Journals / Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8

A DESCRIPTIVE ANALYSIS OF ORGANIZATIONAL COMMITMENT LEVELS AMONG TEACHERS

ÖĞRETMENLERDE ÖRGÜTSEL ADANMIŞLIK DÜZEYLERİNİN BETİMSEL OLARAK İNCELENMESİ

Mustafa Erbir(KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0000-6887-1561
Pages
—
Publication Date
2026-10-28
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

While a noticeable decline in commitment was observed among teachers aged 41–50, professional seniority and institution type (public vs. private) demonstrated no statistically significant effect on overall commitment.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study seeks to identify teachers' levels of organizational commitment and descriptively analyze potential differences based on variables such as “gender, marital status, age, institution type, professional seniority, and educational attainment”.
📊
Key Findings & Data:Adopting a descriptive survey design within the quantitative research framework, the sample comprises 357 teachers selected through convenience sampling method.
💡
Conclusion & Impact:While a noticeable decline in commitment was observed among teachers aged 41–50, professional seniority and institution type (public vs. private) demonstrated no statistically significant effect on overall commitment.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Örgütsel Adanmışlık · Öğretmen · Betimsel Tarama

Abstract

This study seeks to identify teachers' levels of organizational commitment and descriptively analyze potential differences based on variables such as “gender, marital status, age, institution type, professional seniority, and educational attainment”. Adopting a descriptive survey design within the quantitative research framework, the sample comprises 357 teachers selected through convenience sampling method. Data were collected via a Personal Information Form alongside the "Organizational Commitment Scale." The analytical results reveal that teachers generally exhibit high organizational commitment, with the highest dedication directed toward the "work group" and the lowest toward "teaching tasks." Regarding demographic variables, commitment levels were found to be significantly higher among female, married, and post-graduate educated teachers. While a noticeable decline in commitment was observed among teachers aged 41–50, professional seniority and institution type (public vs. private) demonstrated no statistically significant effect on overall commitment. Based on these findings, managerial policies aimed at boosting intrinsic motivation toward teaching responsibilities and supporting mid-career teachers (aged 41–50) are recommended.

Özet

Bu çalışmada, öğretmenlerin örgütsel adanmışlık tutumlarının tespit edilmesi ve söz konusu tutumların “cinsiyet, medeni durum, yaş, kurum türü, mesleki kıdem ile eğitim düzeyi” değişkenleri çerçevesinde farklılaşma durumunun betimsel olarak analizi amaçlanmıştır. Nicel araştırma tekniklerinden “betimsel tarama modelinin” kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 357 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması sürecinde “Kişisel Bilgi Formu” ve "Örgütsel Adanmışlık Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular; öğretmenlerin genel örgütsel adanmışlıklarının yüksek seviyede olduğuna, en yüksek bağlılığın "çalışma grubuna", en düşük bağlılığın ise "öğretim işlerine" yönelik gerçekleştiğine işaret etmektedir. Demografik değişkenler incelendiğinde; kadın, evli ve lisansüstü mezunu öğretmenlerin adanmışlık puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaş değişkeni açısından 41-50 yaş aralığındaki öğretmenlerin bağlılık düzeylerinde belirgin bir gerileme göze çarparken; mesleki kıdemin ve görev yapılan kurum türünün (kamu/özel) genel adanmışlık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisine rastlanmamıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda; özellikle öğretim faaliyetlerine yönelik içsel motivasyonu güçlendirecek ve kariyerinin ortasındaki (41-50 yaş) öğretmenleri destekleyecek yönetsel stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Erbir, M. (2026). A DESCRIPTIVE ANALYSIS OF ORGANIZATIONAL COMMITMENT LEVELS AMONG TEACHERS. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8. https://doi.org/10.46236/jovosst.2003604

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (30)

