Journals / BALAGH - Journal of Islamic and Humanities Studies / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

A Comparative Statistical Study of Al-Hariri's and Al-Yaziji's Maqamat in Light of the Vocabulary Diversity and Lexical Richness Measure.

Harîrî ve Yâzicî’nin Makâmelerinin Kelime Çeşitliliği ve Sözlük Hazinesi Özelliği Ölçeği Açısından Karşılaştırmalı İstatistiksel İncelemesi

Salih Derşevi(KARABÜK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1774-2460
Pages
1–24
Publication Date
2025-06-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The overall ratio of vocabulary diversity, 2.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Maqama is one of the most renowned forms of literary work, as it offers the reader a vast linguistic reservoir in an expressive, engaging, and captivating style.
📊
Key Findings & Data:This analysis is conducted using the four statistical measures proposed by Johnson and endorsed by Saad Maslouh, which include: 1.
💡
Conclusion & Impact:The overall ratio of vocabulary diversity, 2.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Harîrî · Yâzicî · Kelime Çeşitliliği

Abstract

The Maqama is one of the most renowned forms of literary work, as it offers the reader a vast linguistic reservoir in an expressive, engaging, and captivating style. It is adorned with various rhetorical embellishments that add beauty and elegance, providing both enjoyment and benefit to the reader. The primary purpose of the Maqama was to strengthen the language skills of young learners and enhance their writing style by expanding their linguistic repertoire and exposing them to a vast array of vocabulary and linguistic structures. Thus, one of the key criteria for distinguishing between writers in this genre should be the richness and diversity of the vocabulary they employ in crafting a Maqama. Critics have agreed that Al-Hariri reached the pinnacle of this art form, and his Maqamat gained widespread acceptance, being classified as the best of their kind for centuries. However, in the past century, Nasif Al-Yaziji emerged, excelling in imitating Al-Hariri’s refined style and eloquent composition. His mastery compelled critics to compare his work with Al-Hariri’s, evaluating and weighing the merits of both. The aim of this study is to conduct an objective analysis of Al-Yaziji’s Maqamat to confirm or refute his claimed excellence in this field. This will be achieved by comparing the Maqamat of both writers in terms of the lexical richness they employ. The study adopts a comparative statistical stylistic approach to examine the diversity of vocabulary in the works of Al-Hariri and Al-Yaziji. This analysis is conducted using the four statistical measures proposed by Johnson and endorsed by Saad Maslouh, which include: 1. The overall ratio of vocabulary diversity, 2. The median value of vocabulary diversity, 3. The curve of vocabulary diversity decline, and 4. The curve of vocabulary diversity accumulation.

Özet

Makâme, okuyucuya büyük bir dil hazinesi sunması, etkileyici ve çekici bir anlatım tarzına sahip olması nedeniyle edebi eserlerin en ünlü türlerinden biridir. Onu süsleyen edebi sanatlar, esere güzellik ve zarafet katarak okuyucuya hem zevk hem de fayda sağlar. Makâmenin amacı, genç neslin dil becerilerini güçlendirmek, kelime dağarcıklarını geliştirmek ve onlara büyük miktarda kelime ve dilsel yapı öğretmek suretiyle yazı stillerini yükseltmektir. Bu nedenle, bir edebiyatçının makâme sanatındaki üstünlüğünü belirlemede kullanılan önemli kriterlerden biri, onun eserlerinde kullandığı kelime hazinesinin genişliği ve çeşitliliği olmalıdır. Eleştirmenler, bu sanat dalında zirveye ulaşan ismin Harîrî olduğu konusunda hemfikirdirler. Onun makâmeleri büyük kabul görmüş ve yüzyıllar boyunca benzerleri arasında en iyisi olarak değerlendirilmiştir. Ancak, geçtiğimiz yüzyılda Nasıf el-Yâzicî ortaya çıkmış ve Harîrî’yi, onun sağlam üslubunu ve yazım yöntemini ustaca taklit ederek büyük bir başarıyla izlemiştir. Eleştirmenleri, onun makâmelerini Harîrî’ninkilerle kıyaslamaya ve ikisini karşılaştırmaya sevk etmiştir. Bu araştırmanın amacı, Yâzicî’nin makâmelerinin bilimsel bir değerlendirmesini yaparak, ona atfedilen bu üstünlüğü doğrulamak veya reddetmektir. Bunu gerçekleştirmek için, her iki yazarın makâmelerindeki kelime hazinesinin çeşitliliği açısından bir karşılaştırma yapılmıştır. Çalışma, Harîrî ve Yâzicî’nin kelime çeşitliliği özelliklerini ortaya çıkarmak için karşılaştırmalı istatistiksel üslup analiz yöntemine dayanmıştır. Bu analizde, Johnson’un geliştirdiği ve Sa‘d Maslûh’un benimsediği dört istatistiksel ölçüt uygulanmıştır: toplam kelime çeşitliliği oranının hesaplanması, kelime çeşitliliği oranının medyan değerinin hesaplanması, çeşitlilik oranının azalma eğrisinin hesaplanması ve çeşitlilik oranının birikim eğrisinin belirlenmesi.

🔖

Cite This Article

Derşevi, S. (2025). A Comparative Statistical Study of Al-Hariri's and Al-Yaziji's Maqamat in Light of the Vocabulary Diversity and Lexical Richness Measure.. BALAGH - Journal of Islamic and Humanities Studies, Cilt: 5 Sayı: 1, 1–24. https://ajindex.com/articles/1610160

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Abdurrahman, Salih. Medhal ila al-Usloobiyyah: al-Nathariyyah wa al-Tatbeeq. Dimashq: Dar al-Fikr, 2008.
  2. Abu al-'Adus, Yusuf. al-Usloobiyyah: al-Ru'yah wa al-Tatbeeq. al-Urdun: Dar al-Masirah, 2007.
  3. al-Hariri, Abu Muhammad al-Qasim bin Ali. Maqamat al-Hariri. Bayrut: Matba'at al-Ma'arif, 1873.
  4. Dayf, Shawqi. Tarikh al-Adab al-'Arabi. Misr: Dar al-Ma'arif, 1960.
  5. Dayf, Shawqi. al-Maqamah. Misr: Dar al-Ma'arif, al-Tab'ah al-Thalithah.
  6. Larjani, Khadijah Asma'. "al-Usloobiyyah al-Ihsa'iyyah 'inda Sa'd Maslouh." Majallat Abhaath, Cilt 6, Sayı 3 (2021), 152.
  7. Maslouh, Sa'd. al-Usloob: Dirasah Lughawiyyah Ihsa'iyyah. al-Qahirah: 'Alam al-Kutub, 1412 [Hicri].
  8. Maslouh, Sa'd. Fi al-Nass al-Adabi Dirasah Usloobiyyah Ihsa'iyyah. Misr: 'Ayn li al-Dirasat wa al-Buhuth al-Insaniyyah wa al-Ijtima'iyyah, 1414 [Hicri].
  9. al-Yaziji, Nasif bin Abdullah bin Nasif bin Junblat. Majma' al-Bahrayn. Bayrut: al-Matba'ah al-Adabiyyah, 1885.