AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that Ülken embraces phenomenological description as a method that overcomes philosophical and scientific reductionism.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to reveal the nature of Hilmi Ziya Ülken’s engagement with Edmund Husserl’s phenomenology. It seeks to determine under which conditions Ülken adopts Husserl’s phenomenological method, and at which points and for what reasons he departs from it. The study examines Ülken’s evaluations of phenomenology, particularly in relation to Husserl, within the framework of the project of philosophy as a rigorous science, intentionality, the problem of the transition from essences to ontology, and the question of time. The findings indicate that Ülken embraces phenomenological description as a method that overcomes philosophical and scientific reductionism. However, he considers phenomenology insufficient in grounding the criterion of objectivity and the ontological starting point. For this reason, Ülken does not base philosophical inquiry on phenomenological consciousness or epistemic constitution; instead, he grounds it in the dual structure of being, conceived as the “primary fact” (ilk olgu), drawing on Plato’s notion of the dyad. Thus, rather than constructing philosophy on a knowledge-based method, he builds it upon the fundamental dual structure of being. In conclusion, while Ülken adopts phenomenology as a method, he establishes the philosophical foundation on ontology, using phenomenological description as a constructive tool to reveal the layered structure of being.
Özet
Bu çalışma, Hilmi Ziya Ülken’in Edmund Husserl fenomenolojisiyle kurduğu ilişkinin mahiyetini görünür kılmayı; Ülken’in Husserl’in fenomenolojik yöntemini hangi kayıt ve koşullar altında benimsediğini, hangi noktalarda ve hangi gerekçelerle bu yaklaşımdan ayrıldığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, Ülken’in Husserl özelinde fenomenolojiye ilişkin değerlendirmelerini; kesin bilim projesi, yönelimsellik, özlerden ontolojiye geçiş problemi ve zaman konuları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bulgular, Ülken’in fenomenolojik tasviri felsefî ve bilimsel indirgemeciliği aşan bir yöntem olarak sahiplendiğini; buna karşılık fenomenolojiyi nesnellik ölçütünü ve ontolojik başlangıcı temellendirme bakımından yetersiz bulduğunu göstermektedir. Bu nedenle Ülken, felsefî başlangıcı fenomenolojik bilinç veya epistemik konstitüsyon yerine, Platon’un dyad’ından hareketle “ilk olgu” olarak kurulan varlığın çift kutuplu bütünlüğüne dayandırır. Böylece felsefeyi bilgi temelli bir yöntem üzerine kurmak yerine, varlığın asli ve çift kutuplu yapısı üzerine inşa eder. Sonuç olarak Ülken, fenomenolojiyi yöntem olarak benimsemekle birlikte felsefî zemini ontoloji üzerinde kurar; fenomenolojik tasviri ise varlığın katmanlı yapısını açığa çıkaran kurucu bir araç olarak kullanır.