SavedAdd your journal

Journals / ETÜT Dergisi / 2025 / Sayı: 11

An Ottoman City Where Roads Intersect: Trade, Taxation, and Production in Tırhala (15th–16th Centuries)

Yolların Kesiştiği Bir Osmanlı Şehri: Tırhala’da Ticaret, Vergi ve Üretim (15–16. Yüzyıllar)

Muhittin Kul(Artvin Çoruh Üniversitesi)0000-0003-0538-8684
Pages
27–39
Publication Date
2025-12-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this respect, Tırhala represents a dynamic, multicultural and trade-oriented example of the Ottoman urban economy thanks to its geographical advantage, production diversity and foundation-supported commercial infrastructure.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine the economic structure of the city of Tırhala in the 15th and 16th centuries through archival documents (tahrir registers, endowments, and legal codes) and travelogue records from the period.
📊
Key Findings & Data:The research findings demonstrate that Tırhala was positioned as a regional trade center within the Ottoman provincial economy.
💡
Conclusion & Impact:In this respect, Tırhala represents a dynamic, multicultural and trade-oriented example of the Ottoman urban economy thanks to its geographical advantage, production diversity and foundation-supported commercial infrastructure.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tırhala · Osmanlı Ekonomisi · Esnaf

Abstract

This study aims to examine the economic structure of the city of Tırhala in the 15th and 16th centuries through archival documents (tahrir registers, endowments, and legal codes) and travelogue records from the period. The research findings demonstrate that Tırhala was positioned as a regional trade center within the Ottoman provincial economy. The city's location at the center of the Thessaly plain and on a key branch of the Via Egnatia road network made Tırhala a crossroads of commercial activity in the Balkans. This strategic location encouraged the development of commercial structures such as bazaars, covered bazaars, caravanserais, and inns; foundations played a significant role in financing these structures. Production activities centered on agriculture, viticulture, and animal husbandry, the diversity of products available to the market, and taxes associated with the monopoly practice supported the district's economic vitality. Tradesmen's records indicate that the leather and textile sectors were the primary production areas of the city's economy, and that the weight of Muslim and non-Muslim tradesmen shifted in some sectors over time. In this respect, Tırhala represents a dynamic, multicultural and trade-oriented example of the Ottoman urban economy thanks to its geographical advantage, production diversity and foundation-supported commercial infrastructure.

Özet

Bu çalışma, 15-16. yüzyıllarda Tırhala şehrinin iktisadi yapısını arşiv belgeleri (tahrir defterleri, vakfiyeler, kanunnameler) ve dönemin seyahatname kayıtları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, Tırhala’nın Osmanlı taşra ekonomisi içinde bölgesel bir ticaret merkezi olarak konumlandığını göstermektedir. Şehrin Tesalya ovasının merkezinde ve Via Egnatia yol ağının önemli bir kolu üzerinde bulunması, Tırhala’yı Balkanlar’daki ticari hareketliliğin kesişim noktası hâline getirmiştir. Bu stratejik konum, şehirde çarşı, bedesten, kervansaray ve han gibi ticari yapıların gelişmesini teşvik etmiş; vakıflar bu yapıların finansmanında önemli rol oynamıştır. Tarım, bağcılık ve hayvancılık üzerine kurulu üretim faaliyetleri, pazara inen ürün çeşitliliği ve monopolye uygulamasına bağlı vergiler, kazanın ekonomik canlılığını desteklemiştir. Esnaf kayıtları, deri ve tekstil sektörlerinin şehir ekonomisinin temel üretim alanları olduğunu, zaman içinde bazı sektörlerde müslim-gayrimüslim esnafın ağırlığının değiştiğini göstermektedir. Bu minvalde Tırhala, coğrafi avantajı, üretim çeşitliliği ve vakıf destekli ticari altyapısı sayesinde Osmanlı şehir ekonomisinin dinamik, çok kültürlü ve ticaret odaklı bir örneğini temsil etmektedir.

🔖

Cite This Article

Kul, M. (2025). An Ottoman City Where Roads Intersect: Trade, Taxation, and Production in Tırhala (15th–16th Centuries). ETÜT Dergisi, Sayı: 11, 27–39. https://doi.org/10.52003/etutdergisi.1821371

