AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study further analyses maqāṣid-based indications found in the text, focusing specifically on the chapters of purification (ṭahāra) and prayer (ṣalāh) as sample areas of application.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The science of maqāṣid (objectives) is regarded as one of the most fundamental disciplines within Islamic jurisprudence, as it serves to give a functional dimension to the meanings embedded in legal texts and enable these meanings to be reflected in practice. It holds a vital role in guiding jurists toward the realization of benefit and the prevention of harm, thus contributing to prevent errors in legal derivation and enabling ijtihād to be guided on a sound basis. Also, maqāṣid approach expands the scope of juristic ijtihād and enables Islamic law to respond effectively to contemporary challenges, whereas the neglect of maqāṣid may lead to inconsistencies in understanding and application. This study aims to elucidate the concept and methodological significance of maqāṣid al-sharīʿa, introduce the scholarly profile of Imām Ibn Daqīq al-ʿĪd, and examine the method of his book Iḥkām al-Aḥkām Sharḥ ʿUmdat al-Aḥkām, with particular emphasis on treatment of maqāṣid thought. The study further analyses maqāṣid-based indications found in the text, focusing specifically on the chapters of purification (ṭahāra) and prayer (ṣalāh) as sample areas of application.
Özet
Makâsıd ilmi, İslâm hukukunun en temel ve belirleyici disiplinlerinden biri olarak kabul edilmekte olup, şer‘î naslarda yer alan anlamlara işlevsel bir boyut kazandırmakta ve bu anlamların hayata yansımasını sağlamaktadır. Söz konusu ilim, fakihlerin maslahatın gerçekleştirilmesi ve mefsedetin önlenmesi yönünde doğru bir perspektif geliştirmelerine katkı sunarak, hüküm istinbatında hataya düşülmesini önlemekte ve içtihadın sağlıklı bir zeminde yönlendirilmesine imkân tanımaktadır. Ayrıca makâsıd yaklaşımı, fıkhî içtihadın kapsamını genişleterek çağdaş meseleler karşısında çözüm üretme kapasitesini artırmakta; buna karşılık makâsıdın ihmal edilmesi, anlayış ve uygulamada tutarsızlıklara yol açabilmektedir. Bu çalışma, makâsıdü’ş-şerîa kavramını ve onun metodolojik önemini ortaya koymayı; İmam İbn Dakîk el-Îd’in ilmî şahsiyetini tanıtmayı; İhkâmü’l-Ahkâm Şerhu Umdeti’l-Ahkâm adlı eserinin yöntemini ve bu eserde makâsıd düşüncesine verilen önemi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ayrıca, eserde yer alan makâsıd temelli işaretler ele alınmakta ve bu bağlamda bazı temizlik ve namaz bölümleri örnek uygulama alanı olarak incelenmektedir.