Journals / Din ve İnsan Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 11

A Qualitative Study on Resentment as a Socio-Psychological Phenomenon

Sosyo- Psikolojik Bir Olgu Olarak Küskünlük Üzerine Nitel Bir Araştırma

Emine Yiğit Aras(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0000-0001-6532-5170
Abdullah İnce(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6135-5743
Pages
124–155
Publication Date
2026-06-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Furthermore, it has been understood that resentment can turn into a cultural heritage passed down from generation to generation as a "morality of ressentiment"

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:When considered in terms of its causes and consequences, resentment in Turkish society is a concept that has many social and cultural effects and manifestations.
📊
Key Findings & Data:In-depth interviews were conducted between October 2024 and May 2025 with thirty-three participants determined by both purposive and snowball sampling.
💡
Conclusion & Impact:Furthermore, it has been understood that resentment can turn into a cultural heritage passed down from generation to generation as a "morality of ressentiment"
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Din Sosyolojisi · Sosyal Psikoloji · Küskünlük

Abstract

When considered in terms of its causes and consequences, resentment in Turkish society is a concept that has many social and cultural effects and manifestations. The purpose of this study is to reveal the causes of resentments, the situations in which they emerge, and how they are experienced by individuals. For this purpose, a phenomenological design, which is a qualitative research method, was utilized. In-depth interviews were conducted between October 2024 and May 2025 with thirty-three participants determined by both purposive and snowball sampling. The interviews were transcribed and decoded using the MAXQDA data analysis program. As a result of the analysis and interpretation of the data, five categories regarding the causes of resentments were reached. These categories are classified as "communication-related reasons", "reasons related to family and community dynamics", "psychology and temperament-related reasons", "material and economic reasons", and "religious and moral reasons". According to the research data, the causes of resentments that individuals personally experience or witness in their daily lives are as diverse as the different relationship dynamics that surround them in their social and cultural environments. According to the research findings, the most emphasized causes of resentment are those stemming from psychological factors and temperament differences. Participants generally stated that communication problems arising from feelings and behaviors such as a tendency to interpret events pessimistically, unmet expectations of value, jealousy, touchiness, stubbornness, and anger cause resentment. Besides this, material and interest-based relations such as inheritance and debt are also among the common reasons. According to the participants, resentment can function as a defense mechanism or a means of punishment in social life. Although resentment seems like a simple communication problem in daily life, it is actually an indicator of social dissolution and anomie, especially with the increase of individualization. Furthermore, it has been understood that resentment can turn into a cultural heritage passed down from generation to generation as a "morality of ressentiment"

Özet

Türk toplumunda küskünlük; sebepleri ve sonuçları açısından ele alındığında pek çok sosyal, kültürel etki ve görünümlere sahip bir kavramdır. Bu araştırmanın amacı, küskünlüklerin nedenlerini, hangi durumlarda ortaya çıktığını ve bireyler tarafından nasıl deneyimlendiğini ortaya koymaktır. Bunun için nitel araştırma tekniklerinden fenomenolojik desene başvurulmuştur. Hem amaçlı örnekleme hem de kartopu örnekleme ile belirlenen otuz üç katılımcıyla Ekim 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler yazıya geçirilerek MAXQDA veri analiz programıyla deşifre edilmiştir. Verilerin analizi ve yorumlanması sonucunda küslüklerin nedenleri ile ilgili beş kategoriye ulaşılmıştır. Bu kategoriler; “iletişim ile ilgili nedenler”, “aile ve toplum dinamikleri ile ilgili nedenler”, “psikoloji ve mizaç ile ilgili nedenler”, “maddi ve ekonomik nedenler”, “dini anlayış ve yorumla ilgili nedenler” şeklinde tasnif edilmiştir. Araştırma verilerine göre gündelik hayatta bireylerin sosyal ve kültürel çevrelerinde onu çevreleyen farklı ilişki dinamikleri gibi bizzat yaşadığı veya şahit olduğu küskünlüklerin nedenleri de çeşitlidir. Araştırma bulgularına göre en çok üzerinde durulan küskünlük sebebi psikolojik etkenler ve mizaç farklılıklarından kaynaklananlardır. Katılımcılar genellikle olayları kötümser yorumlama eğilimi, değer beklentisinin karşılanmaması, kıskançlık, alınganlık, inat, öfke gibi duygulardan kaynaklanan iletişim sorunlarının küskünlüklere neden olduğunu ifade etmiştir. Bunun yanında miras, borçlanma gibi maddi ve menfaate dayalı ilişkiler de yaygın gerekçeler arasındadır. Katılımcılara göre küskünlük sosyal hayatta bir savunma mekanizması veya cezalandırma aracı olarak işlev görebilmektedir. Küskünlük, gündelik hayatta basit bir iletişim sorunu gibi gözükse de aslında bireyselleşmenin de artmasıyla sosyal bir çözülme ve anomi göstergesidir. Ayrıca küskünlüğün bir “hınç ahlakı” olarak nesiller boyu aktarılan kültürel bir mirasa dönüşebildiği anlaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Aras, E. Y., İnce, A. (2026). A Qualitative Study on Resentment as a Socio-Psychological Phenomenon. Din ve İnsan Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 11, 124–155. https://doi.org/10.69515/dinveinsan.1951194

