Journals / Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 13

SOME OBSERVATIONS ON THE HISTORY OF TURKISH MUSIC IN LIGHT OF DAİLY NEWSPAPERS: THE EXAMPLE OF AKŞAM NEWSPAPER (1947)

GÜNDELİK GAZETELER IŞIĞINDA TÜRK MÜZİĞİ TARİHİNE YÖNELİK BAZI TESPİTLER: AKŞAM GAZETESİ ÖRNEĞİ (1947)

Tuncay Yıldırım(MUNZUR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3963-9878
Pages
140–159
Publication Date
2026-08-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings obtained as a result of the research, the findings indicate that, within the context of the Westernization ideology in music of the period, Western music was represented as a universal and advanced genre, while Alaturka music, which had been dominated for years, held an effective place in the social sphere.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In this research, the position of Turkish music in the final years of the Early Republic period is put forward through music articles published in daily newspapers.
📊
Key Findings & Data:The sample of the research consists of ten music articles published in the Akşam newspaper in 1947.
💡
Conclusion & Impact:The findings obtained as a result of the research, the findings indicate that, within the context of the Westernization ideology in music of the period, Western music was represented as a universal and advanced genre, while Alaturka music, which had been dominated for years, held an effective place in the social sphere.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Tarihsel müzikoloji · müzik politikaları · Türk müziği tarihi

Abstract

In this research, the position of Turkish music in the final years of the Early Republic period is put forward through music articles published in daily newspapers. The sample of the research consists of ten music articles published in the Akşam newspaper in 1947. The articles are analyzed according to their structural and thematic characteristics using document analysis and content analysis methods. In this context, the data obtained were analyzed in a computer environment using the IBM Statistics SPSS 2024 software package, and the findings were presented through tables and graphs. Designed from the perspective of historical musicology, this research is of importance in terms of making visible the source value of daily newspapers for historical musicology research, and in shedding light on the position of Turkish music in 1947. The findings obtained as a result of the research, the findings indicate that, within the context of the Westernization ideology in music of the period, Western music was represented as a universal and advanced genre, while Alaturka music, which had been dominated for years, held an effective place in the social sphere. Also findings, shed light on the biographies of artists operating in the field of alaturka music, the sexist approach prevalent among vocal artists, the economic problems and professional orientations experienced by artists, the development of music magazines, experimental studies conducted on musical instruments, and innovative approaches in ensemble performance practices.

Özet

Bu araştırmada, Türk müziğinin Erken Cumhuriyet Dönemi’nin son yıllarındaki konumu, gündelik gazetelerde yayımlanan müzik makaleleri üzerinden ortaya koyulmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 1947 yılında Akşam gazetesinde yayımlanan on müzik makalesi oluşturmaktadır. Makaleler doküman analizi ve içerik çözümlemesi yöntemi kullanılarak yapısal ve tematik özelliklerine göre analiz edilmiştir. Bu bağlamda elde edilen verilerin bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics 2024 paket programı ile analizleri gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular tablo ve grafikler aracılığıyla sunulmuştur. Tarihsel müzikoloji perspektifinden tasarlanan bu araştırma, Türk müziğinin 1947 yılındaki mevcut konumuna ışık tutması ve gündelik gazetelerin tarihsel müzikoloji araştırmaları için sahip olduğu kaynak değerini görünür kılması bakımından önem taşımaktadır. Araştırma neticesinde elde edilen bulgular, dönemin müzikte Batılılaşma ideolojisi bağlamında Batı müziğinin evrensel ve ileri bir müzik türü olarak temsilinin sürdürüldüğü, buna karşın yıllarca tahakküme uğrayan alaturka müziğin toplumsal alanda etkili bir şekilde yer edindiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular, alaturka müzik alanında faaliyet gösteren sanatkârların biyografileri, ses sanatkârları arasında etkili olan cinsiyetçi yaklaşım, sanatkârların yaşadığı ekonomik sorunlar ve mesleki yönelim, müzik magazininin gelişimi, çalgılar üzerinde gerçekleştirilen deneysel çalışmalar ve toplu icra şekillerindeki yenilikçi yaklaşımlara da ışık tutmaktadır.

🔖

Cite This Article

Yıldırım, T. (2026). SOME OBSERVATIONS ON THE HISTORY OF TURKISH MUSIC IN LIGHT OF DAİLY NEWSPAPERS: THE EXAMPLE OF AKŞAM NEWSPAPER (1947). Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 13, 140–159. https://doi.org/10.62356/cihansumul.1945995

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (34)

