Journals / Library Archive and Museum Research Journal / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 2

Terms on Linguistics and Books in Bernardino Pianzola’s (1721–1803) Dizionario Gramatiche (1789)

Bernardino Pianzola (1721-1803)’nın Dilbilgisi ve Diyaloglar adlı eserinde Dilbilim ve Kitap Terimleri (1789)

Pages
171–184
Publication Date
2026-09-12
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The original contribution of this study lies in the fact that, during the period in which the book was written and prior to it, no other dictionary or grammatical work had presented such an extensive vocabulary on these subjects.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The multilingual dictionary compiled by the Italian clergyman Bernardino Pianzola in the 18th century also contains Turkish terms.
📊
Key Findings & Data:Pianzola listed 103 concepts and words on this subject, presenting them comparatively in Italian and Demotic Greek.
💡
Conclusion & Impact:The original contribution of this study lies in the fact that, during the period in which the book was written and prior to it, no other dictionary or grammatical work had presented such an extensive vocabulary on these subjects.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Bernardo Pianzola · Türkçe Transkripsiyon · Türkçe Sözlük

Abstract

The multilingual dictionary compiled by the Italian clergyman Bernardino Pianzola in the 18th century also contains Turkish terms. These terms offer valuable examples of period-specific word and concept usage; some of them relate to language and books. Pianzola listed 103 concepts and words on this subject, presenting them comparatively in Italian and Demotic Greek. The significance of this work lies in the fact that the Turkish used is written in the Latin alphabet. This study examines the book-, library-, script-, and linguistics-related terms selected from Pianzola’s dictionary in comparison with their Italian equivalents and with other contemporary dictionaries and grammars (Meninski, Molino, De Parigi), evaluating these concepts within the context of book history. The original contribution of this study lies in the fact that, during the period in which the book was written and prior to it, no other dictionary or grammatical work had presented such an extensive vocabulary on these subjects.

Özet

İtalyan din adamı Bernardino Pianzola’nın XVIII. yüzyılda hazırladığı çok dilli sözlük çalışması içerisinde Türkçe kavramlar da yer almaktadır. Bu kavramlar, dönemin kelime ve kavram kullanımına dair değerli örnekler sunmaktadır; bunlardan bir kısmı dil ve kitapla ilgili terimlerden oluşmaktadır. Pianzola bu konuda 103 kavram ve kelimeyi listelemiş, bunları İtalyanca ve Halk Yunancası ile karşılaştırmalı olarak sunmuştur. Çalışmanın önemi, kullanılan Türkçenin Latin harfleriyle yazılmış olmasıdır. Bu çalışmada, Pianzola’nın dil ve kitaplarla ilgili kullandığı kavramlar, sözlükteki kitap/kütüphane/yazı/dilbilim terimleri seçilerek İtalyanca karşılıklarıyla ve dönemin diğer sözlük ve gramer eserleriyle (Meninski, Molino, De Parigi) karşılaştırmalı olarak incelenmiş; bu kavramlar kitap tarihi bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın özgün katkısı, kitabın yazıldığı dönemde ve öncesinde hiçbir sözlük veya gramer çalışmasının bu konularda bu denli geniş bir söz varlığı ortaya koymamış olmasıdır.

🔖

Cite This Article

Tekin, E. C. (2026). Terms on Linguistics and Books in Bernardino Pianzola’s (1721–1803) Dizionario Gramatiche (1789). Library Archive and Museum Research Journal, Cilt: 7 Sayı: 2, 171–184. https://doi.org/10.59116/lamre.1950431

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Argenti, Francesco, Regola del parlare turcho [Türkçe Konuşma Kuralları], Floransa el yazması, 1533.
  2. Baretti, Giuseppe Marco Antonio, A Dictionary of the English and Italian Languages, London, 1790, c. 1.
  3. Gerçek, Selim Nüzhet, Türk Matbaacılığı I: Müteferrika Matbaası, Ankara: Maarif Vekaleti, 1939.
  4. Hammer, Joseph von, İstanbul ve Boğaziçi, c. 1, çev. Süleyman Özkan, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2011. Molino, Giovanni, Dittionario della lingua italiana e turchesca, Roma, 1641.
  5. Özer, Suat, "XVIII. Yüzyıl Türkçesinde Görülen Hastalık Adları: Pianzola'nın Diyaloglar (1781) Adlı Eserine Göre," Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 2022, c. 12, sy. 3, s. 518-533.
  6. Özer, Suat, Latin Harfli Çeviri Yazı Metinlerinde Konuşma Dili Olarak Türkçe, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2023.
  7. Pianzola, Bernardino, Breve Grammatica e Dialoghi Per Imparare Le Lingue Italiana, Greca Volgare e Turca, Padova, 1781-1789.
  8. Pianzola, Bernardino, Dizionario Gramatiche, e Dialoghi per Apprendere le Lingue Italiana, Greca Volgare, e Turca, Padova, 1789.
  9. Rocchi, Luciano, Il lessico turco nell'opera di Bernardino Pianzola: Materiali per la conoscenza del turco parlato di fine Settecento, Trieste: EUT Edizioni Università di Trieste, 2009.
  10. Rocchi, Luciano, The Importance of Bernardino Pianzola's Work for Turkish Lexicography, Kraków: Jagiellonian University Press, 2014.
  11. Tekin, Engin Cihad, Osmanlı'da Kitap Kültürü ve Batı Dünyası, İstanbul: Hiperyayın, 2018.