AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that the concept of the tribe constitutes a central value in dengbêj kilams as a reflection of Kurdish life and is articulated with both positive and negative connotations across social, individual, and political dimensions.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The kilams (songs/narratives) performed by dengbêjs hold a significant place in Kurdish culture and literature, occupying a dominant position in oral tradition and reflecting various aspects of life. They play a crucial role in constructing individual and social identity through culture, art, and literature. This study examines how the concept of the tribe is employed in selected dengbêj kilams from the perspective of literary sociology. As a foundational element in Kurdish society encompassing multiple meanings, the concept of the tribe has a considerable influence on kilams. Accordingly, the study analyzes selected dengbêj kilams through this lens and interprets them in relation to their social contexts. The findings reveal that the concept of the tribe constitutes a central value in dengbêj kilams as a reflection of Kurdish life and is articulated with both positive and negative connotations across social, individual, and political dimensions. This situates the concept of the tribe within literary sociology, highlighting its relation to the interaction between literature and society, social issues and content, social roles, messages, representation and meaning, social reflections, social types and characters, and relationships among social groups.
Özet
Dengbêjlerin seslendirdiği “kilam”lar (şarkı/anlatı), Kürt kültürü ve edebiyatında önemli bir yer tutar. Sözlü edebiyatta bu tür başattır ve kilamlar olmadan sözlü edebiyatın düşünülmesi mümkün değildir. Bu çerçevede kilamlar yaşamın yansımalarını içerir; kültür, sanat ve edebiyat yoluyla bireysel ve toplumsal kimliğin inşasında önemli bir rol oynar. Bu çalışma, bazı dengbêjî kilamlarında aşiret kavramının nasıl kullanıldığını edebiyat sosyolojisi açısından incelemektedir. Çünkü aşiret kavramı, Kürtlerde kurucu bir unsurdur ve farklı anlamlar ihtiva etmektedir. Bu açıdan kilamlar üzerinde de etkisi fazladır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada bazı dengbêjî kilamları aşiret kavramı açısından analiz edilmiş ve toplumsal bağlarıyla yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda aşiret kavramının dengbêjî kilamlarında Kürtlerin yaşamının bir yansıması olarak başat bir değeri teşkil ettiği ve toplumsal, bireysel ve siyasi alanda olumlu ve olumsuz anlamlarla kullanıldığı görülmüştür. Bu sonuç, edebiyat sosyolojisi çerçevesinde aşiret kavramının “edebiyat ve toplum etkileşimi, toplumsal konular ve içerikler, toplumsal roller, mesaj, temsil ve anlam, toplumsal yansımalar, sosyal tip ve karakterler ya da önemli insanların özellikleri, toplumsal grupların ilişkileri” vb. karşılıklarına işaret etmektedir.