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. Aksan, Y. (t.y.). Küsmek, darılmak, gücenmek: Derlem çıkışlı sözcük profilleri. 30.
  2. Akyüz, G. (2024). Toplumsal cinsiyet bağlamında evlilik istikrarsızlığı boşanma ve hayata küsme: Bursa örneği(2024) [Yüksek Lisans Tezi]. Bursa Teknik Üniversitesi.
  3. Altıntaş, S. (2024). Revenge attitudes and behavior differences: Exploring the predictive roles of embitterment and time perspective [Yüksek Lisans Tezi]. Yeditepe Üniversitesi.
  4. Aşkın, M. (1986). Sosyal öğrenme kuramı açısından olumlu ve olumsuz sosyal davranışlar. 1(1), 147-.153
  5. Ayverdi, İ. (2010). Misalli büyük türkçe sözlük (1. bs.). Kubbealtı lügatı.
  6. Baker, U. (2015). Kanaatlerden imajlara duygu sosyolojisine doğru (H. Abuşoğlu, Çev.; 4. bs.). İletişim Yayınları.
  7. Bandura, A. (1971). Social learning theory. GeneralLearning Press.
  8. Bilgin, V. (1997). Sosyal çözülme ve din (1. bs.). Etüt Yayınları.
  9. Boddice, R. (2023). Duygular tarihi (A. Pala, Çev.; 2. bs.). Fol Yayınları.
  10. Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri (7. bs.). Siyasal Kitabevi.
  11. Cüceloğlu, D. (2012). İnsanlar neden küser [Video kaydı]. https://www.youtube.com/watch?v=Cq6jtHXtnqc
  12. Demir, O. (2019). Küskünlük. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (3. bs., C. 2, ss. 142-143). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  13. Doğan Cüceloğlu. (2020, Şubat 5). Küsenler ve küstürenler—1 [Video kaydı]. https://www.youtube.com/watch?v=c8KLu3r7eGg
  14. Durkheim, E. (2019). İntihar (Z. Z. İlkgelen, Çev.; 1. bs.). Pozitif Yayınevi.
  15. Düşünceli, B. (2015). Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışmanın travma sonrası hayata küsme bozukluğu üzerindeki etkisi [Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  16. Ergül, H. (2017). Evli bireylerde küsme davranışı ile evlilik uyumu i̇lişkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstan Ticaret Üniversitesi.
  17. Furseth, I., & Repstad, P. (2020). Din sosyolojisine giriş klasik ve çağdaş kuramlar (İ. Çapcıoğlu & H.Aydınalp, Çev.; 2. bs.). Atıf Yayınları.
  18. Gazzali, İ. (2020). İhya (M. Çağrıcı, Çev.; 4.Baskı, C. 2). Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  19. Geçtan, E. (2016). Insan olmak (14. bs.). Metis Yayınları.
  20. Kara, S. (2001). Ifk olayının etkileri ve olayla ilgili ortaya konan tavırlar. (15).https://izlik.org/JA35BS62EK.
  21. Kasapoğlu, A., Çakır, A. İ., & Güler, Z. (Ed.). (2017). Yeni ve önemli bir alan olarak duygular sosyolojisi. İçinde Mahmut Tezcan Armağan (s. 780). Ankara: EBFY.
  22. Kızmaz Öztürk, N. (2024). Adaletin yeşil abası güneydoğu anadolu bölgesi’nde seyyid ve şeriflerin arabuluculuk işlevi Turabdin örneği (1. bs.). Çizgi Kitabevi.
  23. Koçyiğit, M. (2019). Relatıonal cutoff and its role in protectıng the self in socıal contexts (küsmenin sosyal bağlamda benliğin korunmasındaki rolü) [Yüksek Lisans Tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
  24. Mahmut, K. (2005). Divânü lugâti’t-türk (1. bs.). Kabalcı Yayınları.
  25. Mosannen, E. E. (2025). Türkiye’de modernleşme ve toplumsal değerlerde dönüşüm: Ahmet Hamdi Tanpınar romanlarının Max Scheler’in ‘hınç’ kavramı bağlamında bir analizi [Yüksek Lisans Tezi]. Ege Üniversitesi.
  26. Nietzsche, F. (2011). Ahlakın soykütüğü bir polemik (1. bs.). Kabalcı Yayınları.
  27. Özden, H. İ. (2014). Türkiye türkçesinde eş anlamlılık ve örtmece (tabu) kelimelerin eş anlamlılık içindeki yeri. KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇k Araştırmalar Dergı̇si, 16(1), 160-165.
  28. Pekçetinkaya, E. (2021). Yetişkin bireylerde küsme davranışının kendilerinde algıladıkları empati düzeyi ve benlik saygısı ile ilişkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans]. İstanbul Arel Üniversitesi.
  29. Sayar, K. (Ed.). (2003). Kültür ve ruh sağlığı, küreselleşme koşullarında kültürel psikiyatri (S. Yücesoy, Çev.; 1. bs.). Metis Yayınları.
  30. Scheler, M. (2015). Hınç (A. Yılmaz, Çev.; 1. bs.). Alfa Yayınları.
  31. Şeker, E. (2023). The investigation of the relationship between childhood trauma and embitterment: The role of belief in a just world and COVID-19 related negative life events [Yüksek Lisans Tezi]. Koç Üniversitesi.
  32. Vav TV. (2022, Temmuz 28). Öfkenin sessiz hali: Küsmek | kendini bilmek (bayram özel) [Video kaydı]. https://www.youtube.com/watch?v=0D-wlKxFmXE
  33. Weber, M. (2011). Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu (M. Köktürk, Çev.; 2. bs.). Bilgesu Yayıncılık.
  34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin Yayınları.
  35. Yılmaz, S. Ç. (2024). Nietzsche düşüncesinde ressentiment [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.