Journals / Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN INCOME DISTRIBUTION AND HEALTH EXPENDITURES WITH STRUCTURAL BREAK MODELS: THE TÜRKİYE CASE

GELİR DAĞILIMI VE SAĞLIK HARCAMALARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN YAPISAL KIRILMALI MODELLERLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Hüseyin Mazharettin Demir(YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0003-3560-5440
Süleyman Gürbüz(YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, İKTİSAT BÖLÜMÜ, İKTİSAT TEORİSİ ANABİLİM DALI)0000-0003-1651-2310
Pages
1–20
Publication Date
2026-06-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The results indicated that some variables become stationary under structural breaks.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Health expenditures can help increase a country's output level by enhancing the efficiency of human capital, thereby raising personal income.
📊
Key Findings & Data:Increased per capita health spending enables individuals to live healthier lives and have a longer life expectancy.
💡
Conclusion & Impact:The results indicated that some variables become stationary under structural breaks.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2019 Verileri
⚙️Variables:Sağlık Hizmetleri · Sağlık Harcamaları · Gelir Dağılımı

Abstract

Health expenditures can help increase a country's output level by enhancing the efficiency of human capital, thereby raising personal income. Increased per capita health spending enables individuals to live healthier lives and have a longer life expectancy. The aim of this study is to examine the relationship between health expenditures and income distribution in Turkey for the period 1980–2019. Econometric methods that account for structural breaks were employed. First, the Zivot-Andrews unit root test with structural breaks was applied to assess stationarity. The results indicated that some variables become stationary under structural breaks. Next, the Gregory-Hansen cointegration test was conducted to analyze long-term relationships, and the findings revealed the existence of cointegration between health expenditures and income distribution indicators under structural breaks. Finally, the short-run dynamics were explored through Granger causality analysis. The results showed a bidirectional causal relationship between inflation and health expenditures, a unidirectional relationship from the exchange rate to health expenditures, and from both the Gini coefficient and the exchange rate to inflation. However, no direct causal link was detected between health expenditures and the Gini coefficient. These findings suggest that health expenditures may not have a direct short-term effect on income inequality, but may exert indirect impacts through macroeconomic factors such as inflation and exchange rate fluctuations.

Özet

Sağlık harcamaları, beşerî sermayenin etkinliğini artırarak ülkenin çıktı düzeyinin artmasına ve bu yolla da kişisel gelirin yükselmesine yardımcı olabilmektedir. Kişi başına sağlık harcamalarının artması, bireylerin daha sağlıklı yaşamasını ve daha uzun bir yaşam süresine sahip olmasını sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1980-2019 döneminde sağlık harcamaları ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Analiz sürecinde yapısal kırılmalar dikkate alınarak ekonometrik yöntemler kullanılmıştır. Öncelikle, serilerin durağanlık özelliklerini belirlemek amacıyla Zivot-Andrews yapısal kırılmalı birim kök testi uygulanmıştır. Sonuçlar, bazı değişkenlerin yapısal kırılmalar altında durağan hale geldiğini göstermiştir. Ardından, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araştırmak için Gregory-Hansen yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi yapılmış ve sağlık harcamaları ile gelir dağılımı göstergeleri arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Son olarak, kısa dönemli ilişkileri belirlemek amacıyla Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre, enflasyon ile sağlık harcamaları arasında çift yönlü, döviz kurundan sağlık harcamalarına ve Gini katsayısı ile döviz kurundan enflasyona doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri belirlenmiştir. Ancak sağlık harcamaları ile Gini katsayısı arasında doğrudan nedensellik bulunmamıştır. Bu sonuçlar, sağlık harcamalarının gelir dağılımı üzerinde doğrudan değil, enflasyon ve döviz kuru gibi makroekonomik değişkenler aracılığıyla dolaylı etkiler yaratabileceğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Demir, H. M., Gürbüz, S. (2026). EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN INCOME DISTRIBUTION AND HEALTH EXPENDITURES WITH STRUCTURAL BREAK MODELS: THE TÜRKİYE CASE. Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 1–20. https://ajindex.com/articles/1623666

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (48)

