not as a methodological framework but merely as a thematic classification tool. This situation stems from the neglect of the methodological distinction between studying a concept and conducting research within semantic field theory. The study concludes that semantic field theories represent complementary rather than mutually exclusive approaches, and that existing studies in Turkey have largely been conducted independently of these theoretical frameworks. It is therefore recommended that each theory be applied to Turkish vocabulary through separate dedicated studies.
Özet
Bu çalışma, Türkçe literatürde kuramsal düzeyde ele alınmamış olan kavram alanı teorilerini tarihsel süreçleri, metodolojik yaklaşımları ve odaklandıkları ilişkiler bakımından sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Kavram alanı teorisinin entelektüel altyapısını oluşturan Humboldt ve Saussure'ün dilbilim anlayışından hareketle çalışma; Trier'in paradigmatik mozaik modelini, Porzig'in sentagmatik alan teorisini, Weisgerber'in neo-Humboldtçu yaklaşımını, Coseriu'nun yapısal anlambilim çerçevesini, Katz ve Fodor'un bileşen analizini, Lyons ve Lehrer'in ilişkisel anlambilimini ile Rosch, Fillmore ve Lakoff & Johnson'ın bilişsel teorilerini karşılaştırmalı biçimde ele almaktadır. Türkiye'deki kavram alanı literatürü incelendiğinde, 2005 yılından başlayarak 2026 yılına kadar yapılan 28 tez ve çok sayıda makalede kavram alanı teriminin yöntemsel bir çerçeve olarak değil, tematik bir tasnif aracı olarak kullanıldığını görmek mümkündür. Bu durum, bir kavram etrafında çalışmak ile kavram alanı teorileri çerçevesinde çalışmak arasındaki yöntemsel farkın göz ardı edilmesinden kaynaklanmaktadır. Çalışma sonucunda kavram alanı teorilerinin birbirini dışlayan değil tamamlayan yaklaşımlar olduğu; Türkiye'deki mevcut çalışmaların ise bu teorik çerçevelerden büyük ölçüde bağımsız yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu tespitlerden hareketle her kuramın Türkçe söz varlığına ayrı çalışmalar çerçevesinde uygulanması önerilmektedir.