SavedAdd your journal

Journals / Ege Mimarlık / 2025 / Sayı: 128

Türkiye’nin Kültürel Mirasına Yönelik Tehditler ve Risk Yönetimi Stratejileri Üzerine Hukuki ve Yönetsel bir Değerlendirme

Fatma Sezgi Mamaklı(İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ)
Pages
78–87
Publication Date
2025-09-23
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sonuç olarak, kültürel mirasın korunmasına yönelik daha bütüncül stratejiler geliştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kültürel miras çeşitli ögelerin etkileşimiyle bir toplumun kimliğini, değerlerini ve kolektif hafızasını oluşturur.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışma, Türkiye’nin kültürel mirasına yönelik tehditleri inceleyerek, geliştirilen risk yönetimi yaklaşımlarının tarihsel ve hukuki temelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Sonuç olarak, kültürel mirasın korunmasına yönelik daha bütüncül stratejiler geliştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:kültürel miras · türkiye · hukuki düzenlemeler

Özet

Kültürel miras çeşitli ögelerin etkileşimiyle bir toplumun kimliğini, değerlerini ve kolektif hafızasını oluşturur. Bu çalışma, Türkiye’nin kültürel mirasına yönelik tehditleri inceleyerek, geliştirilen risk yönetimi yaklaşımlarının tarihsel ve hukuki temelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ulusal ve uluslararası mevzuat, belge analizi yöntemiyle incelenmiş, bu belgelerin pratikteki yansımaları örneklerle değerlendirilmiştir. Erken dönem yasal metinleriyle günümüzdeki risk yönetimi anlayışı arasındaki evrimsel ilişki sorgulanmış, bu çerçevede kasıtlı tahribat gibi ihmale uğrayan tehditler öne çıkarılmıştır. Sonuç olarak, kültürel mirasın korunmasına yönelik daha bütüncül stratejiler geliştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur.

🔖

Cite This Article

Mamaklı, F. S. (2025). Türkiye’nin Kültürel Mirasına Yönelik Tehditler ve Risk Yönetimi Stratejileri Üzerine Hukuki ve Yönetsel bir Değerlendirme. Ege Mimarlık, Sayı: 128, 78–87. https://ajindex.com/articles/1644970

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (44)

