SavedAdd your journal

Journals / Maruf İktisat İslâm İktisadı Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 11

A Note on the Economic Suggestions in Siyaset-namas within the Context of Morality

Siyasetnameler’deki İktisadi Önermelere İlişkin Ahlak Bağlamında Bir Not

Gökhan Kara(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0001-7019-0071
Pages
23–54
Publication Date
2026-07-01
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

By arguing that morality is not a supplementary factor but rather the foundation of Islamic economy and its administration, the study contributes to the expanding conversation on Islamic economics.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to re-evaluate the economic suggestions in classical Islamic political texts—siyaset-namas—by highlighting the moral foundations of Islamic economics.
📊
Key Findings & Data:By examining selected siyaset-namas, the study demonstrates how these texts address economic issues—such as taxation, income distribution, public works, employment, and trade—not only as financial instruments but as moral responsibilities grounded in divine orientation.
💡
Conclusion & Impact:By arguing that morality is not a supplementary factor but rather the foundation of Islamic economy and its administration, the study contributes to the expanding conversation on Islamic economics.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Ahlak Ekonomisi · Siyasetname · Ekonomi Yönetimi

Abstract

This study aims to re-evaluate the economic suggestions in classical Islamic political texts—siyaset-namas—by highlighting the moral foundations of Islamic economics. The study focuses on the works of Ibn al-Muqaffa, Yusuf Khass Hajib, Keykavus, Nizam al-Mulk, and Al-Ghazali, selected due to their representative status within the siyaset-name tradition and their influential articulation of government, morality, and economic order across different historical and political contexts. Based on qualitative document analysis, the study examines these texts through close textual reading. Islamic economics, as expressed in these writings, places morality at the center of economic life, in contrast to modern economic paradigms that frequently divorce morality from economic behavior. According to this study, Islamic economic theory needs to be developed on moral principles like social responsibility, justice, generosity, and trustworthiness. By examining selected siyaset-namas, the study demonstrates how these texts address economic issues—such as taxation, income distribution, public works, employment, and trade—not only as financial instruments but as moral responsibilities grounded in divine orientation. By arguing that morality is not a supplementary factor but rather the foundation of Islamic economy and its administration, the study contributes to the expanding conversation on Islamic economics.

Özet

Bu çalışma, klasik İslam siyaset düşüncesinin temel metinleri olan siyasetnamelerde yer alan iktisadi önerileri, İslam ekonomisinin ahlaki temellerini vurgulayarak yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, siyasetname geleneği içinde temsil gücü yüksek olmaları ve farklı tarihsel-siyasal bağlamlarda yönetim, ahlak ve ekonomik düzen anlayışını etkili biçimde ortaya koymaları nedeniyle İbnü’l-Mukaffa, Nizamülmülk ve Keykavus’un eserlerine odaklanmaktadır. Nitel belge incelemesine dayanan bu araştırmada söz konusu metinler yakın metin okuması yoluyla analiz edilmiştir. Bu metinlerde ifade edildiği şekliyle İslam ekonomisi ahlakı, ekonomik davranıştan sıklıkla ayıran modern ekonomik paradigmaların aksine ekonomik hayatın merkezine yerleştirmektedir. Bu çalışmaya göre İslam ekonomi teorisinin sosyal sorumluluk, adalet, cömertlik ve güvenilirlik gibi ahlaki ilkeler üzerine geliştirilmesi gerekmektedir. Seçilen siyasetnamelerin incelenmesi, bu metinlerin vergi, gelir dağılımı, kamu hizmetleri, istihdam ve ticaret gibi ekonomik meseleleri yalnızca mali araçlar olarak değil, ilahi yönelime dayanan ahlaki sorumluluklar olarak ele aldığını göstermektedir. Ahlakın tamamlayıcı bir faktör değil, İslam iktisadi yönetiminin temeli olduğunu savunan bu çalışma, İslam ekonomisi literatüründe süregelen tartışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

