AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThus, digital transcendence symbolizes not only a technological innovation but also an epistemological and ontological transformation of religious life.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to develop the “Digital Transcendence Theory” by analyzing the transformation of religious experience in the post-secular society, where digitalization has accelerated, and religion has regained visibility in public and social life, allowing for the coexistence of religious and secular values within a new societal and intellectual framework. Technological advancements such as virtual reality, augmented reality, and artificial intelligence–powered platforms are reshaping the spatial, temporal, and symbolic structures of traditional religious practices, thereby producing a novel experience of transcendence. Within this context, the study hypothesizes that religious rituals have been detached from physical spaces and reconstituted in virtual environments, where individual and algorithmic representations introduce new modes of relating to the sacred. This analysis is structured within a qualitative research paradigm; the data set comprises examples drawn from digital worship platforms, online pilgrimage simulations, and AI-based prayer applications. Through descriptive analysis, the structural and experiential characteristics of digital ritual practices are examined, followed by theoretical modeling to construct the conceptual foundation of the “digital transcendence” concept. The study concludes that virtual spaces function not merely as representations but also as producers of new forms of sacredness, and that digitalization redefines the experience of transcendence within religious life. This theory aims to contribute to the sociology of religion literature by foregrounding digitalization as a critical axis of transformation. The virtual is no longer merely a shadow of reality but constitutes a simulation of new sacredness. In the digitalized world, humanity has increasingly alienated itself. Timeless prayers and spaceless rituals illustrate how transcendence has taken on digital forms. These changes extend beyond individual religious experience, fostering the emergence of collective virtual communities. Digital environments enable the reinterpretation of traditional worship practices and the emergence of new layers of meaning across diverse cultural contexts. Moreover, the role of algorithms in producing religious content facilitates the personalization and diversification of faith practices. Thus, digital transcendence symbolizes not only a technological innovation but also an epistemological and ontological transformation of religious life.
Özet
Bu çalışma, dijitalleşmenin hız kazandığı post-seküler toplumda [Dinin kamusal alanda ve toplumsal hayatta yeniden görünür olduğu; din ile seküler değerlerin birlikte var olabileceği yeni bir toplumsal, düşünsel durumu anlatır.] dinî deneyimin geçirdiği dönüşümü analiz ederek, “Dijital Transcendans Kuramı”nı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ destekli platformlar gibi teknolojik gelişmeler, geleneksel dinî pratiklerin mekânsal, zamansal ve sembolik yapılarını dönüştürmekte; yeni bir aşkınlık deneyimi üretmektedir. Bu bağlamda çalışma, dinî ritüellerin fiziksel mekânlardan koparılarak sanal ortamlarda yeniden üretildiği, bireysel ve algoritmik temsillerin kutsal olanla ilişkilenmede yeni bir yol açtığı hipotezine dayanmaktadır. Bu çözümleme, nitel araştırma paradigması çerçevesinde yapılandırılmış; veri seti, dijital ibadet platformları, çevrim içi hac simülasyonları ve yapay zekâ tabanlı dua uygulamalarından elde edilen örnekler üzerinden oluşturulmuştur. Betimsel analiz yoluyla dijital ritüel pratiklerinin yapısal ve deneyimsel özellikleri çözümlenmiş; ardından kuramsal modelleme yöntemiyle “dijital transcendans” kavramının teorik zemini inşa edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, sanal mekânların sadece temsil olmadığı, bununla birlikte yeni bir kutsallık üretme işlevi gördüğü saptanmış; dijitalleşmenin dinî yaşamda aşkınlık deneyimini yeniden tanımladığı ortaya konmuştur. Bu kuram, din sosyolojisi literatürüne dijitalleşme eksenli bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Sanal olan, yalnızca gerçekliğin gölgesi olmaktan ziyade; yeni kutsallığın simülasyonudur. Dijitalleşen dünyada insan artık kendisine iyice yabancılaşmıştır. Zaman dışı dualar, mekân dışı ritüellerle: Transcendans dijital biçimlere bürünmüştür. Değişim ve dönüşüm, dinî deneyimin bireysel sınırlarının ötesine geçerek kolektif bir sanal topluluğun oluşmasına da zemin hazırlamaktadır. Dijital ortamlar, geleneksel ibadet pratiklerinin yeniden yorumlanmasına ve farklı kültürel bağlamlarda yeni anlam katmanlarının ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır. Ayrıca, algoritmaların dinî içerik üretiminde rol oynaması, inanç pratiklerinin kişiselleştirilmesi ve çeşitlendirilmesini mümkün kılmaktadır. Böylece, dijital transcendans sadece teknolojik bir yenilik olmaktan öte, aynı şekilde dinî yaşantının epistemolojik ve ontolojik dönüşümünü simgelemektedir.