  1. Ayas, O. G. (2016). Musiki inkılabı ve Rus modeli: Karşılaştırmalı müzik sosyolojisi açısından bir tartışma, Bilig, 77 (1), 131-135. https://izlik.org/JA79MD82BF
  2. Ayvazoğlu, B. (2008). Peyami: Hayatı, sanatı, felsefesi, dramı, Kapı Yayınları.
  3. Bowen, A. G. (2009). “Document analysis as a qualitative research method”, Qualitative Research Journal, 9/2, pp. 27-40. doi 10.3316/QRJ0902027
  4. Bildik, C. (1947, 22 Şubat). Şarkı okumayı kadınlara münhasır bırakmamak için, Akşam, (10183), 5.
  5. Bildik, C. (1947, 26 Nisan). Musikiden ipekçiliğe: Necmi Rıza Ahıskan yeni konserlere hazırlanıyor, Akşam, (10246), 5.
  6. Bildik, C. (1947, 3 Mayıs). Alaturka saz merakı: 4 kişilik bir heyeti şahsında toplayan bir sanatkâr, Akşam, (10253), 5.
  7. Çeviker, T. (2007). 1929’da plaklarda dinlediğimiz sanatkarlar: Hakkı Süha Gezgin, Merkez Kitapçılık.
  8. Çiçekoğlu, F. (1946, 15 Eylül). Müzik tenkidi, Akşam, (10026), 6.
  9. Çiçekoğlu, F. (1947, 26 Ocak). Feyha Talay’ın viyolonsel konseri”. Akşam, (10156), 6.
  10. Çiçekoğlu, F. (1949, 2 Haziran). Müzik tenkidi, Akşam, (11006), 5.
  11. Çiçekoğlu, F. (1950). Bu musiki Türk musikisi değildir, Filarmoni, (22), 2-3.
  12. Çolak, F., & Çetin, E. (2020). Çok partili hayata geçiş sürecinde iktidar-muhalefet ilişkisi kapsamında müzik politikaları (1946-1950), CTAD, 16(32), 527-550.
  13. Demirci, A., Değirmencioğlu, L., & Öztürk, O. M. (2025). Musiki inkılabının yegane kadın aktörü Refet Süreyya hanım: Belgeler ışığında bir eleştirel biyografi çalışması, Niğde Ömer Halis Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 169-197. https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1662029.
  14. D’Orient, J. (1947, 8 Nisan). Paris’te musiki hayatı ve konserler, Akşam, (10228), 5.
  15. Durgun, Ş. (2010). Türkiye’de devletçi gelenek ve müzik, A Kitap.
  16. Erlingson, C. & Brysiewicz, P. (2017). A hands-on guide to doing content analysis”, African Journal of Emergency Medicine, 7/3, pp. 93-99. doi: 10.1016/j.afjem.2017.08.001
  17. Esenbel, A. (1947, 5 Haziran). 1- Adnan Saygun 2- Scherche’nin idaresindeki konserler, Akşam, (10286), 6.
  18. Gökalp, Z. (1923). Türkçülüğün esasları, Matbuat ve İstihbarat Matbaası.
  19. Karabey, L. (1957a). Devrim Ocaklarındaki musiki toplantısına ait malumat”, Musiki Mecmuası, (107), 108, 435-438.
  20. Karabey, L. (1957b). Konferans, Musiki Mecmuası, (108), 435-438.
  21. Kavaklı, N. (2005). Bir gazetenin tarihi Akşam, Yapı Kredi Yayınları.
  22. Kıral, B. (2020). Nitel bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (15), 170-189.
  23. Kösemihal, Ş. N. (1944). Musikimizde Tanzimat ikiciliği, Ulus, 2.
  24. Krippendorff, K. (2022). Content analysis: An introduction to its methodology, Thousand Oaks: SAGE Publications.
  25. Morkaya, C. S. (1947, 2 Ağustos). Musiki hayatımızda merhum Cemil’in hayatını oğlu mu yazmalıydı?, Akşam, (10344), 4.
  26. Oransay, G. (1965). Atatürk ve küğ, Küğ Yayınları.
  27. Oransay, G. (1973). Cumhuriyet’in ilk elli yılında geleneksel sanat musikimiz, 50. Yıl Kitabından Ayrı Basım.
  28. Stokes, M. (2012). Türkiye’de arabesk olayı, İletişim Yayınları.
  29. Sun, M. (1980). Atatürk devrimleri ideolojisinin Türk müziğine doğrudan ve dolaylı etkileri, Türk Müziği Kulübü Yayınları, 58-74.
  30. Yıldırım, T. (2024). Türk müzikolojisinin yer altı zenginlikleri: Cumhuriyet’in ilk uzman müzik eleştirmeni Fikri Çiçekoğlu’nun müzik yazıları –I, Pegem Akademi.
  31. Yıldızeli, İ. (2009). Bir kültür savaşçısı: Dr. Osman Şevki Uludağ, musiki yazıları, Pan Yayıncılık.
  32. (1947, 28 Mart). Dâhi sanatkâr Beethoven’in ölümünün yüzüncü yılı, Akşam, (10217), 5.
  33. (1947, 4 Temmuz). Musiki harikaları: Dokuz yaşında bir orkestra şefi, Akşam, (10315), 5.
  34. (1947, 23 Ekim). İtalyan sanatkârı P. Camirelli ile mülakat, Akşam, (10424), 3.