🔖

Cite This Article

Kara, G. (2026). A Note on the Economic Suggestions in Siyaset-namas within the Context of Morality. Maruf İktisat İslâm İktisadı Araştırmaları Dergisi, Sayı: 11, 23–54. https://doi.org/10.58686/marufiktisat.1832720

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (66)

  1. Abdullahoğlu, S. (2023). Ekonomi ve ahlak dersleri. İstanbul: ASRİAD.
  2. Abu Sway, M. (2017). A treasury of al-Ghazali: A companion for the untethered soul. Kube Publishing Ltd.
  3. Aktan, C. C. (2009). Ahlak ve ahlak felsefesine giriş. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 1(1).
  4. Al-Daghistani, S. (2021). Ethical Teachings of Abū Hāmid al-Ghazālī: Economics of Happiness. Anthem Press.
  5. Allamberganov, H., & Ismoilova, G. (2025). Discussion of moral-educational issues in the work Kutadgu Bilig. Journal of Multidisciplinary Sciences and Innovations, 1(2), 565–568.
  6. Al-Ghazali, A. H. (1993). Ihya Ulum al-Din. Kairo: Matba’ah al-Uthmaniyah.
  7. Askari, N. (2013). The medieval reception of Firdausī’s Shāhnāma: The Ardashīr cycle as a mirror for princes (Master’s thesis). University of Toronto, Canada.
  8. Asrakulova, A. (2024). The influence of economic thought on values. Современные подходы и новые исследования в современной науке, 3(11), 99–103. https://inlibrary.uz/index.php/canrms/article/view/53807
  9. Atmaca, V. (2000). Hadisler bakımından siyasetnameler (1) (Siyaset ve siyasetnameler hakkında genel bilgiler). Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5, 1–20.
  10. Aytar, O. (2023). Examining Nizam al-Mulk’s Siyasat-Nama through the perspective of manager roles. Türk İdare Dergisi, (498), 93–113.
  11. Bağdatlı, Ö. (2015). “Siyasetname” kavramının yeniden yorumlanması. In I. Türk İslam Siyasi Düşünce Kongresi (pp. 529–536).
  12. Benham, F. (1942). What is the best tax-system? Economica, 9(34), 115–126.
  13. Bowering, G. (Ed.). (2015). Islamic political thought: An introduction. Princeton University Press.
  14. Canatan, K. (2014). İslam siyaset düşüncesi ve siyasetname geleneği. İstanbul: Doğu Kitapevi.
  15. Chapra, M. U. (1992). Islam and the economic challenge (No. 17). International Institute of Islamic Thought (IIIT).
  16. Crone, P. (1987). Did al-Ghazālī write a mirror for princes? On the authorship of Naşīhat al-mulūk. Jerusalem Studies in Arabic and Islam, 10, 167–191.
  17. Crone, P. (2014). Medieval Islamic political thought. Edinburgh University Press.
  18. Çaylak, A., & Bakacak, F. (2018). Nizamülmülk (1018–1092). In A. Çaylak (Ed.), İslam siyasi düşünceler tarihi (pp. 423–436). Ankara: Savaş.
  19. Çaylak, A., & Çelik, A. A. (2018). İbn Mukaffa (720/724–756). In A. Çaylak (Ed.), İslam siyasi düşünceler tarihi (pp. 355–376). Ankara: Savaş.
  20. Darling, L. T. (2002). “Do Justice, Do Justice, For That is Paradise”: Middle Eastern Advice for Indian Muslim Rulers. Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East, 22(1), 3-19.
  21. Darke, H. (2012). The book of government or rules for kings: The Siyar al Muluk or Siyasat-nama of Nizam al-Mulk. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203358399
  22. Dilek, S., & Fidan, M. (2024). Nizamülmülk’ün iktisadi görüşlerinin kapitalizm ve sosyalizm ile karşılaştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 56–68.