  1. 2863 sayılı Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Kanunu. (1983, 23 Temmuz). T.C. Resmi Gazete (18113). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2863&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
  2. Ayrancı, İ. (2007). Koruma alanlarının yönetimi ve yönetim planı sürecinin değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
  3. Bayhan, B., Avcı, E. ve Birlik Kayı, D. (2020). Ege Denizi Seferihisar Açıklıkları M6.6 Depremi 30 Ekim 2020 Yapı Ön Değerlendirme Raporu. Bursa Teknik Üniversitesi Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (DEPAR). Bursa. https://depo.btu.edu.tr/dosyalar/btu/Dosyalar/Rapor_Bursa.Teknik.Uni.Deprem.2020.10.30.pdf
  4. COE (Council of Europe). (1954, 19 Aralık). European Cultural Convention. Council of Europe Treaty Series no. 18. Paris.
  5. Çal, H. (1997). Osmanlı Devletinde Asar-ı Attika Nizamnameleri. Vakıflar Dergisi, 26, 391-400.
  6. Diaferio, M., Foti, D., Sabba, M. F., ve Lerna, M. (2021). A procedure for the seismic risk assessment of the cultural heritage. Bulletin of Earthquake Engineering,19, 1027–1050.
  7. Elo, S. ve Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115.
  8. Governing Board of the Pan-American Union. (1935). Treaty on the Protection of Artistic and Scientific Institutions and Historic Monuments (Roerich Pact). Washington.
  9. ICAHM (International Committee for the Management of Archaeological Heritage). (1990). Charter for the Protection and Management of the Archaeological Heritage. Lausanne.
  10. ICOMOS (International Council on Monuments and Sites) (1931). The Athens Charter for the restoration of historic monuments. International Museum Office, Athens, Greece.
  11. ICOMOS (International Council on Monuments and Sites). (1964, 31 Mayıs). International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites (Venice Charter). Venice.
  12. ICOMOS (International Council on Monuments and Sites). (1987, Ekim). Charter for the Conservation of Historic Towns and Urban Areas (Washington Charter). Washington.
  13. ICOMOS (International Council on Monuments and Sites). (2011, 28 Kasım). Valletta Principles for the Safeguarding and Management of Historic Cities, Towns and Urban Areas. Paris.
  14. ICOMOS (International Council on Monuments and Sites). (2013). Charter for Places of Cultural Significance (Burra Charter). Australia.
  15. IHL (International Humanitarian Low). (1899, 29 Temmuz). Convention (II) with Respect to the Laws and Customs of War on Land and its annex: Regulations concerning the Laws and Customs of War on Land. International Peace Conference. Hague.
  16. IHL (International Humanitarian Low). (1907, 18 Ekim). Convention (IV) respecting the Laws and Customs of War on Land and its annex: Regulations concerning the Laws and Customs of War on Land. International Peace Conference. Hague.
  17. İnsan Hakları İzleme Örgütü. (2014). World Report 2014: Events of 2013. Erişim tarihi 12 Mayıs 2025, https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/turkey
  18. Kaji, M. (2017). Disaster risk reduction—Japanese ınitiatives in the world agenda. Asia-Pacific Review, 24(1), 58–73.
  19. Madran, E. (1996). Cumhuriyetin İlk Otuz Yılında (1920-1950) Koruma Alanının Örgütlenmesi- 1. ODTU MFD, 16(1-2), 59-97.
  20. Madran, E. (2002). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e kültür varlıklarının korunmasına ı̇lişkin tutumlar ve düzenlemeler: 1800-1950. Ankara: ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  21. Madran, E. (2004). Osmanlı İmparatorluğu’nun Klasik Çağlarında onarım alanının örgütlenmesi, 16-18. yüzyıllar. Ankara: ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  22. Madran, E. (2013). Ulusal Mevzuatın Tarihsel Gelişimi. M. S. Akpolat (Ed.), Kültürel miras mevzuatı içinde (ss.53-76). T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2600; Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 1568. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  23. Marin-Ferrer, M., Poljansek, K. ve Vernaccini, L. (2017). Index for risk management - INFORM: Concept and methodology, version 2017. Publications Office.
  24. Mumcu, A. (1969). Eski eserler hukuku ve Türkiye. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 26(3), 45-78.
  25. Öztürk, H. (1989). Korunması Gerekli Kültür ve Tabiat Varlıkları. Eski eser tanımı ve kaçakçılığın önlenmesi semineri notları içinde (ss. 30-36). Ankara: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Başkanlığı.
  26. Şahin H., Alyamaç K.E., Durucan A.R., Demirel B., Ulaş Açıkgenç M., Bildik A.T., Durucan C., Demir T., Ulucan M., ve Demirbaş N. (2020). 24 Ocak 2020 Mw 6.8 Sivrice/Elazığ depremi Elazığ bölgesi yapısal hasarlar inceleme ve analiz raporu. Yapı ve Beton Uygulama ve Araştırma Merkezi, Fırat Üniversitesi, Rapor No:2020/D001, Elazığ, Türkiye.
  27. TMMOB (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği). (2019). Yıkılan kentler raporu 2015-2016. Ankara. https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/tmmob_yikilan_kentler_raporu.pdf
  28. TMMOB (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği) Mimarlar Odası. (2023, 23 Şubat). 6 Şubat 2023 depremleri tespit ve değerlendirme raporu. https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/mo06022023depremtespit.pdf
  29. Ulusan, E. (2016). Türkiye’de Kültürel Miras Alanlarında Yönetim Planlaması Deneyimi. İdealkent, 7(19), 372-401.
  30. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (1954, 14 Mayıs). Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, The Hague. Hague.
  31. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (1972, 16 Kasım). Convention Concerning the Protection of The World Cultural and Natural Heritage. Paris.
  32. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (1977, 30 Haziran). Operational Guidelines for the Implementatıon of the World Heritage Convention. Paris.
  33. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (1999, 14 Mart). Second Protocol to the Hague Convention of 1954 for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, The Hague. Hague.
  34. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (2003, 17 Ekim). Declaration Concerning the Intentional Destruction of Cultural Heritage. Paris.
  35. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (2005, 2 Şubat). Operational Guidelines for the Implementatıon of the World Heritage Convention. Paris.
  36. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (2020, 20 Mayıs). State of Conservation Information System (SOC). UNESCO World Heritage Convention. Erişim tarihi 10 Mayıs 2025, https://whc.unesco.org/en/soc/.
  37. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (2023). Periodic Reporting – Turkey. https://whc.unesco.org
  38. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) Türkiye Milli Komisyonu. (b.t.). UNESCO Hakkında. Erişim tarihi 5 Mayıs 2025, https://www.unesco.org.tr/Pages/96/2/UNESCO.
  39. UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction). (2007). Hyogo framework for action 2005–2015: Building the resilience of nations and communities to disasters. United Nations. https://www.unisdr.org/files/1037_hyogoframeworkforactionenglish.pdf
  40. UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction) (2009). Terminology on disaster risk reduction. United Nations.
  41. UNISDR (United Nations Office for Disaster Risk Reduction). (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. United Nations. https://www.undrr.org/publication/sendai-framework-disaster-risk-reduction-2015-2030
  42. Veillon, R. ve UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). (2014). State of Conservation of World Heritage Properties, A Statistical Analysis (1979-2013). Paris: UNESCO World Heritage Centre.
  43. Yazar, F. (2023). 2021 yılında Akdeniz ve Ege Bölgesinde gerçekleşen orman yangınlarının afet kriz iletişimi yönetimi bağlamında incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 50, 251–272.
  44. Marin-Ferrer, M., Poljansek, K. ve Vernaccini, L. (2017). Index for risk management - INFORM: Concept and methodology, version 2017. Publications Office.