Journals / BALAGH - Journal of Islamic and Humanities Studies / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

A Critical Analytical Perspective on the Methods of Teaching Arabic Balâgah in the Past and Present: A New Methodological Proposal for Teaching Arabic Rhetoric to Non-Native Speakers

Belâgat Öğretiminde Geleneksel ve Modern Yöntemlere Eleştirel Bir Bakış: Arap Belâgatının Yabancılara Öğretimi İçin Yeni Bir Yöntem Önerisi

Omar Alali Sulaiman Shano(Necmettin Erbakan Üniversitesi sosyal bilimler enistütüsü)0000-0003-3607-5787
Murat Tala(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-6661-3526
Pages
122–138
Publication Date
2026-06-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Findings indicate that this approach enhances understanding and appreciation compared to the traditional method.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study explores the methods and approaches to teaching Arabic rhetoric to non-native speakers, emphasizing the necessity of moving from the traditional model of memorization and rote learning toward interactive and modern techniques that facilitate comprehension and aesthetic appreciation.
📊
Key Findings & Data:These challenges stem from rigid curricula overloaded with archaic examples, instructors’ lack of modern pedagogical strategies and tools, and students’ low motivation coupled with their reliance on rote memorization without practical application.
💡
Conclusion & Impact:Findings indicate that this approach enhances understanding and appreciation compared to the traditional method.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap Dili · Belagat · Belagat Öğretimi

Abstract

This study explores the methods and approaches to teaching Arabic rhetoric to non-native speakers, emphasizing the necessity of moving from the traditional model of memorization and rote learning toward interactive and modern techniques that facilitate comprehension and aesthetic appreciation. The research begins with a definition of key terms such as “method,” “instruction,” and “rhetoric,” followed by a historical overview of rhetoric instruction from the early Islamic era to the modern period, highlighting the contributions of scholars like al-Jurjānī and al-Sakkākī, as well as periods of stagnation. The study identifies major challenges in teaching rhetoric today, especially for non-native speakers in Islamic universities in Turkey. These challenges stem from rigid curricula overloaded with archaic examples, instructors’ lack of modern pedagogical strategies and tools, and students’ low motivation coupled with their reliance on rote memorization without practical application. In its applied section, the study presents the teaching of “simile” as a case study. It critiques the traditional method for its lack of engagement and proposes an alternative approach based on the “flipped classroom” model, supported by worksheets, simplified explanations, and examples drawn from students’ daily lives. Findings indicate that this approach enhances understanding and appreciation compared to the traditional method. The research concludes that teaching Arabic rhetoric to non-native speakers should transcend rote learning and focus on interaction, pedagogical diversity, and contextualized examples, thereby enabling learners to develop genuine rhetorical competence and produce eloquent Arabic discourse.

Özet

Bu çalışma, Arap belagatinin ana dili Arapça olmayanlara öğretim yöntemlerini ve yaklaşımlarını ele almakta; ezber ve tekrar odaklı geleneksel modelden, anlamayı ve estetik zevki kolaylaştıran etkileşimli ve modern yöntemlere geçişin gerekliliğini vurgulamaktadır. Araştırma, “yöntem”, “öğretim” ve “belagat” gibi temel kavramların tanımıyla başlamakta, ardından İslam’ın ilk dönemlerinden günümüze kadar belagat öğretiminin tarihsel bir panoramasını sunarak Cürcânî ve Sekkâkî gibi âlimlerin katkılarını ve duraklama dönemlerini incelemektedir. Çalışmada özellikle Türkiye’deki İlahiyat fakültelerinde öğrenim gören yabancı öğrencilerin karşılaştığı sorunlar tartışılmaktadır. Bu sorunlar; eski örneklerle yüklü katı müfredatlardan, modern pedagojik strateji ve araçlardan yoksun öğretim üyelerinden ve uygulamadan uzak, sadece ezbere dayalı öğrenimden kaynaklanmaktadır. Uygulamalı bölümde, “teşbih” konusunun öğretimi örnek olay olarak incelenmiştir. Geleneksel yöntem, ilgi ve etkileşim eksikliği nedeniyle eleştirilmiş; bunun yerine çalışma kâğıtlarına, sadeleştirilmiş açıklamalara ve öğrencilerin günlük yaşamlarından alınan örneklere dayanan “ters yüz sınıf” modeli önerilmiştir. Bulgular, bu yaklaşımın öğrencilerin konuyu anlama ve takdir etme düzeyini artırdığını göstermektedir. Araştırma, Arap belagatinin yabancılara öğretiminde ezbere dayalı öğrenimin ötesine geçilmesi gerektiğini; etkileşime, pedagojik çeşitliliğe ve bağlamsallaştırılmış örneklere ağırlık verilmesinin öğrencilerin gerçek belagat yetkinliği kazanarak fasih Arapça söylem üretebilmelerini sağladığını ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Shano, O. A. S., Tala, M. (2026). A Critical Analytical Perspective on the Methods of Teaching Arabic Balâgah in the Past and Present: A New Methodological Proposal for Teaching Arabic Rhetoric to Non-Native Speakers. BALAGH - Journal of Islamic and Humanities Studies, Cilt: 6 Sayı: 1, 122–138. https://doi.org/10.65662/balagh.1801271