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA).
  2. Tapu Tahrir Defterleri (TT.d.). 36, 105.
  3. Maliyeden Müdevver Defterler (MAD. d). 10, 66, 2775, 19322.
  4. Bab-ı Asafi Divan-ı Hümayun Serisi Mühimme Defterleri (ADVNSMHM. D). 22, 70.
  5. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM).
  6. Kuyud-ı Kadime Arşivi Tapu Tahrir Defterleri (KKA. TT.d). 56, 60, 220.
  7. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA).
  8. Vakıf Defterleri (VD). 743/29, 743/34.
  9. Akalın, Ş. (2002). Kervansaray. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt 25 (s. 299). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  10. Altunan, S. (2002). Osmanlı Devleti’nde haberleşme ağı: Menzilhaneler. İçinde Türkler. Cilt 10 (s. 914). Yeni Türkiye Yayınları.
  11. Ayverdi, E. H. (2000). Avrupa’da Osmanlı mimari eserleri (Bulgaristan–Yunanistan–Arnavutluk) (4., 5., 6. Kitap). İstanbul Fetih Cemiyeti.
  12. Ballian, A. (2015). Silverwork produced in Ottoman Trikala (Thessaly): Problems of taxonomy and interpretation. İçinde İ. Gerelyes & M. Harmuth (Ed.), Ottoman metalwork in the Balkans and in Hungary (ss. 11-35). Hungarian National Museum.
  13. Erdoğdu, İ. (1990). Osmanlı iktisadi düzeninde ihtisab müessesesi ve muhtesiblik üzerine bir deneme. OTAM, 11, 123–145.
  14. Evliya Çelebi. (2011). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi Cilt VIII Kısım I (Haz. S. A. Kahraman). Yapı Kredi Yayınları.
  15. Faroqhi, S. (1980). Textile production in Rumeli and the Arab provinces: Geographical distribution and internal trade (1560–1650). Osmanlı Araştırmaları, 1, 61–83.
  16. Faroqhi, S. (1999). Krizler ve değişim 1590–1699. İçinde H. İnalcık & D. Quataert (Ed.), Osmanlı İmparatorluğunun ekonomik ve sosyal tarihi II (ss. 545-757). Eren Yayıncılık.
  17. Faroqhi, S. (2006). Anadolu şehirsel ağının on altıncı yüzyıldaki gelişimi. İçinde Osmanlı şehirleri ve kırsal hayat (Çev. E. S. Özcan) (ss. 57–101). Doğu Batı Yayınları.
  18. Gekas, A. (2007). A global history of Ottoman cotton textiles, 1600–1850 (EUI Working Papers, No. 2007/30). European University Institute.
  19. Gökbilgin, T. (1962). XVI. yüzyıl başlarında Trabzon livası ve Doğu Karadeniz bölgesi. Belleten, 26, 293–337.
  20. Hazırbulan, T. (2022). Osmanlı idaresinde Yenişehir kazası (XV-XVI. yüzyıl) [Doktora tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  21. Heywood, C. (1999). Osmanlı döneminde Via Egnatia: 17. yüzyıl sonu ve 18. yüzyıl başında Sol Kol’daki menzilhaneler. İçinde E. A. Zachariadou (Ed.), Sol Kol: Osmanlı egemenliğinde Via Egnatia (1380–1699) (ss. 138-160). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  22. İnalcık, H. (1964). Rumeli. İçinde İslam Ansiklopedisi. Cilt 9 (ss. 766–773). MEB Yayınları.
  23. İnalcık, H. (2009). Osmanlı pamuklu pazarı: Hindistan ve İngiltere pazar rekabetinde emek maliyetinin rolü. İçinde Osmanlı İmparatorluğu: Toplum ve ekonomi (ss. 259-318). Eren Yayıncılık.
  24. İnalcık, H. (2012). Timar. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt 41 (ss. 168–173). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  25. Kul, M. (2018). Tırhala kazasının sosyal ve iktisadi yapısı (XV-XVI. yüzyıl) [Doktora tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  26. Kunt, İ. M. (2002). Sancakbeyi haslarının öğeleri (1480–1540). İçinde Türkler. Cilt 10 (ss. 709–713). Yeni Türkiye Yayınları.
  27. Pakalın, M. Z. (1993). Osmanlı tarih deyimleri ve terimleri sözlüğü Cilt 2 (ss. 549–550). MEB Yayınları.
  28. Stournaras, G. (2002). I organosi kai chrisi tou chorou stin periochi ton Trikalon kata tin opsimi Othomaniki periodo [Yüksek lisans tezi, Ethniko Metsoveio Polytechneio].
  29. Şahin, İ. (1988). Ahi Evran. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt 1 (ss. 529–530). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  30. Şahin, R. (2014). 22 numaralı Mühimme Defterinin (H.981/ M.1573) transkripsiyon ve değerlendirilmesi (s. 1-107) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  31. Tekin, Z. (1994). Türklerde dericilik. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt 9 (ss. 176–178). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  32. Terezakis, G. (2011). Trikala: Approaching the evolution of a Thessalian urban center (12th–15th c.). Proceedings of the 22nd International Congress of Byzantine Studies, (ss. 1–12). Sofia.
  33. Üçok, Ç. (1944). Osmanlı devleti teşkilâtında tımarlar. AÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(1), 73–95.
  34. Ünal, M. A. (2011). Osmanlı tarihi sözlüğü. Paradigma Yayınları.
  35. Yılmaz, G. (2011). The economic and social roles of Janissaries in a 17th century Ottoman city: The case of Istanbul [Doktora tezi, McGill University].