  23. Ekiz, C. (2010). The problematic of administration in “Siyasatnama (The Book of Government)”. TODAİE’s Review of Public Administration, 4(4), 36–50.
  24. Gazali, İ. I. (1969). Devlet başkanlarına nasihatler: “Nasihatül mülük”. Sinan Yayınları.
  25. Ghayb. (n.d.). The Intellectual and Spiritual Legacy of Imam Abu Hamid Al-Ghazali: A Comprehensive Analysis of His Life, Works, and Enduring Influence. https://ghayb.com/the-legacy-of-imam-abu-hamid-al-ghazali/
  26. Griffel, F. (2021). Al-Ghazali. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2021 ed.). https://plato.stanford.edu/archives/win2021/entries/al-ghazali/
  27. Hajıyeva, G. (2020). “Kutadgu Bilig”, philosophical-legal political treatise (book of government) of the history of Turkish-Islamic culture of the 11th century. Cultural and Religious Studies, 8(5), 274–283. https://doi.org/10.17265/2328-2177/2020.05.002
  28. Islahi, A. A., & Ghazanfar, S. M. (1998, revised 2011). Economic thought of alGhazali (MPRA Paper No. 53465). University Library of Munich. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/53465
  29. Islam, M. R. (2020). Statesmanship of Nizam Al-MulkTusi and His Political Thought: An Exploration. Journal Of Creative Writing (ISSN-2410-6259), 4(1), 1-19.
  30. Ismail, E. (2021). Concepts of Just Rule in Medieval Islamicate Texts: The Shahnameh, The Siyasatnama, and The Muqaddimah. UC Riverside: University Honors. Retrieved from https://escholarship.org/uc/item/5mf6c478
  31. İbnu’l-Mukaffa. (2016). İslâm siyaset üslûbu (V. Akyüz, Trans.). İstanbul: Dergâh Yayıncılık.
  32. İbnü’t-Tıktaka. (2016). El-Fahrî (Devlet idaresi, halifeler, vezirleri tarihi, 632–1258) (R. Şeşen, Trans.). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  33. Kafesoğlu, İ. (1955). Büyük Selçuklu veziri Nizamü’l-Mülk’ün eseri, Siyasetname ve Türkçe tercümesi. Journal of Turkology, 12, 231–256.
  34. Kafesoğlu, İ. (1964). Nizâmülmülk. İslam Ansiklopedisi, 9, 329–333.
  35. Karadeniz, Y. (2022). İslam düşünce tarihinde yönetim anlayışı: İbnü’l-Mukaffa örneği. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 8(3), 1–11.
  36. Karataş, Ö. N., Apalı, A., & Bekçi, İ. (2019). XI. yüzyılda Orta Doğu’da tacirliğin el kitabı: Kabusname. Muhasebe ve Finans Tarihi Araştırmaları Dergisi, 16, 62–85.
  37. Kavas, İ. (2022a). Ortaçağ siyasetnameleri üzerine ekonomi politik bir deneme. Ankara: İKSAD Yayınevi.
  38. Kavas, İ. (2022b). İbnü’l Mukaffa üzerine bazı İngilizce çalışmalar. Tarih ve Gelecek Dergisi, 8(1), 207–215.
  39. Keykavus. (n.d.). Kabusname (M. Ahmet, Trans., Vols. 1–2). İstanbul: Tercüman Gazetesi Yayınları.
  40. Kholis, N., Syahrial, M., Atmaja, F. F., & Asyrof, M. N. (2022). Islamic wealth management: Qur’anic approach. KnE Social Sciences, 86–99.
  41. Koca, S. (2016). Ahlak kavramı üzerine etimolojik ve semantik bir araştırma. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 57(2), 121–136.
  42. Kristó-Nagy, I. (2009). Reason, religion and power in Ibn al-Muqaffa c. Acta Orientalia, 62(3), 285–301. https://doi.org/10.1556/aorient.62.2009.3.3
  43. Kurtuluş, R. (2022). Keykavus b. İskender. Diyanet İslam Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/keykavus-b-iskender
  44. Lambton, A. K. (1954). The Theory of Kingship in the Nasihat-ul-Muluk of Ghazali. The Islamic Quarterly, 1, 47-55.
  45. Lambton, A. K. (2013). State and government in medieval Islam. Routledge.