  1. Abd, Razak, N., Darmawan, I. G. N. ve Keeves, J. P. (2009). Teacher commitment. L. J. Saha ve A. G. Dworkin (Ed.), International handbook of research on teachers and teaching içinde (s. 343–360). Springer.
  2. Altunay, E. (2017). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel güven ve adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Millî Eğitim, 213, 39–67.
  3. Argon, T. ve Kösterelioğlu, M. A. (2009). Öğretim elemanlarının örgütsel bağlılıkları: Üniversitede ampirik bir araştırma. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 457–472.
  4. Aytekin, M. (2016). Lider üye etkileşiminin örgütsel adanmışlık üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
  5. Baysal, A. C. ve Paksoy, M. P. (1999). Mesleğe ve örgüte bağlılığın çok yönlü incelenmesinde Meyer-Allen modeli. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 28(1), 7–15.
  6. Boylu, Y., Pelit, E. ve Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55–74.
  7. Celep, C. (1998). Eğitim örgütlerinde öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı. Eğitim ve Bilim, 22(108), 56–62.
  8. Celep, C. (2000). Eğitimde örgütsel adanma ve öğretmenler. Anı Yayıncılık.
  9. Celep, C. ve Bülbül, T. (2003). Öğretmenlerin okul dışına kendini adama odakları. Eğitim ve Bilim, 28(127), 37–44.
  10. Çakır, A. (2007). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ve okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  11. Çapık, C. (2014). Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 196–205.
  12. Ekinci, Ö. ve Yıldırım, A. (2015). Ortaöğretim okullarında yıldırma (mobbing) davranışları ile örgütsel adanmışlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 509–528.
  13. Erdaş, Y. (2009). Denizli il merkezinde çalışan ilköğretim öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
  14. Ertürk, R. ve Akgün, N. (2021). Öğretmenlerin davranışsal güçlendirilmesi ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(4), 1212–1229. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2021.-998170
  15. Gıcı, A. (2011). İstanbul'daki vakıf üniversiteleri hazırlık okullarında çalışan İngilizce okutmanlarının örgütsel adanmışlık düzeyi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  16. Gürbüz, S. (2021). AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi (2. bs.). Seçkin Yayıncılık.
  17. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  18. Kavaklı, B. Ş. (2021). Ortaokul Türkçe öğretmenleri ve yöneticilerinin örgütsel adanma ile iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
  19. Mowday, R. T., Steers, R. M. ve Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 224–247.
  20. Nartgün, Ş. S. ve Menep, İ. (2010). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeylerinin incelenmesi: Şırnak/İdil örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 291–315.
  21. O'Reilly, C. A. ve Chatman, J. (1986). Organizational commitment and psychological attachment: The effects of compliance, identification, and internalization on prosocial behavior. Journal of Applied Psychology, 71(3), 492–499.
  22. Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R. T. ve Boulian, P. V. (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology, 59(5), 603–609.
  23. Randall, D. M. (1987). Commitment and the organization: The organization man revisited. Academy of Management Review, 12(3), 460–471.
  24. Şahinler, Y., Pepe, B., Aras, H. ve Yılmaz, B. (2025). Investigation of the relationship between organizational commitment and job satisfaction of physical education and sports teachers. Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Dergisi, 7(1), 26–37. https://doi.org/10.52272/srad.1703719
  25. Shaw, J. ve Reyes, P. (1992). School cultures: Organizational value orientation and commitment. The Journal of Educational Research, 85(5), 295–302.
  26. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4th ed.). Allyn & Bacon.
  27. Tan, Ç. (2016). İlköğretim okul yöneticilerinin takım liderlik davranışlarının öğretmenlerin iş doyumu, örgütsel adanmışlık ve örgütsel vatandaşlık düzeylerine etkisi. Ekev Akademi Dergisi, 20(68), 65–80.
  28. Yavan, Ö. (2016). Örgütsel davranış düzleminde adanmışlık. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 278–296.
  29. Yıldız, N., Akbulut, Ö. ve Bircan, H. (2002). İstatistiğe giriş (3. bs.). Aktif Yayınevi.
  30. Ertürk, R. ve Akgün, N. (2021). Öğretmenlerin davranışsal güçlendirilmesi ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(4), 1212–1229. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2021.-998170