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (47)

  1. Abdüllatîf, Abdüşşâfî Muhammed. Mecmûatü Sefîr li’t-Târîhi’l-İslâmî. Kahire: Şirketü Sefîr li’n-Neşr, 2008.
  2. Abdulvahitoğlu, Ali. “توظيف تقنيات الذكاء الاصطناعي في تطوير كفاءة التعلم الذاتي لمفردات اللغة العربية ‘منصة دليل العربية نموذجاً’”. BALAGH - Journal of Islamic and Humanities Studies 5/2 (01 Aralık 2025): 73-100. https://doi.org/10.65662/balagh.1771036.
  3. Atîk, Abdülazîz. Târîhu’l-Belâgati’l-Arabiyye. Beyrut: Dârü’n-Nehdati’l-Arabiyye, 2001.
  4. Avcân, Vefâ Süleyman. Tasmîmu Bernâmec Tedrîsî Kâim alâ İstirâtîciyyeti’t-Taallümi’l-Maklûb ve Dirâsetü Feâliyyetihî. Kuveyt: el-Mecelletü’l-Ekâdemiyye, 2020.
  5. Beşârât, Lînâ Süleyman. Eserü İstirâtîciyyeti’t-Ta‘lîmi’l-Maklûb fi’t-Tahsîl ve Mefhûmi’z-Zât. Filistin: Câmiatü’n-Necâh el-Vataniyye, 2017.
  6. Bû Şahdân, eş-Şerîf. “Vâkıu’l-Hitâbi’l-İlmî fi’t-Ta‘lîmi’l-Câmiî: el-Hitâbü’l-Lisânî Nemûzecen”. Mecelletü’l-Lugati’l-Arabiyye 6 (2002).
  7. Dayf, Şevkî. el-Belâga: Tatavvur ve Târîh. İskenderiye: Dârü’l-Maârif, 2008.
  8. Dayf, Şevkî. Târîhu’l-Edebi’l-Arabî. Mısır: Dârü’l-Maârif, 1995.
  9. Dîb, Muhammed Kasım - Muhyiddin. Ulûmü’l-Belâga. Trablus: el-Müessesetü’l-Hadîse li’l-Kitâb, 2003.
  10. Ebû Mustafa, Eymen. “Ta‘lîmü’l-Belâgati’l-Arabiyye li-Gayri’n-Nâtıkîne bi’l-Arabiyye”. Mecelletü’l-Meyâdîn Minnesota 1 (2019).
  11. el-Akkād, Abbas Mahmûd. Mutâlaât fi’l-Kütüb ve’l-Hayât. Kahire: Müessesetü Hindâvî, 2012.
  12. el-Câhiz, Amr b. Bahr. el-Beyân ve’t-Tebyîn. Beyrut: Dâr ve Mektebetü’l-Hilâl, 2002.
  13. el-Cemel, Hasan Ahmed. Mu‘cem ve Tefsîr Lugavî li-Kelimâti’l-Kur’ân. Mısır: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 2008.
  14. el-Cennâcî, Hasan b. İsmâil. el-Belâgatü’s-Sâfiye fi’l-Meânî ve’l-Beyân ve’l-Bedî‘. Mısır: el-Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-Türâs, 2006.
  15. el-Cevherî, Ebû Nasr el-Fârâbî. es-Sıhâh Tâcü’l-Luga ve Sıhâhu’l-Arabiyye. Beyrut: Dârü’l-İlm li’l-Melâyîn, 1987.
  16. el-Cürcânî, Abdülkāhir. Esrârü’l-Belâga. Kahire: Matbaatü’l-Medenî, 2005.
  17. el-Efgānî, Saîd. Esvâku’l-Arab fi’l-Câhiliyye ve’l-İslâm. Dımaşk: Dârü’l-Urâb li’d-Dirâsât ve’n-Neşr ve’t-Terceme, 2017.
  18. el-Fârisî, Ebü’l-Kâsım. Şerhu Kitâbi’l-Hamâse. thk. Muhammed Osman. Beyrut: Dârü’l-Evzâî, 1. Baskı, 2001.
  19. el-Halîfe, Hasan Ca‘fer. Fusûl fî Tedrîsi’l-Lugati’l-Arabiyye. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 2004.
  20. el-Hîle, Muhammed Mahmûd. Turuku’t-Tedrîs ve İstirâtîciyyâtühû. Birleşik Arap Emirlikleri: Dârü’l-Kitâbi’l-Câmiî, 2022.
  21. el-Mahzûmî, Muhammed Mehdî. Kadâyâ Nahviyye. Abu Dabi: el-Mecmau’s-Sekāfî, 2002.
  22. el-Vettâr, Nûrî Yûsuf. Fünûnü’l-Belâga li’s-Saffi’l-Evvel es-Sânevî. Kuveyt: Eğitim Bakanlığı, 2020.
  23. er-Râzî, Hamd b. Ebî Bekr. Muhtâru’s-Sıhâh. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 1999.
