AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe central implication is that regulation should rest not on content removal but on market regulation of the platform’s business model, coupled with proportionality and judicial review, and that it must not arbitrarily expand imperium.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Within the debate on digital constitutionalism, this study reconceptualises the regulation of the digital public sphere through the republican theory of freedom as non-domination and identifies the criterion of legitimate regulation. It proceeds in two stages: it first builds a conceptual-normative framework from republican political theory, the public-sphere tradition, and platform-capitalism scholarship; it then applies this framework to Türkiye’s 2007-2026 internet regulations (Laws Nos. 5651, 7253, 7418, and 7578) and the Constitutional Court’s 2021 and 2023 decisions, using the two conditions of the triadic domination test through qualitative documentary analysis. It distinguishes three sources of arbitrary power: imperium (the state’s power), dominium (the platform’s economic power), and potentia (the crowd’s power). Potentia is two-sided: it can both strengthen participation and dominate the individual, while the platform’s profit logic amplifies its dominating face and entangles the three powers. On the resulting criterion, a regulation is legitimate insofar as it reduces one source without arbitrarily expanding another. In Türkiye, the 2026 law’s child-protection provisions reduce crowd- and platform-based domination (potentia and dominium) and thus fall under Case 1 (legitimate), whereas Law No. 5651’s uncontrolled access-blocking procedure expands imperium and falls under Case 2 (illegitimate), which the Constitutional Court’s review returns to Case 1. The central implication is that regulation should rest not on content removal but on market regulation of the platform’s business model, coupled with proportionality and judicial review, and that it must not arbitrarily expand imperium.
Özet
Bu çalışma, dijital kamusal alanın düzenlenmesini, dijital anayasacılık tartışması içinde cumhuriyetçi tahakkümsüzlük kuramı temelinde yeniden kavramsallaştırmayı ve meşru düzenlemenin ölçütünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma iki aşamalıdır: Önce cumhuriyetçi siyaset kuramı, kamusal alan geleneği ve platform kapitalizmi yazınından kavramsal-normatif bir çerçeve kurulmaktadır. Ardından bu çerçeve, Türkiye’nin 2007-2026 internet düzenlemeleri (5651, 7253, 7418 ve 7578 sayılı Kanunlar) ile Anayasa Mahkemesi’nin 2021 ve 2023 kararlarına, üçlü tahakküm testinin iki koşulu uyarınca nitel belge çözümlemesiyle uygulanmaktadır. Çözümleme, keyfi iktidarın üç kaynağını, devletin gücünü (imperium), platformun iktisadi gücünü (dominium) ve kalabalığın gücünü (potentia) ayırt etmektedir. Potentia çift yönlüdür: Hem katılımı güçlendirebilir hem de bireyi tahakküm altına alabilir; platformun kâr mantığı onun tahakküm eden yüzünü büyüterek üç iktidarı birbirine kenetlemektedir. Türetilen ölçüte göre bir düzenleme, bir kaynağı azaltırken diğerini keyfi büyütmediğinde meşrudur. Türkiye’de 2026 düzenlemesinin çocuk koruma hükümleri potentia ve dominium tahakkümünü azaltarak Durum 1’e (meşru) girmekte; 5651 sayılı Kanun’un denetimsiz erişim engelleme usulü imperium’u genişleterek Durum 2’ye (gayrimeşru) düşmekte, Anayasa Mahkemesi denetimiyle Durum 1’e çekilmektedir. Temel çıkarım, düzenlemenin içerik kaldırmaya değil, orantılılık ve yargısal denetimle platformun iş modeline yönelik piyasa düzenlemesine dayanması ve imperium’u keyfi genişletmemesi gerektiğidir.