  1. Akbulut, E. (2015). Eğitim ve sağlık harcamalarının gelir dağılımı üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  2. Akbulut, E. (2020). Sağlık harcamaları ve gelir dağılımı ilişkisi: Türkiye ve OECD ülkeleri karşılaştırmalı analizi. Maliye Araştırmaları Dergisi, 6(3), 137-155.
  3. Aksoğan, G. ve Elveren, A. Y. (2012). Türkiye'de savunma, sağlık ve eğitim harcamaları ve gelir eşitsizliği (1970-2008): Ekonometrik bir inceleme. Sosyoekonomi, 17(17), 263-280.
  4. Anderson, E., D’Orey, M. A. J., Duvendack, M. and Esposito, L. (2017). Does government spending affect income inequality?. A meta-regression analysis, Journal of Economic Surveys, 31(4), 1-27. doi: https://doi.org/10.1111/joes.12173.
  5. Ata, A. Y. ve Eryer, A. (2021). Sağlık statüsü üzerinde sağlık harcamaları ve gelir dağılımının etkisi: MINT ülkeleri üzerine bir inceleme. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 32-49.
  6. Atasever, M., Karaca, Z., Sanisoğlu, S. Y., Alkan, A. ve Bağcı, H. (2018). Türkiye’de katastrofik sağlık harcamaları ve sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı ile ilişkisi. Ankara Medical Journal, 18(1), 22-30. doi: https://doi.org/10.17098/amj.409061.
  7. Atukeren, E. (2011). Granger nedensellik sınamalarına yeni yaklaşımlar. Atatürk Ü. İİBF Dergisi, 10. Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Özel Sayısı. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2706/35789
  8. Berg, A., Ostry, J.D., Tsangarides, C.G. and Yakhshilikov, Y. (2018). Redistribution, inequality, and growth: new evidence. Journal of Economic Growth, 23(3), 259-305. doi: https://doi.org/10.1007/s10887-017-9150-2.
  9. Beyaz Sipahi, B. (2021). Türkiye’de yoksulluk üzerine sağlık ve eğitim harcamalarının etkisi. Social Science Development Journal, 6(25), 64-74. doi: https://www.ssdjournal.org/index.php/pub/article/view/182.
  10. Beyaz Sipahi, B. (2021). Türkiye’nin sağlık harcamalarının gelir dağılımı üzerinde asimetrik etkisi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(2), 335-346. https://izlik.org/JA75ML59SL.
  11. Chakroun, M. (2010). Health care expenditure and GDP: An international panel smooth transition approach. International Journal of Economics, 4(1), 189-200.
  12. Chu, K-Y., Davoodi, H. and Gupta S. (2000). Income distribution and tax and government social spending policies in developing countries. IMF Working Paper No. 2000/062, 3-47.
  13. Claus, I., Martinez-Vazquez, J. and Vulovic, V. (2012). Government fiscal policies and redistribution in Asian countries. ABD Economics Working Paper Series No. 310, 1-47.
  14. Costa, G. P. and Gardner, İ. R. (2017). The effect of allocation function in budgeting to reduce income inequality in Brazil: An analysis of spending on education and health from 1995 to 2012. Brazilian Journal of Public Administration, 51(2), 264-293. doi: http://dx.doi.org/10.1590/0034-7612155194.
  15. De Simone, E., Lanterna, F., Liberati, P. and Pierucci, E. (2026). Health spending, income inequality and patient mobility: Evidence from Italian regions. Annals of Public and Cooperative Economics. 1–27. doi: https://doi.org/10.1111/apce.70045.
  16. Didin F. and Nurul Laili M. (2019). Expenditure on Education, Health and Pdrb Per Capita on the Gini Ratio City in the East Java Province of Indonesia. International Journal of Civil Engineering and Technology, 10(02), 2428–2434.
  17. Dumlu, U. ve Aydın, Ö. (2008). Ekonometrik Modellerle Türkiye İçin 2006 Yılı Gini Katsayısı Tahmini. Ege Akademik Bakış, 8(1), 373-393.
  18. Esener, S. Ç., ve Biber, A. E. (2022). Kamusal birer mal ve hizmet olarak savunma ve sağlık harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki etkileri: Seçilmiş Avrupa Birliği ülkeleri üzerine bir analiz. Fiscaoeconomia, 6(2), 402-438. https://doi.org/10.25295/fsecon.1074976.
  19. Granger, C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424-438. doi: https://doi.org/10.2307/1912791.
  20. Gregory, Allan W. and Hansen Bruce E. (1996). Test for cointegration in models with regime and trend shifts. Oxford Bulletin of Economics and Statics, 58(3), 555-560. doi: https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.1996.mp58003008.x.
  21. Gründler, K. and Scheuermeyer, P. (2018). Growth effects of inequality and redistribution: What are the transmission channels?. Journal of Macroeconomics, 55, 293-313. doi: https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2017.12.001.
  22. Gupta, S., Verhoeven M. and Tingson, E. (1999). Does higher government spending buy better results in education and healthcare. IMF Working Paper No. 1999/021, 3-21.
  23. Erdoğan, S. ve Gürbüz, S. (2014). Türkiye'de enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Yapısal kırılmalı zaman serisi analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 79-87.
  24. Güvenoğlu, H. ve Erçakar, M. E. (2018). Türkiye’de gelir dağılımı ve sosyal koruma harcamalarına bir bakış. Sosyal Bilimler Metinleri, 1, 38-53.