  24. er-Reşîdî, Bedr Rebî‘ân. Dirâse fi’l-Belâgati’l-Kur’âniyye. Kahire: Câmiatü’l-Ezher, Doktora Tezi, 2013.
  25. es-Sa‘dî, Îsâ İbrahim. el-Merci‘u’ş-Şâfî fi’l-Belâgati’l-Arabiyye. Ürdün: Emvâc li’t-Tıbâa ve’n-Neşr, 2012.
  26. es-Senânî, Mâcid. el-Esâlîbü’l-Belâgiyye li-Müteallimî’l-Lugati’l-Arabiyye en-Nâtıkîne bi-Lugātin Uhrâ. Medine: el-Câmiatü’l-İslâmiyye, 2017.
  27. eş-Şerkāvî, Enver Muhammed. et-Taallüm: Nazariyyât ve Tatbîkāt. Mısır: Mektebetü Anglo el-Mısriyye, 2013.
  28. ez-Ziyâdât, Teysîr Muhammed. Suûbâtü Taallümi’l-Belâga li’n-Nâtıkîne bi-Gayrihâ. Türkiye: Şırnak Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  29. Hadr, Muhammed Sâlim. el-Belâgatü’l-Ömeriyye. Kuveyt: Meberretü’l-Âl ve’l-Ashâb, 2014.
  30. Hassân, Temmâm. el-Lugatü’l-Arabiyye Ma‘nâhâ ve Mebnâhâ. Fas: Dârü’s-Sekāfe, 1994.
  31. Heykel, Ahmed. Fi’l-Edeb ve’l-Luga. Kahire: Dârü Garîb li’n-Neşr, 2010.
  32. İbn Haldûn, Abdurrahman. el-İber ve Dîvânü’l-Mübtede’ ve’l-Haber fî Târîhi’l-Arab ve’l-Berber ve men Âsarahüm min Zevi’ş-Şe’ni’l-Ekber. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1981.
  33. İbn Manzûr, Cemâlüddîn. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dâr Sâdır, 1993.
  34. İbnü’l-Mu‘tez, Abdullah b. el-Mu‘tez Billâh. el-Bedî‘ fi’l-Bedî‘. Beyrut: Dârü’l-Cîl, 1. Baskı, 1990.
  35. Kallaş, Ahmed. Teysîru’l-Belâga. Ürdün: Vakfiyyetü’l-Emîn Gâzî li’l-Fikri’l-Kur’ânî, 2021.
  36. Mansûr, Yûsuf. “el-Hitâbü’l-İlmî: Mürtekizâtühû ve Hasâisuhû”. Cezayir: Menşûrâtü Mahberi’l-Lisâniyyât li’l-Lugati’l-Arabiyye 6 (2000).
  37. Mikdâd, Mahmûd. Dîvânü Eş‘âri’l-Mevâlî. Mekke: Ümmü’l-Kurâ Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 1982.
  38. Muhtâr, Ahmed Abdülhamîd Âmir. Mu‘cemü’l-Lugati’l-Arabiyyeti’l-Muâsıra. Riyad: Âlemü’l-Kütüb, 2008.
  39. Nekrî, Abdünnebî. Câmiu’l-Ulûm fî Istılâhâti’l-Fünûn. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
  40. Osmânî, Ammâr. Melâmihu Tecdîdi’l-Belâga. Cezayir: Vahran Üniversitesi, Doktora Tezi, 2016.
  41. Sa‘deddin, Nûr Abdürrahîm. Eserü İstirâtîciyyeti’s-Saffi’l-Ma‘kûs fi’t-Tahsîl. Amman: Orta Doğu Üniversitesi, 2022.
  42. Şahin, Ahmed. Cevâhirü’l-Belâga fi’l-Meânî ve’l-Beyân ve’l-Bedî‘. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2001.
  43. Sîbeveyh, Amr b. Osman. el-Kitâb. Kahire: Mektebetü Hancî, 1988.
  44. Stephen D Krashen. Principles and Practice in Second Language Acquisition. University of Southern California. Pergamon Press Inc. 1982.
  45. Şürrâb, Muhammed b. Muhammed Hasan. Şerhu’ş-Şevâhidi’ş-Şi‘riyye fî Ümmehâti’l-Kütübi’n-Nahviyye. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2007.
  46. Tu‘ayme, Rüşdî Ahmed. el-Üsüsü’l-Mu‘cemiyye ve’s-Sekāfiyye li-Ta‘lîmi’l-Lugati’l-Arabiyye li’n-Nâtıkîne bi-Gayrihâ. Suudi Arabistan: Matbaatü Mekketi’l-Mükerreme, 1982.
  47. Ûhîd, Rüşâ Nebîl. et-Taallümüt-Teâvünî. Irak: Menşûrâtü Câmiati Bâbil, 2024.