  46. Lampe Jr, G. E. (1987). Ibn al-Muqaffa: Political and legal theorist and reformer. The Johns Hopkins University.
  47. London, J. (2011). Circle of Justice. History of Political Thought, 32(3), 425-447.
  48. Menekşe, Ö. (2005). İslam düşünce tarihindeki devlet anlayışı: Mâverdi ve Nizâmülmülk örneği. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(2), 193–211.
  49. Merriam-Webster. (n.d.). Economy. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved November 1, 2025, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/economy
  50. Mitchell, T. (1999). Society, economy, and the state effect. In State/culture: State-formation after the cultural turn (pp. 76–90).
  51. Mutiullah, M. Y. N. (2023). Al-Ghazali in the Political Ethics and Governance: An Analytical Studies on Al-Tibbr al-Masbūk fī Naşīhah al-Mulk. Tasfiyah: Jurnal Pemikiran Islam, 7(2), 183-208.
  52. Nabievna, A. A. (2025). Economic Thoughts of Yusuf Khos Khojib. Web of Humanities: Journal of Social Science and Humanitarian Research, 3(2), 212-214.
  53. Namazi, M. (2010). Bayt al-mal and the distribution of zakat. Message of Thaqalayn, 11(2). Al-Islam.org. Bayt almal and the distribution of zakat
  54. Nasr, S. H. (2001). Science and civilization in Islam. ABC International Group.
  55. Necmeddin Daye. (2017). Mirsâdü’l-İbâd (Ş. Severcan, Ed., Vol. 5). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  56. Nişancı, E. (2001). Geleneksel patrimonyalizmden modern neo patrimonyalizme: Bir modernleşme denemesi. İstanbul: Haliç Üniversitesi Yayınları.
  57. Nizamü’l-Mülk. (2020). Siyasetname (M. T. Ayar, Trans.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  58. Önder, S. G. (2022). İdare kandilleri: Siyasetnamelerin ışığında yönetim anlayışı. Adam Academy Journal of Social Sciences, 12(2), 465–495.
  59. Qasemi Tarki, M. A., & Honari Latif Pour, Y. (2024). An analysis of Khwaja Nizam al-Mulk’s security policy-making based on the book of Siyar al-Muluk. Strategic Studies Quarterly, 27(3), 81–103. https://doi.org/10.22034/srq.2024.456243.4165
  60. Shauyenova, M., Aitpaeva, A., Abilbakiyeva, G., & Saudabayeva, G. (2024). An analysis of Keykavus “Qabus-Name” from a pedagogical perspective. Vestnik KazNPU imeni Abaya. Seriya: Pedagogicheskie nauki, 4(83), 72–78. https://doi.org/10.51889/2959-5762.2024.82.2.006
  61. Sholatiah, S. (2024). Study of Nizam Al-Mulk’s thought and its relevance in contemporary Islamic economic. At-Taradhi: Jurnal Studi Ekonomi, 15(1).
  62. Şahin, F. N. (2021). Nizamülmülk ve iktisadi fikirleri. Maruf İktisat İslam İktisadı Araştırmaları Dergisi, 1(1), 25–36.
  63. Yıldırım, A. (2018). Türk yönetim geleneğinde siyasetnameler: Nizamü’l-Mülk’ün Siyasetname eserinin yöneten-yönetilen ilişkileri çerçevesinde incelenmesi (Master’s thesis).
  64. Yousefi, N. A. D. (2017). Islam without fuqahā’: Ibn al-Muqaffa’ and his Perso-Islamic solution to the caliphate’s crisis of legitimacy (70–142 AH/690–760 CE). Iranian Studies, 50(1), 9–44.
  65. Yusuf Has Hacib. (2019). Kutadgu Bilig (M. Tunçel, Günümüz Türkçesine uyarl.; H. Aşıcı, Ed.). T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı, Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü.
  66. Zatari, F., & Fili, O. (2024). Justice and the just ruler in the Islamic mirror of princes. American Journal of Islam and Society, 41(3–4), 34–55.