  25. Halisçelik, E., Acaravcı, A. ve A.E., Güzel. (2019). Türkiye’de gelir dağılımı, sağlık harcamaları ve yaşam beklentisi ilişkisi: ARDL sınır testi analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(2), 263-275. doi: https://doi.org/10.20979/ueyd.590821.
  26. Jianu, I. (2020). The impact of government health and education expenditure on income inequality in European Union. arXiv preprint arXiv:2007.11409. https://doi.org/10.48550/arXiv.2007.11409.
  27. İlgün, M. F. (2015). Kamu sosyal harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki etkisi: OECD ülkelerine yönelik panel veri analizi. Dokuz Eylul University Journal of Graduate School of Social Sciences, 17(4), 493-516. doi: https://doi.org/10.16953/deusbed.80724.
  28. İnam, B. (2019). Sosyal harcamaların gelir dağılımı üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
  29. Kılıç, Y. ve Çütcü, İ. (2018). Bitcoin fiyatları ile borsa istanbul endeksi arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(3), 235-250. doi: https://doi.org/10.17153/oguiibf.455083.
  30. Lusting, N. (2015). Government spending on education and health: Evidence from thirteen developing countries in the commitment to equity project. CEQ Working Paper, No. 30.
  31. Meltzer, A. and Richard, S. (1981). A rational theory of the size of government. Journal of Political Economy, 89(5), 914-927.
  32. Martinez Vazquez, J., Vulovic, V. and Moreno Dodson, B. (2012). The impact of tax and expenditure policies on income distribution: Evidence from a large panel of countries. Review of Public Economics, 200(4), 95-130. doi: https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2188608.
  33. Ospina, M. (2010). The effect of social spending on income inequality an analysis for Latin American countries. CIEF Working Paper, No. 10-03, 1-28.
  34. Peter, S. I. (2021). Government health expenditure, poverty and income inequality in Nigeria: Evidence From VECM. Erişim Tarihi: 12.10.2022, https://www.researchgate.net/publication/346313025.
  35. Sağbaş, İ., Saruç, N. T. ve Yorulmaz, R. (2017). Türkiye’de eğitim ve sağlık harcamalarının fırsat eşitliği üzerindeki etkisinin araştırılması. Maliye Dergisi, 0(173), 228-243.
  36. Şantaş, G., Demirgil, B. ve Şantaş, F. (2019). Sağlık Harcamaları-Gelir Dağılımı İlişkisi: Türkiye için bir ARDL sınır testi yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 17(1), 412-427. doi: http://dx.doi.org/10.11611/yead.499099.
  37. Şenol, O., Gökkaya, D. ve Çıraklı, Ü. (2021). Ekonomik değişkenlerin kişi başı sağlık harcaması ve doğuşta yaşam beklentisi üzerine etkileri: Orta üst gelir ülkeleri için panel veri analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(3), 1499-1515. doi: https://doi.org/10.30798/makuiibf.909994.
  38. Şenol, N. (2022). Türkiye ve seçilmiş OECD ülkelerinde eğitim, sağlık harcamaları ve işsizliğin gelir eşitsizliği üzerine etkileri. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
  39. Şenol, N. ve Orhan, A. (2021). Economic nature of social inequality, the impacts of education and health expenditures, and unemployment on income inequality in Turkey and selected OECD countries. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 6(2), 37-43.
  40. TDK, Erişim Tarihi: 03.06.2020, https://sozluk.gov.tr/
  41. Teyyare, E. ve Sayaner, K. (2018). Türkiye’de gelir eşitsizliğinin maliye politikasi araçlari ve kurumsal faktörler açisindan analizi ve çözüm önerileri. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 309-334. doi: https://doi.org/10.29029/busbed.454029.
  42. Tıraşoğlu, M. ve Yıldırım B. (2012). Yapısal kırılma durumunda sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama. Electronic Journal Vocational Colleges, 2(2), 111-117. doi: https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000515.
  43. Ulusoy, A., Karakurt, B. ve Akbulut, E. (2015). Eğitim harcamalarının gelir dağılımına etkisi: Türkiye’de yükseköğretimin gelir eşitsizliğini giderici işlevi. Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(2), 45-75.
  44. Younger, S. D. (1999). The relative progressivity of social services in ecuador. Public Finance Review, 27(3), 310–352. doi: https://doi.org/10.1177/109114219902700304.
  45. Yurdakul, F. (2000). Yapısal kırılmaların varlığı durumunda geliştirilen birim-kök testleri. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 21-34.
  46. Zivot, E. and Andrews, D.W.K. (1992). Further evidence on the great crash, the oil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of Business and Economic Statistics, 10, 251-270. doi: https://doi.org/10.2307/1391541.
  47. Wang, K. M. and Nguyen Thi, T. B. (2022). Quantile panel-type analysis for income inequality and healthcare expenditure. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 35(1), 873–893. https://doi.org/10.1080/1331677X.2021.1948436.
  48. Well, D. N. (2007). Accounting for the effect of health on economic growth. The quarterly journal of economics, 122(3), 1265-1306. doi: https://doi.org/10.1162/qjec.122.3.1265.