Journals / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 3

TÜRK GRAMERCİLİĞİNDE CÜMLE TASNİFLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Halil İbrahim Ertürk(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6966-4302
Pages
404–417
Publication Date
2020-08-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmanın amacı, mevcut konuda görülen sorun ve düzensizlikleri tespit etmenin yanında, cümlelerin tasnifi konusunda dikkat edilmesi gereken noktaları vurgulamaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk gramerciliğinin Anadolu sahasındaki seyri, Müyessiretü’l-Ulûm ile başlar.
📊
Key Findings & Data:Bergamalı Kadri’nin eserini telif ettiği 1530’dan bu yana, farklı dönemlerde ve birbirinden farklı yaklaşımlarla Türk dilinin grameri üzerine birçok eser telif edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmanın amacı, mevcut konuda görülen sorun ve düzensizlikleri tespit etmenin yanında, cümlelerin tasnifi konusunda dikkat edilmesi gereken noktaları vurgulamaktır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Cümle · Cümlelerin Sınıflandırılması · Cümle Bilgisi

Özet

Türk gramerciliğinin Anadolu sahasındaki seyri, Müyessiretü’l-Ulûm ile başlar. Bergamalı Kadri’nin eserini telif ettiği 1530’dan bu yana, farklı dönemlerde ve birbirinden farklı yaklaşımlarla Türk dilinin grameri üzerine birçok eser telif edilmiştir. Bununla birlikte çeşitli sosyal, siyasi ve kültürel gelişmeler sebebiyle değişiklik gösteren Doğu’yu ve Batı’yı örnek alma eğilimi, Türk gramerciliğinde de etkisini göstermiştir. Bu nedenle, Anadolu sahasında Türk dili grameri üzerine kaleme alınan kaynaklarda benimsenen yöntemler, kullanılan terimler ve tasnifler bakımından birtakım ayrışmalar ve düzensizlikler ortaya çıkmıştır. Bu sorun ve düzensizliklerin tespit edilebildiği konu başlıklarından biri de cümlelerin sınıflandırılmasıdır. Bu çalışma kapsamında, Müyessiretü’l-Ulûm’dan itibaren Anadolu sahasında yazılan başlıca Türkçe gramer kitaplarında yer alan cümle tasnifleri incelenmiş ve bu kaynaklarda cümlelerin sınıflandırılması hususunda görülen sorun ve düzensizlikler tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı, mevcut konuda görülen sorun ve düzensizlikleri tespit etmenin yanında, cümlelerin tasnifi konusunda dikkat edilmesi gereken noktaları vurgulamaktır.

🔖

Cite This Article

Ertürk, H. İ. (2020). TÜRK GRAMERCİLİĞİNDE CÜMLE TASNİFLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 6 Sayı: 3, 404–417. https://doi.org/10.20322/littera.749931

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Banguoğlu, Tahsin (2007). Türkçenin Grameri. Ankara: TDK Yay.
  2. Bergamalı Kadri, Müyessiretü’l-Ulûm (hzl. Esra Karabacak). Ankara: TDK Yay. 2002.
  3. Bilgegil, Kaya (2014). Türkçe Dilbilgisi. Ankara: Salkımsöğüt Yay.
  4. Bozkurt, Fuat (2004). Türkiye Türkçesi (Türkçe Öğretiminde Yeni Bir Yöntem). İstanbul: Kapı Yay.
  5. Börekçi, Muhsine (2015). “Söz Dizim Kuramları Bağlamında Türkçe Söz Dizimi”. Turkish Studies, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume: 10/16, Fall 2015, p.355-370.
  6. Dağdelen, Selçuk (2013). Selim Sabit Efendi, Nahv-i Osmânî. Kilis 7 Aralık Üniversitesi, SBE. Türkçe Öğretmenliği A.B.D. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kilis.
  7. Deny, Jean (2012). Türk Dil Bilgisi (hzl. Ahmet Benzer). İstanbul: Kabalcı Yay.
  8. Ediskun, Haydar (1993). Yeni Türk Dilbilgisi. İstanbul:Remzi Kitabevi.
  9. Emre, A. Cevat (2004). Eski Lisân-ı Osmânî Sarf ve Nahiv (hzl. Gülden Sağol, Erdal Şahin, Nurgül Yıldız). Ankara: TDK Yay.
  10. Ergin, Muharrem (2009). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yay.
  11. Gencan, T. Nejat (2007). Dilbilgisi. Ankara: Tek Ağaç Eylül Yay.
  12. Göknel, Yüksel (1974). Modern Türkçe Dilbilgisi. İzmir: Esen Ktb. Hür Efe Matbaası.
  13. Karahan, Leyla (2000). “Yapı Bakımından Cümle Sınıflandırmaları Üzerine”. Türk Dili Sy: 583, s.16-23.
  14. Özkan, Nevzat (hzl.) (2000-a). Ahmet Cevdet Paşa-Fuat Paşa, Kavâid-i Osmâniyye. Ankara: TDK Yay. 760.
  15. Özkan, Nevzat (hzl.) (2000-b). Ahmet Cevdet Paşa, Medhal-i Kavâ’id. Ankara: TDK Yay. 772.
  16. Toparlı, Recep (hzl.) (2003). Mufassal Yeni Sarf-ı Osmânî. Ankara: TDK Yay.